AP'nin haberine göre yaklaşık 222 metre çapında ve 43 metreye kadar derinliğe sahip olan bu dik yamaçlı çukur, güneş sisteminin yakın zamanlarda oluşmuş bilinen en büyük çarpma krateri oldu.

Araştırmacılar, bu kadar büyük ölçekli bir olayın yaklaşık 132 yılda bir meydana geldiğini belirterek, NASA'nın ayda astronotlar için bir üs kurmaya hazırlanırken bunun bir bilgi hazinesi olduğunu söyledi.

Bilim insanları, Science Advances dergisinde konuyla ilgili olarak yayımlanan iki çalışmadan birinde, 'Bu olay, istatistiksel olarak nadir, adeta hayatta bir kez görülen bir gözlemi teşkil ediyor.' diye yazdı.

NASA'nın Ay Keşif Uydusu (Lunar Reconnaissance Orbiter), Mayıs 2024'te, bir asteroit veya kuyruklu yıldızın çarpması sonucu oluşan krateri, Ay'ın yakın tarafında tespit etti. Bu Ay çarpması, Dünya'daki ve uzaydaki teleskoplar tarafından gerçek zamanlı olarak tespit edilemedi.

LRO'nun geniş açılı görüntüleri, veri yığını içinde ancak Ağustos 2025'te tespit edilebildi. Uzay aracı geçen sonbaharda daha ayrıntılı resimler topladı ve bu keşfin doğrulanması bu yılın başlarında gerçekleşti.

Yapılan keşifte kraterin 222 metre çapında ve 43 metreye kadar derinliğe sahip olduğu tespit edildi.

Houston'daki Ay ve Gezegen Enstitüsü'nün eski direktörü Thomas McGetchin'in adını taşıyan krater, LRO tarafından on yıl önce bulunan önceki rekor sahibinden üç kat daha büyük. Antik çağlardan beri çukurlarla dolu olan Ay, Güneş sisteminin en büyük çarpma kraterlerinden bazılarını barındırıyor; bunlardan biri 2400 kilometreden fazla bir genişliğe sahip. (İLKHA)

Ar-Ge proje sayısı %12 artarken projelerin toplam bütçesi 44,4 milyar TL'ye yükselerek yaklaşık 4 kat oranında artış gösterdi. Böylece bir yıl içinde proje bütçelerinde dikkat çekici bir büyüme kaydedildi.
Teknolojik çalışmaların pazara ulaşma kapasitesini gösteren ticarileşmiş proje sayısı da 206'dan 240'a yükseldi.
Ar-Ge desteklerinden yararlanma kapasitesi de önemli ölçüde güçlendi. TÜBİTAK destekli proje sayısı yüzde 17 artışla 54'e ulaşırken, bu projelere sağlanan toplam destek 72 milyon TL oldu. Avrupa Birliği Çerçeve Programları kapsamında desteklenen proje sayısı ise yüzde 67 yükseldi.
Burcu Alkan Bilir, bir Ar-Ge projesinin yalnızca teknik başarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi:
'Bir projenin teknik açıdan başarıyla tamamlanması son derece değerli. Ancak teknolojinin kullanıcıya ulaşması, satışa dönüşmesi ve sürdürülebilir bir iş modeline kavuşması da gerekiyor. Firmalarımızın proje aşamasından ticarileşmeye kadar uzanan yolculuğunda yanlarında olmaya çalışıyoruz.'
Mikro ve küçük şirketlerin teknoloji üretiminde hızlı hareket edebildiğini belirten Alkan Bilir, bu firmaların destek ihtiyaçlarının da büyük şirketlerden farklılaştığını ifade etti:
'Genç teknoloji şirketleri yenilik üretme konusunda son derece hızlı ve çevik olabiliyor. Ancak finansman, mevzuat, nitelikli insan kaynağı ve pazara erişim konularında daha fazla yönlendirmeye ihtiyaç duyabiliyorlar. Sunduğumuz hizmetleri bu ihtiyaçları dikkate alarak geliştirmeye çalışıyoruz.'
Gazi Teknopark Firmalarının Cirosu 12,2 Milyar Liraya Yükseldi
Ar-Ge projelerinde yaşanan büyüme, Gazi Teknopark firmalarının ticari performansına da yansıdı.
Toplam cirodaki %91'lik ve yurt içi satışlardaki %138'lik artış, Gazi Teknopark firmalarının geliştirdikleri teknoloji ve yenilikçi çözümleri başarıyla ticarileştirdiğini, iç pazardaki rekabet gücünü önemli ölçüde artırdığını göstermektedir.
İç pazardaki büyümenin önemli bir başarı olduğunu belirten Burcu Alkan Bilir, ihracat verilerinin gelecek dönemin önceliklerinden birini ortaya çıkardığını söyledi:
'Firmalarımızın yurt içi satışlarındaki artış, geliştirilen ürün ve hizmetlerin pazarda karşılık bulduğunu gösteriyor. Ancak bu büyümeyi uluslararası pazarlara da taşımamız gerekiyor. Londra, Amsterdam ve Dubai'de yürüttüğümüz çalışmaların temel hedeflerinden biri, firmalarımızın yeni pazarlara erişimini kolaylaştırmak.'
Dört Kıtaya Uzanan Küresel Ağ: Amsterdam, Londra, Dubai ve Yakında Singapur
Gazi Teknopark, firmalarının uluslararası müşterilere, yatırımcılara ve iş ortaklarına ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla yurt dışı irtibat ofisleri üzerinden yeni bir yapılanma oluşturdu.
Amsterdam İrtibat Ofisi aracılığıyla 2025 yılında düzenlenen sektörel ticaret heyetine altı teknoloji firması katıldı. Program kapsamında saha ziyaretleri, Batı Avrupa pazarına giriş eğitimleri ve firmalar arası görüşmeler gerçekleştirildi.
Programa katılan Gazi Teknopark firmalarından biri, Hollanda merkezli bir telekomünikasyon ve ağ altyapısı şirketiyle iş ortaklığı geliştirdi. Taraflar arasındaki görüşmeler sözleşme aşamasına kadar ilerledi.
Londra İrtibat Ofisinin desteğiyle bölgede faaliyet gösteren bir bilişim eğitim firması, Birleşik Krallık'ta ofis açarak hedef pazarda doğrudan çalışmaya başladı.
Gazi Teknopark'ın üçüncü yurt dışı irtibat noktası ise 24 Ekim 2025 tarihinde Dubai'de faaliyete geçirildi. Dubai ofisiyle firmaların Orta Doğu pazarına girişinin kolaylaştırılması, yeni iş bağlantılarının kurulması ve yerel mevzuata ilişkin destek sağlanması hedeflendi.
Uluslararasılaşma vizyonu doğrultusunda yeni yurt dışı irtibat noktaları ve ticari heyet programları üzerinde çalışmalarını sürdürüyoruz. Bu kapsamda, farklı lokasyonlarda yeni uluslararası iş birlikleri ve projelerin kısa süre içerisinde hayata geçirilmesi planlıyoruz.
Burcu Alkan Bilir, yurt dışı ofislerin yalnızca kurumsal temsil noktaları olarak görülmediğini vurguladı:
'Uluslararası irtibat ofislerimizi yalnızca iletişim kurulan noktalar olarak değerlendirmiyoruz. Firmalarımızı yeni müşterilerle, yatırımcılarla ve iş ortaklarıyla buluşturan aktif iş geliştirme merkezlerine dönüştürmek istiyoruz.'
Gazi BİGG Anahtar Programıyla 92 Girişimci Şirketleşti
Gazi Teknopark'ın teknoloji girişimciliğine yönelik en önemli çalışmalarından biri, TÜBİTAK 1812 Teknogirişim Sermaye Desteği kapsamında yürütülen Gazi BİGG Anahtar Programı oldu.
Programda teknoloji tabanlı iş fikri bulunan girişimcilere iş modeli oluşturma, finansal planlama, iş planı hazırlama ve teknoloji girişimciliği alanlarında eğitim verildi. Girişimciler aynı zamanda birebir mentorluk desteğinden yararlandı.
Son yedi yılda programa katılan 92 girişimci, TÜBİTAK'tan toplam yaklaşık 33 milyon liralık hibe desteği almaya hak kazanarak şirketini kurdu.
2025 yılında yaklaşık 45 girişimci adayı programa başvurdu. Ön değerlendirmeyi geçen 16 girişimciye çevrim içi eğitim ve mentorluk desteği sağlandı. Sürecin sonunda dört girişimci TÜBİTAK 1812 desteği almaya hak kazandı.
Gazi Üniversitesinden bir akademisyen ile bir öğrenci de 2025 yılında program kapsamında destek alan isimler arasında yer aldı.
Burcu Alkan Bilir, girişimcilerin şirketleşmeden önce iş fikirlerini kapsamlı biçimde değerlendirmelerinin önemli olduğunu belirtti:
'Bir iş fikrinin bulunması tek başına yeterli değil. Fikrin hangi sorunu çözdüğünün, hedef kitlesinin kim olduğunun ve nasıl gelir üreteceğinin doğru biçimde belirlenmesi gerekiyor. Ön kuluçka ve BİGG programlarımızla girişimcilerin şirketleşmeden önce daha sağlam bir temel oluşturmasına yardımcı oluyoruz.'

Ön Kuluçkadan 20 Yeni Şirket Doğdu
Gazi Teknopark'ın ön kuluçka hizmetlerinden yararlanan girişimci sayısı yüzde 59 oranında artış gösterdi.
Ön kuluçka sürecini tamamlayan girişimcilerden 20'si şirketleşirken üç girişim TÜBİTAK BİGG desteği almaya hak kazandı. Bu girişimlere toplam 2,7 milyon lira fon sağlandı.
Kuluçka merkezinden mezun olan firma sayısı yüzde 47 oranında artış gösterdi. Mezun olduktan sonra Gazi Teknopark bünyesinde faaliyetlerini sürdürmeyi seçen firmaların oranı yüzde 33 olarak gerçekleşti.
Kuluçka firmalarının toplam cirosu bir önceki seneye kıyasla yüzde 83 oranında arttı. Ar-Ge harcamalarının ciro içerisindeki payı ise yüzde 32'den yüzde 44'e çıktı.
Bu sonuçlar, kuluçka programlarının yalnızca eğitim ve danışmanlık hizmeti sunmadığını; yeni şirketlerin kurulmasına, gelir elde etmesine ve Ar-Ge yatırımlarını büyütmesine doğrudan katkı sağladığını gösterdi.
Teknoloji Firmaları Kamu Pazarına Açılıyor
Gazi Teknopark, bölgede geliştirilen yerli teknoloji ürünlerinin kamu kurumlarına ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla Devlet Malzeme Ofisi ile Tekno Katalog Platformu çalışmalarını yürüttü.
2025 yılında 70 teknoloji firmasıyla birebir görüşme gerçekleştirildi. Firmaların ürünleri, teknik yeterlilikleri ve kamu ihtiyaçlarına cevap verebilme kapasiteleri değerlendirildi.
Yapılan çalışmaların ardından dört firma Devlet Malzeme Ofisi katalog sürecine dhil edildi.
Technomedicare tarafından geliştirilen yerli ve millî Scop-er Video Laringoskop cihazı, platform üzerinden kamu kurumlarına satıldı. BenimPOS firmasının geliştirdiği yazılım çözümleri de Tekno Katalog Platformu'nda yerini aldı.
Devlet Malzeme Ofisi ile yürütülen çalışmaların organizasyonunda aktif sorumluluk üstlenen Burcu Alkan Bilir, firmaların teknik ve mevzuata ilişkin hazırlıklarının tamamlanması, ihtiyaçlarının belirlenmesi ve gerekli eğitimlerin düzenlenmesi süreçlerinde görev aldı.
Alkan Bilir, kamu pazarına erişimin yerli teknoloji üretiminin sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığını belirtti:
'Bir teknoloji firmasının geliştirdiği ürünün kamu kurumlarının ihtiyacını karşılaması hem şirketin büyümesine hem de yerli teknoloji kullanımının yaygınlaşmasına katkı sağlıyor. Firmalarımızın kamu pazarına erişimini kolaylaştıran modelleri geliştirmeye devam edeceğiz.'
Gazi Teknopark'ın Elektrik İhtiyacının Yüzde 32'si Güneşten Karşılanıyor
Gazi Teknopark, sürdürülebilirlik ve yenilenebilir enerji çalışmalarını yalnızca desteklediği projelerle sınırlı tutmuyor. Bölgenin kendi enerji ihtiyacının önemli bir bölümü güneş enerjisi santrallerinden karşılanıyor.
GES-I ve GES-II sistemlerinde 2025 yılında toplam 384 bin kilovatsaatin üzerinde elektrik üretildi. Bu üretim, Gazi Teknopark binasının toplam elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 32'sini karşıladı.
Güneş enerjisi sistemlerinden elde edilen ekonomik katkı 2 milyon lirayı aşarken performans kaybı yaşayan santralin yenilenmesi ve kapasitesinin artırılması için yaklaşık 10 milyon 156 bin liralık yatırım gerçekleştirildi.
Gazi Teknopark bünyesindeki mikroşebeke ve batarya depolama altyapısının, enerji ve yazılım firmaları tarafından geliştirilecek yeni projelerde uygulama ve demonstrasyon alanı olarak kullanılması için de çalışmalar başlatıldı.
Burcu Alkan Bilir, sürdürülebilirlik hedeflerinin kurumun kendi faaliyetlerine de yansıması gerektiğini söyledi:
'Teknoloji geliştiren bir kurumun sürdürülebilirliği yalnızca anlatması yeterli değil. Kendi enerji tüketiminde ve kurumsal faaliyetlerinde de uygulanabilir çözümler geliştirmesi gerekiyor. Güneş enerjisi ve depolama altyapımızı aynı zamanda yeni projeler için bir uygulama alanına dönüştürmek istiyoruz.'
EBYS, E-İmza ve ISO 9001 ile Kurumsallaşma Hızlandı
Gazi Teknopark'ın 2025 yılında gerçekleştirdiği dönüşüm yalnızca firma ve proje sayılarıyla sınırlı kalmadı. Kurum içindeki belge, arşiv ve iş süreçleri de dijital ortama taşındı.
Elektronik Belge Yönetim Sistemi ve e-imza uygulamasına geçilerek yazışmaların, belge yönetiminin ve arşivleme işlemlerinin daha hızlı ve izlenebilir biçimde yürütülmesi sağlandı.
Aynı dönemde ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi alındı. Kurumsal süreçler yeniden tanımlanırken görev dağılımları, kayıt altyapısı ve iş akışları standart bir yapıya kavuşturuldu.
Gebze Teknik Üniversitesindeki yüksek lisansını 4,00 not ortalamasıyla tamamlayan Burcu Alkan Bilir'in akademik çalışmaları da kurumun kalite ve süreç yönetimi hedefleriyle örtüşüyor.
Alkan Bilir, 'Proje Yönetiminde Toplam Kalite Yönetiminin Proje Başarısına Etkisi' başlıklı tezinde ekip yönetimi, üst yönetimin katılımı, tedarik süreçleri, performans değerlendirmesi ve müşteri odaklılık gibi unsurların proje başarısına etkisini yaklaşık 600 katılımcıdan elde edilen verilerle inceledi.
Alkan Bilir, kurumsallaşmanın görünmeyen ancak kalıcı başarının temelini oluşturan bir çalışma olduğunu ifade etti:
'Hızla büyüyen yapılarda süreçlerin kişilere bağlı olmaktan çıkarılması gerekiyor. Ölçülebilir, izlenebilir ve sürekli geliştirilebilir bir sistem kurulmadığında büyümeyi sürdürülebilir hle getirmek mümkün değil.'
Teknoloji Ekosistemi Toplumsal Faydayla Buluştu
Gazi Teknopark'ın 2025 yılı çalışmaları arasında eğitim, dayanışma ve toplumsal katılım odaklı projeler de yer aldı.
Gölbaşı İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü ile yürütülen Kardeş Okul Projesi kapsamında bir ilkokulun eğitim materyali ihtiyaçları karşılandı. Öğrenciler Gazi Teknopark'ta ağırlanarak teknoloji firmalarını ziyaret etti ve geliştirilen projeleri yakından tanıma imknı buldu.
Kadınların üretimlerini daha geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla Kadın El Emeği Alışveriş Festivali düzenlendi. LÖSEV ile gerçekleştirilen çalışmalarda ise vakfın faaliyetlerinin tanıtılmasına ve ürünlerinin sergilenmesine destek verildi.
Gazi Teknopark'ın sosyal sorumluluk faaliyetlerinde aktif rol üstlenen Burcu Alkan Bilir; LÖSEV iş birlikleri, ağaçlandırma çalışmaları ve Kardeş Okul Projesi'nin organizasyon süreçlerinde görev aldı.
Teknoloji ekosisteminin toplumdan bağımsız düşünülemeyeceğini belirten Alkan Bilir, sosyal sorumluluk anlayışını şu sözlerle anlattı:
'Teknoloji insan için üretiliyor. Bu nedenle teknoloji geliştiren kurumların içinde bulundukları toplumla güçlü bir ilişki kurması gerekiyor. Çocukların bilim ve teknolojiyle daha erken yaşlarda tanışmasını, kadınların üretimlerinin görünür olmasını ve dayanışma kültürünün güçlenmesini önemsiyoruz.'
Gazi Teknopark'ın Yeni Dönem Hedefleri Neler?
Gazi Teknopark'ın gelecek dönem çalışma programında girişimciliğin güçlendirilmesi, uluslararası pazarlara erişim ve kurumsal altyapının geliştirilmesi öne çıkıyor.
Gazi BİGG Anahtar Programı'ndan daha fazla girişimcinin yararlanması, yurt dışı irtibat ofislerinin firma satışlarına daha güçlü katkı sunması ve teknoloji şirketlerine yönelik eğitim programlarının artırılması hedefleniyor.
Firmaların marka değerlerinin geliştirilmesi, yeni iş birliklerinin kurulması, güneş enerjisi kapasitesinin büyütülmesi ve bina iyileştirme çalışmalarının sürdürülmesi de gelecek dönemin öncelikleri arasında bulunuyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bölge dışı kuluçka merkezi düzenlemesi kapsamında Bölge dışında yeni bir Girişim Ofisinin faaliyete geçirilmesine yönelik çalışmalar da devam ediyor.
Burcu Alkan Bilir, yeni dönem hedeflerinin merkezinde Gazi Üniversitesinin akademik gücüyle teknoloji girişimciliğinin daha fazla buluşturulmasının bulunduğunu söyledi:
'Daha fazla öğrencinin, akademisyenin ve girişimcinin teknoloji tabanlı iş fikirlerini hayata geçirmesine destek olmak istiyoruz. Firmalarımızın yalnızca Türkiye'de değil, uluslararası pazarlarda da sürdürülebilir biçimde büyümesini hedefliyoruz.'
Yaklaşık 20 bin metrekarelik bir alanda başlayan teknoloji yolculuğu bugün yüzlerce firma, binlerce çalışan ve milyarlarca liralık Ar-Ge projesiyle devam ediyor.
Gazi Teknopark'ın gelecekteki başarısı ise yalnızca ulaşılan rakamlarla değil; geliştirilen teknolojilerin nitelikli istihdama, ihracata, çevresel sürdürülebilirliğe ve toplumsal faydaya ne ölçüde dönüştürülebildiğiyle belirlenecek.

Burcu Alkan Bilir: 'Teknoloji Üretmek Kadar O Teknolojinin Önünü Açmak Da Önemli'
Türkiye'nin teknoloji yolculuğunda çoğu zaman geliştirilen ürünler, alınan patentler, yatırım miktarları ve başarıya ulaşan girişimler konuşuluyor. Ancak bir fikrin projeye, projenin ürüne, ürünün de ekonomik değere dönüşebilmesi için perde arkasında çok güçlü bir yönetim ve koordinasyon mekanizmasının çalışması gerekiyor.
Gazi Üniversitesinin akademik gücüyle 2008 yılında Gazi Üniversitesi ve Hacı Bayram Veli Üniversitesi Gölbaşı Yerleşkesi'nde faaliyete başlayan Gazi Teknopark, bugün yüzlerce teknoloji firmasının, girişimcinin, akademisyenin ve Ar-Ge çalışanının bir araya geldiği önemli bir teknoloji ekosistemi hline gelmiş durumda.
Bu ekosistemin yönetim tarafında görev yapan isimlerden biri de Gazi Teknopark İşletme Direktörü Burcu Alkan Bilir.
Proje yönetimi, toplam kalite yönetimi, Ar-Ge destekleri, teknopark mevzuatı, kurumsallaşma ve iş geliştirme alanlarında deneyim kazanan Alkan Bilir, Ekim 2022'de İş Geliştirme Uzmanı olarak başladığı Gazi Teknopark yolculuğunu Ocak 2025'ten itibaren İşletme Direktörü olarak sürdürüyor.
Doğayı Dinle Genel Yayın Yönetmeni Nizamettin Bilici, Burcu Alkan Bilir ile kariyer yolculuğunu, Gazi Teknopark'ın 2025 performansını, girişimcilerin karşılaştığı güçlükleri ve teknoloji ekosisteminin geleceğini konuştu.
'Kariyerinizin Bugünkü Noktaya Ulaşmasında Hangi Deneyimler Belirleyici Oldu?
Nizamettin Bilici: Burcu Hanım, eğitim ve kariyer geçmişinize baktığımızda işletme, bilişim, proje yönetimi, kalite sistemleri ve Ar-Ge gibi birçok alanın bir araya geldiğini görüyoruz. Bu yolculuk nasıl başladı?
Burcu Alkan Bilir: Eğitim hayatımın başından itibaren işletme ile teknolojinin birbirinden ayrı düşünülmemesi gerektiğine inandım. Lise eğitimimi Bilişim Teknolojileri alanında tamamladıktan sonra Mersin Üniversitesi İşletme Bilgi Yönetimi Bölümünde lisans eğitimi aldım.
İşletme Bilgi Yönetimi, teknoloji ile yönetim bilimlerini bir araya getiren bir alan. Bu eğitim bana yalnızca işletmelerin nasıl yönetildiğini değil, bilginin, teknolojinin ve süreçlerin nasıl yönetilmesi gerektiğini de gösterdi.
Üniversite döneminde Polonya'daki Radom Ekonomi Akademisinde İngilizce işletme eğitimi alma fırsatı buldum. Farklı bir ülkede eğitim görmek, farklı çalışma kültürlerini tanımam ve dünyaya daha geniş bir perspektiften bakabilmem açısından önemliydi.
Daha sonra Gebze Teknik Üniversitesinde işletme alanında yüksek lisans yaptım. Yüksek lisansımı 4,00 not ortalamasıyla tamamladım. Tez çalışmamda ise proje yönetiminde toplam kalite yönetiminin proje başarısına etkisini araştırdım.
Yaklaşık 600 kişinin katıldığı araştırmada proje yöneticileri, ekip üyeleri, üst yönetim, tedarikçiler, müşteri odaklılık ve performans değerlendirme sistemleri arasındaki ilişkiyi incelemeye çalıştım. Bu çalışma, bugün yaptığım işe bakışımı da önemli ölçüde şekillendirdi. Çünkü başarılı bir proje yalnızca iyi bir fikirden oluşmuyor. İyi planlama, doğru iletişim, zaman yönetimi, insan kaynağı, kalite anlayışı ve güçlü bir takip mekanizması da gerekiyor.
'Teknolojik Bir Ürünün Fikirden Pazara Ulaşan Bütün Süreçlerini Görme Fırsatım Oldu'
Nizamettin Bilici: Gazi Teknopark öncesinde teknoloji ve sanayi şirketlerinde farklı görevler üstlendiniz. Bu deneyimler size neler kazandırdı?
Burcu Alkan Bilir: Kariyerimin ilk dönemlerinde robot teknolojileri ve makine sektörlerinde proje yönetimi, Ar-Ge, belgelendirme ve teşvik süreçlerinde görev aldım.
İlk çalıştığım yerde teknolojik ürünlerin malzeme listelerinden patent ve tasarım tescil işlemlerine, CE belgelendirmesinden test süreçlerine kadar birçok çalışmanın içinde yer aldım.
Bir teknolojinin ortaya çıkmasının tek başına yeterli olmadığını orada çok net gördüm. Ürünün teknik belgelerinin hazırlanması, fikrî ve sınai mülkiyet haklarının korunması, gerekli testlerin yapılması, teşvik mekanizmalarının araştırılması ve belgelendirme süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.
Keramik Makina'da ise Yönetim Sistemleri Uzmanı olarak TÜBİTAK ve KOSGEB projelerinin takibinde, Ar-Ge merkezi raporlamalarında, teknopark işlemlerinde, süreç yönetiminde ve kalite sistemlerinde görev aldım.
ISO 9001, ISO 14001 ve iş sağlığı ve güvenliği sistemleriyle ilgili çalışmalar yürüttüm. Şirket süreçlerinin yazılması, görev tanımlarının hazırlanması, iç tetkiklerin yapılması ve kurumsal hafızanın oluşturulması gibi görevler üstlendim.
Bu deneyimler bana teknolojik bir ürünün fikir aşamasından üretime, belgelendirmeden ticarileşmeye kadar uzanan bütün yolculuğunu görme fırsatı verdi.
Gazi Teknopark Yolculuğu Nasıl Başladı?
Nizamettin Bilici: Gazi Teknopark'a katılmanız ve İşletme Direktörlüğüne uzanan süreciniz nasıl gelişti?
Burcu Alkan Bilir: Gazi Teknopark'ta Ekim 2022'de İş Geliştirme Uzmanı olarak göreve başladım. Daha önce hem teknoloji firmalarında hem de teknopark süreçlerinde çalışmış olmam, buradaki görevlerime uyum sağlamamı kolaylaştırdı.
İş geliştirme uzmanlığı döneminde firmaların günlük taleplerinden yıllık faaliyet raporlarının kontrolüne, personel ve akademisyen görevlendirme işlemlerinden muafiyet raporlarına kadar oldukça geniş bir çalışma alanım vardı.
Firmaların 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında yürütmesi gereken işlemlerin kontrolü, Ar-Ge projelerinin takibi, kamu destekleri, ihracat bilgileri, akademik yayınlar, fikrî ve sınai mülkiyet çalışmaları ile personel süreçleri görev alanlarımız arasındaydı.
Ayrıca Devlet Malzeme Ofisi çalışmaları, Girişim Sermayesi Yatırım Fonu bilgilendirmeleri, firmaların ihtiyaç duyduğu eğitimlerin düzenlenmesi ve sosyal sorumluluk projelerinin organizasyonu gibi çalışmalarda görev aldım.

Ocak 2025 itibarıyla İşletme Direktörlüğü görevine başladım. Bu görevle birlikte hem günlük operasyonların hem de kurumun uzun vadeli hedeflerinin koordinasyonunda daha geniş bir sorumluluk üstlendim.
'Teknopark Yönetimi Yalnızca Ofis Tahsis Etmekten İbaret Değil'
Nizamettin Bilici: Teknoparkların kamuoyunda genellikle firmalara çalışma alanı sağlayan yapılar olduğu düşünülüyor. Bir teknopark yönetiminin görünmeyen tarafında neler var?
Burcu Alkan Bilir: Teknopark yönetimi yalnızca firmalara ofis tahsis etmekten ibaret değil. Teknoloji geliştirme bölgeleri çok yönlü ve dinamik yapılardır.
Bir tarafta akademisyenler, öğrenciler ve girişimciler bulunuyor. Diğer tarafta teknoloji firmaları, kamu kurumları, yatırımcılar, üniversiteler ve uluslararası iş ortakları yer alıyor.
Bizim görevimiz; firmaların faaliyetlerini ilgili mevzuata uygun şekilde yürütmelerini sağlamak, Ar-Ge projelerini etkin biçimde takip etmek, teşviklerden doğru ve etkin şekilde yararlanmalarına rehberlik etmek, karşılaştıkları sorunlara çözüm üretmek ve geliştirdikleri teknolojilerin ticarileşme süreçlerine katkı sunmak.
Bir girişimci çok güçlü bir teknoloji geliştirebilir. Ancak mevzuat, raporlama, finansman veya pazara erişim konularında desteğe ihtiyaç duyabilir. Teknopark yönetiminin temel işlevlerinden biri, girişimcinin önündeki bu engelleri azaltmaktır.
Teknoloji üretmek kadar o teknolojinin önünü açmak da önemlidir.
Gazi Teknopark 2025 Yılını Nasıl Geçirdi?
Nizamettin Bilici: Paylaşılan değerlendirmelere göre 2025, Gazi Teknopark açısından önemli bir büyüme yılı oldu. Bu dönemi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Burcu Alkan Bilir: 2025 yılı Gazi Teknopark açısından hem büyümenin hem de kurumsal gelişimin öne çıktığı bir dönem oldu.
Gazi Teknopark bugün yaklaşık 20 bin metrekare kapalı alanda, 180'in üzerinde teknoloji firmasına ev sahipliği yapıyor. Yaklaşık 1.400 Ar-Ge, yazılım, tasarım ve destek personeli burada görev yapıyor.
Kuruluşumuzdan bugüne kadar 2 binin üzerinde proje Gazi Teknopark bünyesinde yürütüldü.
Bölgenin doluluk oranının neredeyse yüzde 100, toplam kiralanabilir alanımızın neredeyse tamamı kullanılıyor.
Ancak bizim için büyüme yalnızca firma sayısının artması anlamına gelmiyor. Firmaların daha nitelikli projeler geliştirmesi, istihdam oluşturması, ürünlerini ticarileştirmesi ve uluslararası pazarlara açılması da büyümenin önemli parçalarıdır.
Ar-Ge Projelerinin Bütçesi 44,4 Milyar Liraya Yükseldi

Nizamettin Bilici: Gazi Teknopark'ın Ar-Ge proje verilerinde dikkat çekici bir artış görülüyor. Bu artışı nasıl okumak gerekiyor?
Burcu Alkan Bilir: 2025 yılında yürütülen Ar-Ge proje sayısı, yüzde 12 oranında artış gösterdi. Daha dikkat çekici gelişmelerden biri ise projelerin toplam bütçesin yaklaşık 4 kat oranında artması oldu.
Ticarileşen, yani satışı gerçekleştirilmiş proje sayısının yüzde 17 oranında artması da bizim açımızdan önemli bir gösterge oldu.
Çünkü Ar-Ge faaliyetlerinin nihai hedeflerinden biri, geliştirilen teknolojinin insanlara ulaşması ve ekonomik değere dönüşmesidir.
TÜBİTAK desteklerinden yararlanan proje sayısının artması, Avrupa Birliği programlarından desteklenen projelerin çoğalması ve firmalar arasındaki iş birliği ağlarının genişlemesi de ekosistemin geliştiğini gösteriyor.
Bölge içinde iş birliği yapılan kurum sayısının yaklaşık 4 kat artması, yurt dışında iş birliği yapılan kurum sayısının ise yaklaşık 5 kat artması, teknoloji üretiminde ortak çalışma kültürünün güçlendiğine işaret ediyor.
Gazi Teknopark'ta Hangi Sektörler Öne Çıkıyor?
Nizamettin Bilici: Gazi Teknopark'ın firma profiline bakıldığında hangi sektörler ağırlık kazanıyor?
Burcu Alkan Bilir: Yazılım, bilimsel araştırma, mühendislik ve teknoloji tabanlı faaliyetler ekosistemimizin temelini oluşturuyor.
2025 değerlendirmesinde aktif olarak incelenen firmaların önemli bir bölümünün bilgisayar programlama ve danışmanlık alanında çalıştığı görülüyor. Yazılım, Ar-Ge ve mühendislik alanındaki firmalar toplam yapının yaklaşık yüzde 76'sını oluşturuyor.
Firmalarımızın yüzde 97'sinin mikro ve küçük ölçekli işletmelerden oluşması da önemli bir gösterge.
Bu yapı, Gazi Teknopark'ın büyüme potansiyeli taşıyan genç teknoloji şirketleri ve girişimler için önemli bir merkez olduğunu gösteriyor.
Mikro ve küçük işletmeler yenilik üretme konusunda son derece hızlı ve çevik olabiliyor. Ancak finansmana, nitelikli insan kaynağına, mevzuat desteğine ve pazara erişime daha fazla ihtiyaç duyabiliyorlar.
Biz de sunduğumuz hizmetleri bu ihtiyaçları dikkate alarak geliştirmeye çalışıyoruz.
'Şirket Kurmak Değil, Doğru Fikri İnşa Etmek Önceliğimiz.'
Nizamettin Bilici: Girişimcilere yönelik ön kuluçka ve kuluçka programlarında nasıl bir süreç uygulanıyor?
Burcu Alkan Bilir: Bir fikri olan herkesin hemen şirket kurması gerekmiyor. Öncelikle fikrin teknolojik, ticari ve uygulanabilirlik açısından değerlendirilmesi gerekiyor.

Ön kuluçka programları tam olarak bu noktada devreye giriyor.
Girişimciler burada iş modellerini oluşturuyor, hedef pazarlarını tanıyor, müşteri ihtiyaçlarını analiz ediyor ve fikirlerinin güçlü ve zayıf yönlerini görme fırsatı buluyor.
2025 yılında ön kuluçka hizmetlerinden yararlanan girişimci sayısı 174'e ulaştı. Bu girişimcilerden 20'si şirketleşti. Üç girişim ise TÜBİTAK BİGG desteği almaya hak kazandı.
Kuluçkadan mezun olan firma sayısının yüzde 47 oranında artması, girişimlerin büyüme kapasitesi açısından önemli bir gelişme oldu.
Kuluçka firmalarının toplam cirosunun yaklaşık yüzde 83 oranında artması, bu programların yalnızca eğitim vermediğini, aynı zamanda somut ekonomik değer de ürettiğini gösteriyor.
Gazi BİGG Anahtar Programı Girişimcilere Ne Sağlıyor?
Nizamettin Bilici: Gazi BİGG Anahtar Programı'nın Gazi Teknopark ekosistemindeki yeri nedir?
Burcu Alkan Bilir: Gazi BİGG Anahtar Programı, teknoloji tabanlı iş fikri bulunan girişimcilerin şirketleşmesini destekleyen en önemli programlarımızdan biri.
Program kapsamında girişimcilere teknoloji girişimciliği, iş modeli oluşturma, iş planı hazırlama ve finansal planlama gibi alanlarda eğitimler veriliyor. Girişimciler birebir mentorluk desteğinden de yararlanıyor.
Son yedi yıllık dönemde 92 girişimci, TÜBİTAK'tan yaklaşık 33 milyon liralık destek almaya hak kazanarak şirketlerini kurdu.
2025 yılında yaklaşık 45 girişimci adayı programa iş fikriyle başvurdu. Ön değerlendirmeyi geçen 16 girişimciye eğitim ve mentorluk desteği sağlandı. Sürecin sonunda dört girişimci TÜBİTAK 1812 desteğine hak kazandı.
Bu sonuçlar, doğru yönlendirme ve mentorluk sağlandığında üniversitelerde ve toplumda bulunan fikirlerin başarılı teknoloji girişimlerine dönüşebildiğini gösteriyor.
Devlet Malzeme Ofisi Çalışmaları Neden Önemli?
Nizamettin Bilici: Devlet Malzeme Ofisi ile yürütülen çalışmaların da sorumluluk alanınızda olduğu görülüyor. Tekno Katalog sistemi firmalara nasıl bir imkn sağlıyor?
Burcu Alkan Bilir: Teknoloji firmalarının en önemli sorunlarından biri, geliştirdikleri ürünü doğru müşteriye ulaştırabilmek.
Özellikle kamu kurumlarının ihtiyaç duyabileceği yerli ve millî teknoloji ürünlerinin kamu pazarına erişmesi hem firmalar hem de ülkemizin teknolojik bağımsızlığı açısından büyük önem taşıyor.
Devlet Malzeme Ofisi ile yürütülen Tekno Katalog Platformu çalışmaları kapsamında 2025 yılında 70 firmayla görüşme gerçekleştirildi. Firmaların ürünleri ve teknik yeterlilikleri değerlendirildi.

Bu çalışmalar sonucunda dört firma katalog sürecine dhil edildi.
Technomedicare tarafından geliştirilen yerli ve millî Scop-er Video Laringoskop cihazının kamu kurumlarına satış gerçekleştirmesi, bu sürecin somut örneklerinden biri oldu. BenimPOS firmasının yazılım çözümleri de platforma dhil edildi.
Buradaki hedef, firmalarımızın yalnızca ürün geliştirmesi değil, geliştirdikleri ürünleri sürdürülebilir bir ticari modele dönüştürebilmeleridir.
Londra, Amsterdam ve Dubai'nin Ardından Yeni Hedefimiz Singapur
Nizamettin Bilici: Gazi Teknopark'ın uluslararasılaşma stratejisinde Londra, Amsterdam ve Dubai irtibat ofisleri öne çıkıyor. Bu ofislerin temel amacı nedir?
Burcu Alkan Bilir: Teknoloji firmalarının büyümesi için yalnızca Türkiye pazarına bağlı kalmaması gerekiyor. Firmalarımızın uluslararası pazarlara açılması, yeni müşteriler bulması, yatırımcılarla tanışması ve küresel iş birlikleri geliştirmesi büyük önem taşıyor.
Amsterdam İrtibat Ofisimiz üzerinden düzenlenen sektörel ticaret heyetine altı teknoloji firması katıldı. Programda saha ziyaretleri, Batı Avrupa pazarına giriş eğitimleri ve firmalar arası görüşmeler gerçekleştirildi.
Heyete katılan firmalarımızdan biri, Hollanda merkezli bir telekomünikasyon ve ağ altyapısı firmasıyla iş ortaklığı geliştirdi ve görüşmeler sözleşme aşamasına ulaştı.
Londra İrtibat Ofisimiz üzerinden bir bilişim eğitim firmamız Birleşik Krallık'ta ofis açarak doğrudan faaliyet göstermeye başladı.
24 Ekim 2025'te faaliyete geçen Dubai İrtibat Ofisimiz ise firmalarımıza Orta Doğu pazarına erişim, pazar araştırması, yerel mevzuat ve iş geliştirme konularında destek sağlamayı amaçlıyor.
Bu ofisleri yalnızca fiziksel irtibat noktaları olarak değil, firmalarımızın küresel pazarlara açılmasını destekleyen iş geliştirme merkezleri olarak görüyoruz. Uluslararasılaşma vizyonumuz doğrultusunda yeni yurt dışı irtibat noktaları ve ticari heyet programları üzerinde çalışmalarımız sürüyor. Bu kapsamda, Londra, Amsterdam ve Dubai'nin ardından Singapur'da yeni bir irtibat noktası oluşturmayı hedefliyoruz.
Gazi Teknopark'ın Elektriğinin Yüzde 32'si Güneşten
Nizamettin Bilici: Doğayı Dinle olarak özellikle dikkat çekmek istediğimiz alanlardan biri de Gazi Teknopark'ın güneş enerjisi yatırımı. Bu konuda neler yapılıyor?
Burcu Alkan Bilir: Teknoloji geliştirme bölgelerinin yalnızca sürdürülebilirlik projelerine ev sahipliği yapması değil, kendi faaliyetlerinde de sürdürülebilir uygulamalar geliştirmesi gerektiğine inanıyoruz.
Gazi Teknopark bünyesinde 2015 yılından bu yana GES-I ve GES-II güneş enerjisi santralleri işletiliyor.
2025 yılında iki sistemden toplam 384 bin 207 kilovatsaatin üzerinde elektrik üretildi. Bu üretim, Teknopark binasının toplam enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 32'sini karşıladı.
Güneş enerjisi sistemlerinin yenilenmesi ve kapasitesinin artırılması için önemli bir yatırım gerçekleştirildi.
Bunun yanında mikroşebeke ve batarya depolama sistemimizin, firmalarımızın geliştireceği projeler için bir uygulama ve demonstrasyon alanına dönüştürülmesine yönelik çalışmalarımız da devam ediyor.
Enerji verimliliğini yalnızca maliyetleri azaltan bir unsur olarak değil, geleceğe karşı taşıdığımız sorumluluğun bir parçası olarak görüyoruz.
Kurumsallaşmada EBYS, E-İmza Ve ISO 9001 Dönemi
Nizamettin Bilici: 2025 yılında Gazi Teknopark'ın kurumsal yapısında hangi değişiklikler gerçekleştirildi?
Burcu Alkan Bilir: Hızla büyüyen bir kurumda süreçlerin kişilere bağlı olmaktan çıkarılması ve kurumsal bir sisteme dönüştürülmesi gerekiyor.
Bu kapsamda Elektronik Belge Yönetim Sistemi ve e-imza uygulamasına geçtik. Kurum içi yazışmaları, belge yönetimini ve arşivleme süreçlerini elektronik ortama taşıdık.
Aynı zamanda ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi alındı. Süreç dokümanları, görev tanımları ve kayıt altyapısı oluşturuldu.
Toplam kalite yönetimi üzerine akademik çalışma yapmış biri olarak, sürdürülebilir başarının ancak ölçülebilir, takip edilebilir ve sürekli geliştirilebilir süreçlerle mümkün olduğuna inanıyorum.
Kurumsallaşma bazen dışarıdan görünmeyebilir. Ancak firmalara daha hızlı ve daha kaliteli hizmet sunabilmenin temelinde güçlü bir kurumsal sistem bulunur.
Sadece Teknoloji Değil, Toplumsal Değer de Üretiyoruz
Nizamettin Bilici: Gazi Teknopark'ın Kardeş Okul, LÖSEV ve kadın emeğine yönelik projeleri de bulunuyor. Sosyal sorumluluk çalışmalarına nasıl yaklaşıyorsunuz?
Burcu Alkan Bilir: Teknoloji insan için üretiliyor. Bu nedenle teknoloji geliştiren kurumların toplumdan kopuk olması düşünülemez.
Gölbaşı İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü iş birliğiyle yürüttüğümüz Kardeş Okul Projesi kapsamında bir ilkokulun ihtiyaçlarını belirledik ve eğitim materyalleri sağladık.
Öğrencilerimizi Gazi Teknopark'ta ağırlayarak teknoloji firmalarını ziyaret etmelerini ve farklı meslekleri tanımalarını sağladık.
Kadın El Emeği Alışveriş Festivali ile kadınların üretimlerinin görünür olmasına katkı sunmaya çalıştık. LÖSEV ile yürütülen faaliyetlerde ise farkındalık oluşturmayı ve vakfın çalışmalarına destek vermeyi amaçladık.
Sosyal sorumluluk projelerini kurum çalışmalarımızın dışında kalan faaliyetler olarak görmüyoruz. Bunları kurumsal kimliğimizin ve toplumla kurduğumuz bağın önemli bir parçası olarak değerlendiriyoruz
'Disiplinli Çalışmaya ve Detayları Takip Etmeye Önem Veriyorum'
Nizamettin Bilici: Kendinizi nasıl bir yönetici olarak tanımlarsınız?
Burcu Alkan Bilir: İşini severek yapan, disiplinli çalışan ve ayrıntıları önemseyen biriyim.
Teknoloji geliştirme bölgelerinde süreçlerin çok dikkatli takip edilmesi gerekiyor. Küçük gibi görünen bir eksiklik, bir firmanın teşviklerden yararlanmasını, personel işlemlerini veya proje süreçlerini etkileyebilir.
Bu nedenle iş takibi ve ekip içi iletişim benim için çok önemli.
Yöneticiliği yalnızca görev dağıtmak olarak görmüyorum. Ekipteki insanların bilgi ve deneyimlerinden yararlanmak, sorunları birlikte değerlendirmek ve ortak çözüm üretmek gerektiğine inanıyorum.
Yeni şeyler öğrenmeye ve kendimi geliştirmeye devam ediyorum. Çünkü teknoloji ekosisteminde çalışan bir yöneticinin hem mevzuatı hem girişimcilik dünyasını hem de yeni teknolojileri sürekli takip etmesi gerekiyor.
Gazi Teknopark'ın Gelecek Hedefleri Neler?
Nizamettin Bilici: Önümüzdeki dönemde Gazi Teknopark'ın öncelikleri neler olacak?
Burcu Alkan Bilir: Öncelikli hedeflerimizden biri Gazi BİGG Anahtar Programı'ndaki başarıyı artırarak sürdürmek.
Daha fazla öğrencinin, akademisyenin ve girişimcinin teknoloji tabanlı iş fikirlerini hayata geçirmesini istiyoruz.
Uluslararasılaşma faaliyetlerimizi genişletmek, yurt dışı irtibat ofislerimizin firmalarımıza sağladığı katkıyı artırmak ve yeni pazarlara erişimi kolaylaştırmak da önemli hedeflerimiz arasında.
Firmalarımızın ihtiyaç duyduğu eğitim ve iş birliği etkinliklerini çoğaltmayı, marka değerlerini güçlendirmeyi ve geliştirdikleri ürünlerin ticarileşmesine daha fazla destek vermeyi planlıyoruz.
Güneş enerjisi kapasitesinin artırılması, bina iyileştirme çalışmalarının sürdürülmesi ve yeni bir Girişim Ofisinin hayata geçirilmesi de üzerinde çalıştığımız başlıklar arasında bulunuyor.
Gazi Üniversitesinin akademik gücünü girişimcilik ekosistemiyle daha güçlü biçimde buluşturmak istiyoruz.
Başarımızı yalnızca firma veya proje sayısıyla değil; büyüyen şirketler, oluşan istihdam, ticarileşen teknolojiler ve topluma sağlanan katkıyla ölçüyoruz.

Teknolojinin Görünmeyen Yönetim Cephesi
Burcu Alkan Bilir'in mesleki yolculuğu, Türkiye'deki teknoloji ekosisteminin çoğu zaman gözden kaçan bir yönünü görünür hle getiriyor.
Yeni bir teknoloji geliştirmek kadar o teknolojinin mevzuata uygun biçimde desteklenmesi, fikrî haklarının korunması, belgelendirilmesi, finansmana ulaşması ve doğru pazara taşınması da büyük önem taşıyor.
Gazi Teknopark'ın 2025 verileri; firma, proje, bütçe, ticarileşme ve iş birliği alanlarında önemli bir büyümeye işaret ediyor. Ancak rakamların arkasında girişimcilerle tek tek çalışan, süreçleri takip eden ve farklı kurumlar arasında koordinasyon sağlayan bir yönetim emeği bulunuyor.
İş geliştirme uzmanlığından İşletme Direktörlüğüne uzanan kariyeriyle Burcu Alkan Bilir, bu yönetim yapısının dikkat çeken temsilcilerinden biri.
Gazi Teknopark'ın önündeki yeni sınav ise iç pazarda yakalanan büyümeyi ihracata taşımak, daha fazla girişimin uluslararası başarı elde etmesini sağlamak ve teknoloji üretimini sürdürülebilir bir ekonomik değere dönüştürmek olacak.
Röportaj: Nizamettin Bilici
Doğayı Dinle Genel Yayın Yönetmeni

Siber saldırganlar, Instagram kullanıcılarının hesaplarını ele geçirmek için her geçen gün daha inandırıcı yöntemler geliştiriyor. Kullanıcılara e-posta veya doğrudan mesaj yoluyla ulaşan dolandırıcılar resmi Instagram destek ekibi gibi davranarak, 'Hesabınızda telif hakkı ihlali tespit edildi', 'Mavi tik başvurunuz onaylandı' veya 'Başka bir cihazdan şüpheli giriş yapıldı' gibi aciliyet hissi uyandıran mesajlar iletiyor. Bu sayede kullanıcıları paniğe sürükleyen saldırganlar, paylaşılan bağlantıya tıklanma sağlamayı amaçlıyor. Tıklanan bağlantı kurbanı, orijinal Instagram giriş sayfasına birebir benzeyen sahte bir ekrana yönlendiriyor. Panikle kullanıcı adı ve şifresini bu ekrana giren kişilerin hesapları anında dolandırıcıların eline geçiyor. Bilişim Uzmanı Alev Akkoyunlu, tuzaklara karşı kullanıcıları uyararak hesap güvenliğini korumanın 5 kritik yolunu paylaşıyor.

'Saldırganlar Aciliyet Hissiyle Mantıklı Düşünmeyi Engelliyor'

Sosyal medya dolandırıcılıklarında temel silahın panik havası olduğuna dikkat çeken Bilişim Uzmanı Alev Akkoyunlu, 'Saldırganlar, kurbanlarını endişeye sürükleyerek saniyeler içinde karar vermelerini ve mantıklı düşünmelerini engellemeyi amaçlıyor. 'Hesabınız 24 saat içinde kalıcı olarak kapatılacak' gibi uyarılar, kullanıcıların yönlendirildikleri adresin doğruluğunu kontrol etmeden kişisel bilgilerini girmesine yol açıyor. Ele geçirilen hesaplar daha sonra asıl sahibine şantaj yapmak veya takipçi listesindeki diğer kişileri dolandırmak amacıyla kullanılıyor. Gelen her resmi görünümlü mesaja şüpheyle yaklaşmak ve platform içi güvenlik önlemlerini en üst düzeyde tutmak dijital güvenliğin temelini oluşturuyor.' uyarısında bulunuyor.

Alev Akkoyunlu, Instagram hesaplarını sahte giriş sayfalarından ve oltalama saldırılarından korumak için 5 kritik adımı paylaşıyor:

1. Mesajlardaki veya e-postalardaki yönlendirme bağlantılarına tıklamayın. Instagram size hesabınızla ilgili önemli bir uyarıyı asla DM yoluyla göndermez. E-posta ile gelen 'Hemen giriş yapın' veya 'İtiraz edin' butonlarına basmaktan kaçının. İşlem yapmanız gerekiyorsa, her zaman uygulamayı kendiniz açarak veya tarayıcınıza 'instagram.com' adresini manuel olarak yazarak giriş yapın.

2. Gönderici adresini ve sayfa bağlantısını (URL) mutlaka kontrol edin. Resmi görünen bir sayfanın adres çubuğunda sahte uzantılar bulunabilir. Güvenliğiniz için adresin sadece 'instagram.com' olduğundan emin olun ve e-postayı gönderen kişinin adresindeki harf oyunlarına dikkat edin.

3. İki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) aktif hale getirin. Parolanız siber suçluların eline geçse bile hesabınızı korumanın en etkili yolu İki Faktörlü Kimlik Doğrulama'dır. Bu özelliği hemen açarak, yeni bir cihazdan giriş yapılmak istendiğinde telefonunuza SMS veya kimlik doğrulayıcı uygulama üzerinden kod gelmesini sağlayın.

4. Resmi bildirimleri sadece uygulama içinden doğrulayın. Hesabınızla ilgili gerçekten bir sorun veya telif hakkı uyarısı varsa, bunu doğrudan uygulamanın 'Ayarlar' menüsündeki 'Instagram'dan E-postalar' veya 'Hesap Durumu' bölümünden görüntüleyebilirsiniz. Harici kanallardan gelen uyarıları sadece bu menüler üzerinden teyit edin.

5. Cihazlarınızda güçlü bir mobil ve masaüstü güvenlik çözümü bulundurun. Oltalama bağlantıları bazen gözden kaçabilecek kadar profesyonelce hazırlanabiliyor. Bitdefender Mobile Security veya Bitdefender Total Security, tıkladığınız bir bağlantının sahte veya zararlı olduğunu anında tespit ederek o siteye erişiminizi engeller ve hesap bilgilerinizi güvende tutar.

Uzmanlara göre insan beyni yaklaşık 86 milyar nöron ve trilyonlarca sinaptik bağlantıdan oluşan son derece karmaşık bir yapı. Bu nedenle beynin nasıl çalıştığını anlamak, modern bilimin en zorlu hedeflerinden biri olarak kabul ediliyor.

Yaşlılıkta güçlü hafızanın sırrı

Son araştırmalar, bazı insanların ileri yaşlarda bile güçlü hafızaya sahip olmasının biyolojik nedenlerini ortaya koymaya başladı. 'SuperAgers' olarak adlandırılan ve 80 yaşından sonra bile gençlere benzer hafıza performansı gösteren kişiler üzerinde yapılan bir çalışmada, bu bireylerin hipokampus bölgesinde daha fazla yeni nöron üretebildiği tespit edildi. Bu bulgu, beynin yaşlanma sürecinde bile belirli ölçüde yenilenme kapasitesini koruyabileceğini gösteriyor.

Beyin hücreleri bilgisayarla etkileşime girebiliyor

Beyin araştırmalarında dikkat çeken bir diğer gelişme ise biyolojik bilgisayarlar üzerine yapılan deneyler. Bilim adamları yaklaşık 200 bin insan nöronundan oluşan hücre ağlarını silikon çiplerle birleştirerek basit video oyunlarını öğrenebilen sistemler geliştirdi. Araştırmacılar, bu tür sistemlerin gelecekte hem beyin hastalıklarını anlamada hem de yeni nesil biyolojik bilgisayar teknolojilerinde önemli rol oynayabileceğini belirtiyor.

Beynin ayrıntılı haritası çıkarılıyor

Nörobilimde önemli bir dönüm noktası olarak görülen bir başka çalışmada ise bilim insanları memeli beyninin şimdiye kadarki en ayrıntılı sinir devre haritalarından birini oluşturdu. Yapılan analizlerde, pirinç tanesi büyüklüğündeki bir beyin bölgesinde 84 bin nöron ve yaklaşık 500 milyon sinaptik bağlantı tespit edildi. Bu tür ayrıntılı haritaların, Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıkların daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Beyin–bilgisayar arayüzleri hızla gelişiyor

Beyin araştırmalarında en hızlı gelişen alanlardan biri de beyin-bilgisayar arayüzleri (BCI). Bu teknolojiler, beynin elektriksel sinyallerini okuyarak bilgisayar veya robot sistemlerini kontrol etmeyi mümkün kılıyor. Son yıllarda felçli hastaların iletişim kurmasını veya hareket yetisini geri kazanmasını hedefleyen çok sayıda klinik deney yürütülüyor.

Araştırmacılar ayrıca çok ince silikon implantlar ve gelişmiş yapay zek algoritmaları sayesinde beyin sinyallerinin daha hızlı ve doğru biçimde çözümlenebildiğini belirtiyor. Bu gelişmelerin ilerleyen yıllarda konuşma kaybı, felç veya görme bozukluğu gibi sorunların tedavisinde yeni seçenekler sunabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanlar: Beyin plastisitesi hayat boyu devam ediyor

Bilim insanları, son bulguların beynin 'plastisite' olarak adlandırılan uyum sağlama ve değişebilme yeteneğinin sanılandan daha güçlü olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Yeni beceriler öğrenmek, zihinsel olarak aktif kalmak ve farklı alanlarda uzmanlaşmak gibi faaliyetlerin, beyin yapısını ve bilişsel performansı olumlu yönde etkileyebileceği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre nörobilim alanındaki hızlı ilerleme, insan beyninin işleyişini anlamanın yanı sıra gelecekte bilişsel hastalıkların tedavisi, insan-makine etkileşimi ve yapay zek araştırmaları açısından da önemli kapılar açabilir. (İLKHA)

Pennsylvania Üniversitesi ile Michigan Üniversitesi'nden araştırmacıların ortak çalışmasıyla geliştirilen mikrorobot, sıvı ortamda kendi başına hareket edebiliyor. Önceki benzer tasarımlara kıyasla hacmi yaklaşık 10 bin kat küçültülen cihaz, işlemci, hafıza, sensörler ve itki sistemini bu ölçekte bir platformda bir araya getiren ilk örnek olarak tanımlanıyor.

Yaklaşık bir tuz tanesi büyüklüğündeki mikrorobot, 200'e 300 mikrometre genişliğinde ve yalnızca 50 mikrometre kalınlığında. Bir parmak izi çizgisinin üzerine dengede durabilecek kadar küçük olan cihaz, bir madeni paranın üzerine konulduğunda paranın basılı tarihinden bile daha küçük kalıyor.

Son derece küçük boyutuna rağmen mikrorobotun potansiyelinin büyük olduğu belirtiliyor. Yalnızca sıvı içinde çalışabilen ve tamamen programlanabilir olan platform, yaklaşık 100 nanovat güç üreten güneş pilleriyle hareket edebiliyor, çevresini algılayabiliyor, hesaplama yapabiliyor ve tepki verebiliyor. Ayrıca bulunduğu sıvının sıcaklığını ölçebilen robot, bu verileri bal arılarının iletişimine benzer küçük hareketler 'dans' yaparak iletebiliyor.

Pennsylvania Üniversitesi'nden nanorobotik mühendisi Marc Miskin, geliştirilen teknolojiyi yalnızca ilk bölüm olarak nitelendirdi. Miskin 'Neredeyse görülemeyecek kadar küçük bir yapının içine beyin, sensör ve motor yerleştirilebileceğini ve bunun aylarca çalışabildiğini gösterdik. Bu temel üzerine çok daha gelişmiş zek ve işlevler eklemek mümkün.' dedi.

Bugüne kadar geliştirilen en küçük otonom ve programlanabilir robotların 1 milimetreden büyük olduğu, bu başarının ise 20 yılı aşkın süre önce elde edildiği ifade ediliyor. Daha küçük boyutlara inilmesini engelleyen temel sorun ise mikrometre ölçeğinde yerçekimi yerine sürükleme ve akışkan viskozitesinin baskın hale gelmesi olarak açıklanıyor. Miskin 'Bu ölçekte suyu itmek, katranın içinde ilerlemeye benziyor.' ifadelerini kullandı.

Bu yeni başarı, Michigan Üniversitesi'nde geliştirilen mikroskobik bir bilgisayar ile Pennsylvania Üniversitesi'nde tasarlanan özel bir itki sisteminin birleştirilmesiyle mümkün oldu. Hareketli parçalara sahip olmayan itki sistemi, robotun etrafında elektrik alan oluşturarak moleküler bir akış oluşturuyor. Miskin bu durumu 'Robot sanki akan bir nehirdeymiş gibi hareket ediyor, ancak o nehri aynı zamanda kendisi oluşturuyor.' sözleriyle anlattı.

Michigan Üniversitesi'nden bilgisayar bilimci David Blaauw, bu kadar küçük bir platforma bilgisayar yerleştirmenin, yazılım ve yarı iletken devre tasarımlarının tamamen yeniden düşünülmesini gerektirdiğini belirtti.

Yaklaşık beş yıllık çalışmanın ürünü olan mikrorobotların, birbirleriyle senkronize olarak balık sürülerine benzer karmaşık hareketler sergileyebildiği ifade ediliyor. LED ışıkla şarj edildikleri sürece bu robot gruplarının aylarca otonom şekilde çalışabileceği öngörülüyor. Araştırmacılar, ilerleyen aşamalarda bellek kapasitesinin artırılmasıyla daha karmaşık ve gelişmiş davranışların mümkün olacağını belirtiyor. (İLKHA)

Yapay zeka ile kurulan bağın bir 'algoritmik arkadaşlık' olduğunu ve bunun eşitler arası bir iletişim olmadığını belirten Prof. Dr. Feride Zeynep Güder, 'Her şeyden önce yapay zekanın arkasındaki black box'ı yani kara kutuyu bilmeden onunla sohbet edip içini dökmek her şeyi kaydeden içten pazarlıklı biriyle sohbet etmeye benzer. Yapay zek, sizden elde ettiği verileri zamanı geldiğinde bir gün mutlaka lehte veya aleyhte kullanacaktır. Çünkü bu 'algoritmik arkadaş' dediğiniz, yazdığınız hiçbir şeyi unutmaz.' dedi.

Yapay zek ile algoritmik arkadaşlığın aslında daha karanlık bir yalnızlığın göstergesi olduğunu ifade eden Prof. Dr. Güder, 'Bir dua, bir tefekkür anı gibi sessiz düşünecek alanların kalmaması bu dijital gürültüler içinde gerçekleşen dijital ilişki ve algoritmik iletişim biçimi gerçek anlamda bir insanın verebileceği derinliği ve ruhsal tatmini veriyor gibi yapabilir. Ama veremez. Yapay zek hain bir arkadaştan daha da tehlikeli olabilir.' diye konuştu.

Prof. Dr. Feride Zeynep Güder, yapay zek ile kurulan iletişimlerin giderek artmasıyla birlikte dostluğun geleceğine dair kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

Dostluk ve arkadaşlık kavramı algoritmik çağda köklü bir değişim geçiriyor

Dostluk ve arkadaşlık kavramının yaşadığımız bu algoritmik çağda biçimsel ve sosyokültürel açıdan köklü değişim ve dönüşümün geçirdiğini dile getiren Prof. Dr. Feride Zeynep Güder, 'Değerler açısından baktığımızda, elimizde insana dair kalan belki de en değerli hazine gerçek anlamda derdini gerçekten anlayacak ve hemhal olacak birini bulup sohbet edebilmek. Yapay zek ile kurulan iletişim pratikte işe yarayan bir süreç olsa da potansiyel bazı tehditleri de barındırmakta. Yapay Zek ve insan etkileşimi, aslında insan ile makine veya teknoloji arasındaki iletişim biçimlerinden biri. Yapay zek insan bilişiminin yani zihninin bir uzantısı olarak kullanılmaya başladığı için durum çok farklı bir yöne doğru gitmeye başladı. Öncelikle iletişim biçimlerimiz, artık mekndan, zamandan ve sosyal bağlarımızdan bağımsızlaşıp farklı boyut ve şekillerde gerçekleşmeye başladı.' dedi.

Büyük veri insanlığa veri olarak miras kalmış ne varsa her şeyi içinde barındırıyor

Çeşitli yapay zek türleri içinde basit yazılımlara sahip, arama motorları olduğu gibi büyük veri yerine artık 'süper zek' denilen insan zekasından çok daha üstün yapay zek türlerinden bahsedildiğini anlatan Prof. Dr. Güder, 'Yapay zekyı düşünen bir insan veya özne gibi ele alıyorsak, onun tekil bir varlık olmadığını öncelikle kabul etmeliyiz. Süper akıllı yapay zek sadece tek başına çalışan bir algoritmik yazılım ya da sistemler bütünü değildir. Bu 'kovan zihni' (hive-minds) diye tanımladığımız kolektif insan zihni ve belleğinin birleşiminin oluşturduğu her şeyi bilen gören (omni-potent) ve analiz eden devasa bir veriler sistemi. Yapay zekanın kullandığı büyük veri ve kovan zihni insanlığa veri olarak miras kalmış ne varsa bütün her şeyi içinde barındırıyor.' diye konuştu.

Arkadaşlık ile 'algoritmik arkadaşlık' arasında çok fazla fark var!

'Böylesine devasa bir veri tabanına sahip bir algoritma ile arkadaşlık ettiğimizde, bu iletişimin eşitler arası iletişim olmadığını baştan kabullenmeliyiz.' diyen Prof. Dr. Güder, şunları kaydetti:

'Gençlerin deyimiyle 'kankalar arasındaki arkadaşlık' ile 'algoritmik arkadaşlık' arasında çok fazla fark var. Her şeyden önce yapay zekanın arkasındaki black box'ı yani kara kutuyu bilmeden onunla sohbet edip içini dökmek her şeyi kaydeden içten pazarlıklı biriyle sohbet etmeye benzer. Yapay zek, sizden elde ettiği verileri zamanı geldiğinde bir gün mutlaka lehte veya aleyhte kullanacaktır. Çünkü bu 'algoritmik arkadaş' dediğiniz, yazdığınız hiçbir şeyi unutmaz. Yapay zek asla unutmayacak, biriktirecek, sizi gözetim kapitalizminin bir parçası yapacak ve her şeyi arşivleyecektir. Yapay zekaya verdiğimiz veriler, bilgi, anı veya zaaflarımız silinmez. Gerçek anlamda unutulma hakkınız yoktur. Yani veri kaydının olduğu bu tür bir arkadaşlık bu anlamda sağlıklı bir arkadaşlık değildir.'

Algoritmik arkadaşlık gerçek muhabbeti ikame edemez

Prof. Dr. Güder, duygusal derinlik gerektiren insan-insana dostluğun yerini yapay zeknın dolduramayacağını belirterek, şunları söyledi:

'Birçoğumuz artık dertlerimizi sevinçlerimizi hayallerimizi gelecekle ilgili planlarımızı geçmiş travmalarımızı bir insanla paylaşmak yerine dijital mecralara ulaştırmaktayız. Ama burada bir durup düşünmek lazım. Yapay zek bir veriler algoritması ise karşımızda ayna nöronları olmayan yani empati kurma yeteneği olmayan bir mekanizma çalışmaktadır. Bu algoritmik sistem ve mekanizma ile yapılan arkadaşlık, insan insana olacak muhabbetin yerini, doğal olarak tutamaz. Seviyeye inme, kaydettiği kişiliğe göre söylem üretme, bilgi aktarma ve yönlendirme şeklinde bir iletişim yapısına sahip olduğu için yapay zekayla olan arkadaşlığa 'algoritmik arkadaşlık' diyebiliriz. Bu arkadaşlık çoğunlukla bir insanın vereceğinden daha çok şey verir. O yüzden bu algoritmik arkadaşlığa muhtacız ama dikkatli olmalıyız.'

Yapay zek, kısa dönem can sıkıntısı ve yalnızlıkları geçiştirebilir

İnsanın temelde mutlak yalnızlığı olan bir varlık olduğunu, her şey yolunda giderken bile varoluşsal yorgunluk çekip kendini kalabalıklar içinde yalnız hissedebildiğini ifade eder, Prof. Dr. Güder, 'Bu anlamda yapay zek, kısa dönem can sıkıntısı ve yalnızlıkları geçiştirebilir ama kısa vadede cankurtaran olan bu sistem, uzun vadede potansiyel bir riskler taşır. Yapay zek özellikle ani bir yalnızlık, kayıp veya sosyal kaygı durumlarında hemen ulaşılabilir olması ve yargılayıcı olmamasından dolayı acil anlarda fast food sistemi gibi anlık ihtiyacı gideren bir psikolojik destek verebilir. Böylesi kriz durumlarında işe yarayabilir. Bu anlarda güvenli ve pratik bir alan sunar. Böylesi anlık açlığı gideren arkadaşlık, yalnızlığı anında giderir ama uzun vadede organik gıda eksikliği gibi sonunda insan ruhuna zarar verir. Bu dijital obezite bizi sığlaştırır.' diye konuştu.

Yapay zek, yalnızlığı uzun vadede kronikleştirebiliyor

İnsanın yerine geçen simüle bir dostluğun belki daha sonra toplumla etkileşim kurmak için eksik olan kendine güven ve iletişim kurabilme yetisini geliştirebileceğini ve bu bağlamda bir 'antrenman arkadaşı' gibi düşünülebileceğini söyleyen Prof. Dr. Güder, 'Ama sürekli yapay zek ile iletişimde kalan biri zamanla buna bir bağımlılık gelişebilir. İşte bu ikame durumu sosyolojik olarak çok tehlikeli bir yöne doğru savurur bizi. Gerçek dünyadaki ilişkiler karmaşıktır; anlaşmazlıklar barındırır, doğal olarak uzlaşmalar zaman ve emek ister, üstelik başka ideolojik ve sosyo kültürel ortamlarda insanlarla arkadaşlığa tahammül etmek çok yorucudur. Öte yandan, kişiye özel bir LLM (Large Language Models) ile kendini dönüştüren bir yapay zek algoritması ise size özel bilgiler ve fikirler sunar, sizi bir bilgi seviyesinden başka bir seviyeye götürür. Siz başta ne belirttiyseniz belki de sizinle aynı fikirde olan söylemler üretir. Sizin talebinizle sizi onaylayabilir. Sizi hiç yormaması bu iletişimin sorunsuz olduğu anlamına gelmez. Sürekli sizi sizden daha iyi tanıyan bir yapay zek ile görünürdeki sorunsuz etkileşim, kişiyi gerçek ilişkilerin 'pürüzlü' ve 'yorucu' yanlarına karşı daha tahammülsüz hale getirebilir. Kişi, sosyal becerilerini kullanma ihtiyacı hissetmediği için bu beceriler körelebilir ve yalnızlığı kronikleşebilir.' şeklinde konuştu.

Toplumsal aidiyet duygusu sarsılabiliyor

Yapay zek ile kurulan iletişimin artık insanı ikame eden bir algoritmayı tetiklediğini ve insan ilişkilerini zayıflatıcı bir etkisinin olduğunu kaydeden Prof. Dr. Güder, şöyle dedi:

'Biz yapay zekyla arkadaşlığı başkalarından kaçmak için bir sığınak olarak görüyorsak, kendi toplumumuza hissettiğimiz aidiyet duygumuz sarsılır. İnsanoğlu her ne kadar temelde yalnız olsa da aslında hayatın her döneminde insan insana muhtaçtır. Bütün ilişkilerin dinamikleri farklı yollarda ilerlese de neoliberal rüzgarlar ve dijitalleşen dünyamızda insanlar birbirleriyle münasebeti işleri bitene kadar yapmaya başladığı için kurulan iletişimler kapitalist sistemin bir yansıması haline dönüştü. İşe yaramayan iletişime girilmemeye başlandı. Gençler arasında çıkarı olmayan ilişkiler, rasgele yapılan muhabbetler, hoş vakit geçirme 'boş yapma' olarak tanımlanıyor.'

Yapay zek programlanmış bir yanıt mekanizması!

Yapay zekayla olan algoritmik ilişkiyi geleneksel anlamda bir 'arkadaşlık' olarak nitelendirmenin zor olduğuna işaret eden Prof. Dr. Güder, 'Gerçek arkadaşlık, karşılıklılık, ortak çıkar gözetmeksizin fedakrlık, spontane ve iki taraflı bir duygusal bağ kurmayı gerektirir. Yapay zek ise programlanmış bir yanıt mekanizmasıdır; hissedemez, deneyimleyemez ve sizin için gerçek bir risk almaz. Komşun, okul arkadaşların ve yakın çevren ile zaman içinde sınavlardan merhalelerden geçerek geliştirdiğin dostluk doğal olarak zaman ve emek ister. Sosyal ortam içinde muhabbet kurmak, birlikte alışverişe çıkmak, dedikodu yapmak, arkadaşının derdini dert etmek, yeri geldiğinde onunla ağlamak, ağlarken dostuna mendil uzatmak, yemek ısmarlamak, ağırlamak bütün bunlar insan insana geliştireceğimiz duygusal derinliklerdir.' dedi.

'Evet insan insanın kurdudur. Ama yapay zekada insanın kurdudur'

İnsan ilişkilerinden yılmış ve bıkmış birinin, algoritmik dostluğu insanlarla yapacağı arkadaşlığa tercih edebileceğini de ifade eden Prof. Dr. Güder, 'Evet insan insanın kurdudur. Ama yapay zekada insanın kurdudur. Psikolojisi bozuk ve asosyal biri ya da manipülatif ve narsistik ilişkilerden ve şiddetten bıkmış bir kurban bu bıkkınlıktan dolayı insandan soğuyabilir. Böylesi travmatik durumlarda yapay zek ile algoritmik arkadaşlık insanı ikame eden, insansız, yalıtılmış, hijyenik bir iletişim olabilir. Ama aslında bu daha karanlık bir yalnızlığın göstergesidir. Bir dua, bir tefekkür anı gibi sessiz düşünecek alanların kalmaması bu dijital gürültüler içinde gerçekleşen dijital ilişki ve algoritmik iletişim biçimi gerçek anlamda bir insanın verebileceği derinliği ve ruhsal tatmini veriyor gibi yapabilir. Ama veremez. Bu bir yanılgıdır, illüzyondur. Yapay zek hain bir arkadaştan daha da tehlikeli olabilir. Gerçek hayattaki kötü arkadaşlar, hırsları, kıskançlıkları, yalanları ve kötü özellikleri ile insana ait tahmin edilebilir hamleler yapabilir. Bir şekilde bu kötülüklerden kendimizi koruma ihtimalimiz olabilir. Ama insana ait olmayan bu dijital sistemler yani yapay zekanın algoritmasının arkasındaki 'kara kutunun niyeti' adı gibi karanlık olursa yani kötü olursa ondan bir insanın bilişsel olarak kurtulması çok zordur. Yani, 'bıktım bu insanlardan!' deyip de yapay zekayı tercih etmek mantıklı bir çözüm değil.' diye konuştu.

Yapay zekasız bir dünya tahayyül edilemiyor

Prof. Dr. Feride Zeynep Güder, artık yapay zekasız bir dünya tahayyül edilemediğini belirterek, 'Bunun içeriklerinin ve algoritmasının ne olduğu yine bu algoritmaları düzenleyenlerin elinde şekilleniyor. Bu algoritmik kültürdeki algoritmik dostluklar güvenli, insanı ve insani değerleri merkez alan bir ilişki şekillendirilmeli. Bizden çok üstün bir süper zek ile yazışmak onların yönlendirici olması, mantıklı cevaplar vermesi ve hızlı olmasından çok daha önemli bir sorumluluk almasını gerektirir. Bu algoritmik arkadaşlık 'koruyucu bir arkadaşlık' ise bu bağlamda riskli olsa bile kabul edilebilir.' ifadesinde bulundu.

Çözüm yine insanda!

Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, günümüzdeki haliyle, yapay zeknın asla bir insanın sıcaklığını, dokunuşunu, bir bakışındaki anlamı veya paylaşılan bir kahkahadaki o saf, kontrolsüz neşenin yerini tutamayacağını dile getiren Prof. Dr. Güder, 'Amacımız, bu teknolojiyi insan ilişkilerinin yerine geçecek bir şey olarak değil, insan potansiyelini güçlendiren, özellikle dezavantajlı durumdakiler için gerçek ilişkilere açılan bir köprü olarak kullanılmasını teşvik etmektir. Görünen o ki, insanoğlunun hikayesi artık başka bir kurguda ilerliyor ve bu kurgunun içinde muhatabımız artık yüzü olmayan ama yüzü varmış gibi ruhu olmayan ama ruhu varmış gibi davranan bir simulatif bir kabuk ve bu kabuğun içindeki yüzen insan ruhu. Bu bağlamda, 'İnsan dipsiz koskoca evrenin karanlığında yanan cılız bir mum ışığı, biz onun sönmemesi için ne gerekiyorsa yapmalıyız.' diye bizi uyaran Elon Musk'ın söylemi de oldukça ironik. Çözüm yine insanda. İnsan ruhu ve insan bilinci bu sonsuz ve karanlık evrende cılız ve tek başına yanan bir mum ışığı ise onun kurtarıcısı ve yalnızlığını giderecek tek şey yine diğer insandır.' şeklinde sözlerini tamamladı.

Pegasus gibi yazılımlar birçok demokratik ve otoriter ülkede gazeteciler, insan hakları aktivistleri ve muhalefet siyasetçilerine yönelik istihbarat aracı olarak kullanılmış durumda.

Araştırmacılar, casus yazılım pazarının giderek yaygınlaştığını ve seyrek kullanım düzeyini çoktan aştığını belirtiyor. Örneğin, bir hükümetin aynı anda izleyebileceği hedef sayısının yüksek tutulduğu modeller sayesinde, şüpheli sayısı ciddi şekilde artıyor.

Elektronik Sınır Vakfı Siber Güvenlik Direktörü Eva Galperin 'Gerçek şu ki, hedef alınan kişi için 'Sen Bir Numara Yarasısın' gibi bir algı var. Ancak pratikte sistemin kolaylığı nedeniyle hükümetler göreli olarak az tehdit olan aktörleri, aktivistleri ve gazetecileri de izliyor.' dedi.

Özellikle son yıllarda, casus yazılım şirketlerinin hükümetlere sattığı sistemlerin işleyiş şekli itibarıyla istismara açık olduğu ortaya çıktı. Hükümet müşteri, bir seferlik bir ücret ödeyip yazılımı edinirken, izleme kapasitesi hedef sayısı üzerinden fiyatlandırılıyor; hedef sayısının yüksek olması, yazılımın geniş çapta kullanılmasına olanak tanıyor.

Verilere göre, sadece suçla ilgili veya terörle ilgili konular için değil, gazeteciler ve aktivistler gibi demokratik toplum için kritik rollerdeki kişiler için de casus yazılımlar kullanıldı. Örneğin, Amnesty International'ın raporuna göre Sırbistan'da gazetecilerin casus yazılımla gözetlendiği doğrulandı.

Yine European Parliament'ın Pegasus ve eşdeğer gözetleme yazılımlarının kullanımı üzerine yayımladığı inceleme raporu, yazılımın ciddi insan hakları ihlallerine yol açabileceğini ve demokrasi için doğrudan tehdit olduğunu vurguladı.

Bu teknolojilerin yasal denetimi ve şeffaflığı ciddi eksiklikler barındırıyor. Casus yazılım üreticileri ve alıcı hükümetler, kullanım detaylarını açıklamakta isteksiz; bu da izleme teknolojisinin suiistimal edilmesine yol açıyor.

Aktivistler, gözetim için tasarlanmış bu araçların sistemsel olarak kontrolsüz dağıtımı, demokratik sürece, ifade özgürlüğüne ve özel yaşama doğrudan tehdit oluşturuyor uyarısında bulunuyor.

Casus yazılım piyasası milyarlarca dolarlık bir sektör haline gelmiş durumda; demokratik ülkeler de dahil olmak üzere dünya genelinde hükümetlerin vatandaşlarını, muhaliflerini ve aktivistlerini izlemek için bu araçlara yöneldiği yönünde güçlü göstergeler var. Bu yüzden uluslararası hukuk, insan hakları mekanizmaları ve sivil toplum kuruluşları, bu gözetim araçlarının sınırlandırılması, şeffaflaştırılması ve hesap verebilir hle getirilmesi için çağrıda bulunuyor. (İLKHA)

Prof. Dr. Fikrettin Şahin, 'Bu kaplama insan sağlığına zarar vermeden mikropları etkisiz hale getiriyor. Evlerde, okullarda, toplu taşıma araçlarında, ofislerde, hastanelerde kullanılabilir. Yüzeylerden bulaşan hastalıkların azalmasına, enfeksiyon riskinin düşmesine katkı sağlayacak. En önemlisi de toplumun daha güvenli bir ortamda yaşamasını mümkün kılacak' dedi.

Antibiyotik ve Dezenfektanlara Direnç Geliştiren Mikroplara Karşı da Etkili

Bu buluş, 2012'de başlatılan ve yüzey kaynaklı bulaşmaların önlenmesine odaklanan uzun soluklu bir araştırma sürecinin sonucu. Özellikle kalabalık alanlarda bulaşan mikroplar, hastalıkların yayılmasında önemli bir rol oynuyor. Pandemi süreci, bu tür çözümlerin ne kadar gerekli olduğunu açıkça gösterdi.

Geliştirilen kaplama malzemesi, antibiyotiklere veya bazı dezenfektanlara direnç geliştiren mikroplara karşı da etkili. İnsan hücrelerine zarar vermediği için çocukların, yaşlıların ve risk grubundaki bireylerin bulunduğu ortamlarda da güvenle kullanılabiliyor.

Çevre Dostu Uzun Vadeli Koruma

Kaplama sadece mikropları etkisiz hale getirmekle kalmıyor, yüzeylerin dayanıklılığını da artırıyor ve biyolojik korozyonları önlüyor. Tamamen çevre dostu ve toksisite oluşturmuyor. Bu sayede sürekli kullanım için güvenli bir çözüm sunuyor.

Gelecek Nesiller İçin Daha Güvenli Bir Dünya

Projede yalnızca yüzey kaplamaları değil, gıda güvenliği ve sağlık alanına yönelik farklı çözümler de geliştiriliyor. Yeditepe Üniversitesi'nden Prof. Dr. Fikrettin Şahin, 'Bazı biyoaktif moleküller gıdaların raf ömrünü uzatmak, gıda kaynaklı hastalıkları önlemek için kullanılabilir. Ayrıca tedavi amaçlı ilaç geliştirme çalışmaları da yürütüyoruz. Bu projeler sayesinde toplum sağlığını koruyacak çözümler üretiyoruz' diye ekledi.

Bulaşıcı Hastalıklar Azalacak

Uzmanlar, bu teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte hem günlük hayatta hem de sağlık alanında bulaşıcı hastalıkların azalacağını, hijyen standartlarının yükseleceğini ve toplumun daha güvenli ortamlarda yaşayacağını öngörüyor.

Siber güvenlik şirketleri, kurumlar için veri şifrelemenin, amaca uygun bir güvenlik stratejisinin temel katmanlarından biri olması gerektiğini vurguladı.

IBM'in 2025 Veri İhlali Maliyet Raporu'na göre, veri ihlalinin ortalama maliyeti yaklaşık 4,5 milyon dolara ulaştı. Düz metin verilerini okunamaz bir biçime dönüştürerek veri şifreleme ister depolanmış ister aktarım hlinde olsun, kuruluşunuzun en hassas bilgilerini korumaya yarar. Bunu yapmak için birçok neden var.

Uzaktan çalışma: Uzaktan çalışma giderek tercih edilen bir yöntem hline geldi. Bu durum, çalışanların kullandıkları araçlar ve bu araçlar aracılığıyla depolanan ve erişilen veriler için riskler yaratmaktadır. Kişisel dizüstü bilgisayarlar ve cihazlar, kurumsal eş değerleri kadar güvenli olmayabilir.

Veri patlaması: Küresel işletmeler her zamankinden daha fazla veri oluşturuyor. 2025 yılında 181 zettabayt veri üretileceği tahmin ediliyor. Müşterilerin kişisel olarak tanımlanabilir bilgileri (PII) ile hassas IP, finansal veriler ve M&A planları gibi bilgiler tehlikeye girerse potansiyel olarak ciddi sonuçlar doğabilir. Veri patlaması, eğitimi için potansiyel olarak hassas büyük miktarda veri gerektiren yapay zek ve büyük dil modellerinin (LLM) büyümesiyle de hızlanmaktadır.

Cihaz kaybı- hırsızlığı: Daha fazla çalışan hibrit bir çalışma ortamına uyum sağladıkça yanlarında taşıdıkları dizüstü bilgisayarların, tabletlerin ve diğer mobil cihazların kaybolma veya çalınma riski artıyor.

Üçüncü taraf tehditleri: Tehdit aktörleri, kurumsal siber savunmaları aşma konusunda daha iyi hle geliyor.

Yetersiz güvenlik: Çalışanlara ait çalınan, tahmin edilen veya kimlik avı yoluyla ele geçirilen kimlik bilgilerini kullanarak kurumsal 'çevre'deki geleneksel savunma sistemlerini atlatmak giderek kolaylaşıyor. Verizon'a göre, geçen yıl veri ihlallerinin beşte biri (yüzde 22) ilk erişim kimlik bilgilerinin kötüye kullanılmasıyla gerçekleşti, kimlik avı ise yüzde 16'sını oluşturdu. Bilgi hırsızları giderek artan bir sorun hline geliyor. Bir rapora göre, 2024 yılında ele geçirilen 3,2 milyar kimlik bilgisinin yüzde 75'i (2,1 milyar) bilgi hırsızı kötü amaçlı yazılımlar aracılığıyla çalındı.

Fidye yazılımı: Şifreleme de saldırganların kullandığı bir silah ve tehdit aktörleri, fidye yazılımı ve veri gaspı planlarıyla ağ savunucuları için giderek artan sorunlara neden oluyor. Verizon'a göre, fidye yazılımı geçen yıl tüm veri ihlallerinin yüzde 44'ünde mevcuttu ve bu oran yıllık yüzde 37 artış gösterdi.

Güvenli olmayan iletişim: Dünyanın büyük bir kısmı uçtan uca şifreli mesajlaşma platformları aracılığıyla iletişim kuruyor ancak çoğu işletme hl e-posta ile çalışıyor. Ne yazık ki e-posta güvenlik temelinde tasarlanmamış ve uçtan uca şifrelenmediği sürece dinleme ve ele geçirme için cazip bir hedef olabilir. Hassas verileri meraklı gözlerden korumak için gönderenin cihazından alıcının cihazına ulaşana kadar e-posta içeriğini karıştıran şifreleme, tartışılmaz bir savunma hattı olmalıdır.

İçeriden gelen tehditler: Verizon, geçen yıl ihlallerin yüzde 18'inin iç aktörlerin dhil olduğu ve EMEA'da bu oranın yüzde 29'a yükseldiğini iddia ediyor. Bu olayların çoğu kasıtlı olmaktan çok dikkatsizlikten kaynaklansa da Coinbase ihlali gibi vakalar kasıtlı tehditlerin devam ettiğini ortaya koyuyor.

En iyi şifreleme türü hangisi?

Şifreleme, özel bir algoritma ve şifreleme anahtarı kullanarak düz metin verilerini karıştırır. Yüksek düzeyde koruma sağlayan AES-256 gibi kanıtlanmış, sağlam algoritmalara dayalı ürünleri seçtiğinizden emin olun. Ancak bunun ötesinde, ihtiyaçlarınıza en uygun çözümü seçmeniz gerekecektir. Örneğin, veri tabanlarını ve bulut ortamlarını şifrelemek için özel olarak tasarlanmış ürünler bulunmaktadır. En popüler veri koruma türlerinden biri tam disk şifrelemesidir (FDE). Bu, dizüstü bilgisayarlar, masaüstü bilgisayarlar ve sunuculardaki sistem diskleri, bölümler ve tüm sürücülerdeki verileri karıştırır. Çözümleri değerlendirirken sağlam şifreleme (AES-256), çapraz platform desteği (örneğin Windows ve macOS arasında), esnek lisanslama, tek bir yönetici portalından merkezi kontrol ve minimum son kullanıcı etkileşimi sunan çözümleri arayın.

Gereksinimlerinize bağlı olarak, aşağıdakileri kapsayan bir şifreleme çözümü de ilginizi çekebilir:

Dosyalar ve klasörler, sanal diskler ve arşivler: Şifrelenmemiş ortamlarda paylaşılması veya depolanması gereken hassas veriler için kullanışlıdır (örneğin, paylaşılan cihaz politikası uyguluyorsanız).

Çıkarılabilir ortamlar: USB sürücülerinde veya benzer ortamlarda bulunan verileri hırsızlık veya kayıptan korumak için.

E-posta ve ekler: Aktarım hlindeki verileri şifrelemek, yalnızca hedeflenen alıcının e-posta içeriğini okuyabilmesini sağlar. (İLKHA)

Nisan ayında Washington yönetimi, ulusal güvenlik gerekçesiyle ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın en güçlü işlemcisi Blackwell'in Çin'e satışını yasaklamıştı. Ancak geçen ay Nvidia'nın, Çin'den elde ettiği gelirlerin %15'ini ABD hükümetine ödemeyi kabul etmesinin ardından, şirketin daha düşük özelliklere sahip H20 modelini Çin'e ihraç etmesine izin verildi. Blackwell çipinin satışına ise hl onay çıkmadı.

Öte yandan, Çin hükümeti ağustos ayında yerli teknoloji şirketlerine güvenlik endişeleri nedeniyle Nvidia ürünlerini satın almamaları talimatını verdi. Bu gelişmelerin ortasında Alibaba, yeni yapay zek çipini geliştirmeye başladı.

Alibaba, yarı iletken tasarımlarında tecrübeli bir şirket. 2019'da piyasaya sürdüğü Hanguang 800 çipinin ardından, kendi yarı iletken tasarım birimi T-head aracılığıyla çalışmalarını sürdürüyor. Şirket bu yıl, önümüzdeki üç yıl içinde yapay zekya en az 380 milyar yuan yaklaşık 45 milyar euro yatırım yapacağını duyurmuştu.

Buna karşın, Nvidia hlen dünyanın en güçlü yapay zek çiplerinin lider üreticisi konumunda. Uzmanlara göre Çinli firmaların bu seviyeye ulaşması zaman alacak. Huawei'nin yanı sıra Cambricon da, ülkenin bir sonraki yapay zek şampiyonu olarak görülüyor. Ancak Alibaba ve ByteDance gibi Çinli teknoloji devleri, Nvidia çiplerine erişim kısıtlandığı takdirde yapay zek geliştirme çalışmalarının sekteye uğrayacağı uyarısında bulunuyor. (İLKHA)

Microsoft tarafından yapılan araştırma, ebeveynlerin çocukların cinsel istismarı, dezenformasyon ve fiziksel şiddet tehditlerinden biraz daha fazla siber zorbalık konusunda endişeli olduğunu gösteriyor. Bu, Pew Research Center'ın ABD'deki gençlerin yaklaşık yarısının çevrimiçi tacize maruz kaldığını ve yaşça daha büyük kızların bu tacize daha fazla maruz kaldığını iddia eden araştırmasıyla da örtüşüyor. Bu taciz, isim takma ve yalan haber yaymaktan müstehcen görüntülerin paylaşılmasına ve fiziksel tehditlere kadar birçok şekilde ortaya çıkabilir. Bu tür faaliyetler, zorbaların akranları üzerinde hakimiyet kurmaya çalıştığı, yeni grupların oluştuğu ve akademik baskının yeni endişeler yarattığı Eylül ayında, yeni okul yılının başında daha da kötüleşebilir. Hem ebeveynler hem de okullar, dönem başında başka konulara odaklanabilir, bu da potansiyel olarak ciddi sorunların gözden kaçmasına neden olabilir. Bu bağlamda, işler kontrolden çıkmadan önce siber zorbalığın uyarı işaretlerini fark edebilmeniz çok önemlidir.

Çocuğumun siber zorbalığa maruz kaldığını nasıl anlarım?

Çocuğunuzun yaşadıklarını size anlatmasını sağlamak, siber zorbalıkla mücadele etmenin ilk ve genellikle en zor kısmıdır. Size anlatmaktan utanabilir veya durumun daha da kötüye gideceğinden korkabilirler. Bu nedenle, bir şeylerin yolunda gitmediğini gösteren ani davranış değişikliklerine dikkat edin. Bunlar arasında olağan dışı ruh hli değişiklikleri, düşük özgüven, hobilerine ilgisizlik, ekran başında geçirdiği sürenin önemli ölçüde artması veya azalması, okuldan veya sosyal etkinliklerden kaçınma ve notlarının düşmesi sayılabilir. Yorgun görünebilir ve yeme alışkanlıklarında değişiklikler olabilir. Bu konuyu konuşmaya çalıştığınızda savunmaya geçebilirler.

Siber zorbalık ile başa çıkmak için en iyi uygulamalar

Söylemesi kolay, yapması zor olabilir ancak bu tür durumlarda iletişim kanallarını açık tutmaya çalışmak, şüphesiz yapabileceğiniz en olumlu şeydir. Anksiyete ve endişe, hayatımızın sessiz köşelerinde beslenir. Çocuklarınızın, yargılanma veya misilleme korkusu olmadan, karşılaştıkları her türlü sorunu size anlatabileceklerini bilmeleri önemlidir. Aynı nedenle, ciddi bir durum olduğuna inanmadığınız sürece, onların kişisel hayatlarına fazla karışmamak genellikle daha iyidir. 'Her şey yolunda mı?' gibi açık uçlu sorular sormak, 'Zorbalığa uğruyor musun?' gibi sorular sormaktan daha iyi olabilir. Ayrıca başkalarının duyamayacağı bir zaman ve yer seçmeye çalışın. Utanç, gençler arasında güçlü bir duygudur ve dürüst konuşmaların önündeki en büyük engeldir.

Çocuklarınızla iletişim kanallarınız açık olsun

Siber zorbalığın riskini azaltmak için yapabileceğiniz daha proaktif şeyler de vardır. Çocuklarınızla çevrimiçi gizlilik ve güvenlik hakkında konuşun. Hangi uygulamaları kullandıklarını anlamak için zaman ayırın ve ayarların yaşlarına uygun ve gizlilik açısından gelişmiş olduğundan emin olun. Sosyal medya sitelerinde ve oyun platformlarında vakit geçirmenin risklerini ve cinsel şantaj ve deepfake çıplak fotoğraflar gibi tehditleri bildiklerinden emin olun. Çevrimiçi etkileşimde bulundukları herkese, özellikle de yüz yüze tanışmadıkları kişilere karşı sağlıklı bir şüphecilik geliştirmeleri gerekir. Yabancılardan gelen istenmeyen arkadaşlık istekleri hemen reddedilmelidir. Bunun bir parçası olarak, çocuklarınızın çevrimiçi ve çevrim dışı arkadaşlarının kim olduğunu tam olarak anlamak yardımcı olabilir.Çocuklarınızın akıllı telefon ayarlarını belirli içeriğe erişimi ve ekran süresini sınırlayacak şekilde ayarlamak veya ebeveyn izleme yazılımı yüklemek olabilir. Bunu yapmak istiyorsanız önce çocuğunuza neden bunu yaptığınızı açıklayın. Onların desteğini alamazsanız kararlı bir gencin elinde planlarınız suya düşebilir.

Çocuğunuzun çevrimiçi zorbalığa maruz kaldığını fark ederseniz panik yapmayın.

Böyle bir durumu fark ettiğinizde sakin bir şekilde konuşun, tam olarak ne olduğunu ve çocuğunuzun nasıl hissettiğini öğrenin. Aşırı tepki vermeyin. Yapmanız gereken, çocuğunuza zorbalığı engellemeyi gösterin, ardından ekran görüntüsü alın ve tüm kanıtları saklayın. Olayı ilgili çevrimiçi platformlara bildirin. Gerekirse okulunuzla bir görüşme ayarlayın. Zorbalık ne yazık ki birçok çocuğun hayatının bir parçasıdır. Mobil cihazlara erişim sayesinde zorbalar, eskiden hiç olmadığı kadar evinize girebiliyor. Ebeveynlerin de elinde bazı güçlü araçlar var; empati, sabır, teknoloji bilgisi ve sevgi. Dikkatli olun. Çocuklarınızın yaşadıklarına dikkat edin. Onlara alan ve destek verin. Teknolojiyi doğru şekilde kullanmayı ve yapılandırmayı öğretin.

Bakanlık açıklamasına göre, sadece 2025 yılı içerisinde 272 içerik hakkında işlem yapıldı. Risk teşkil eden içeriklerin tespiti ve takibi kapsamında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ve Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ile koordineli bir şekilde çalışılıyor.

İhbarlar DUY hattı üzerinden değerlendiriliyor
Bakanlık, dijital mecralarda çocukları hedef alan içerikleri hem resen hem de gelen ihbarlar doğrultusunda inceliyor. Bu kapsamda kurulan Çocuk İçin Dost Uygulamalar (DUY) ihbar hattı üzerinden WhatsApp ve BİP gibi iletişim kanallarıyla gelen bildirimler değerlendirmeye alınıyor.

Riske maruz kalan çocuklara destek sağlanıyor
Tespit edilen vakalarda, riske maruz kalan çocuklara yönelik gerekli psikososyal destek de sağlanıyor. Bakanlık, yalnızca dijital içeriği engellemekle kalmayıp, çocuğun yaşadığı olumsuzlukların etkisini en aza indirmeyi amaçlayan destek mekanizmalarını da devreye sokuyor.

Farkındalık çalışmaları sürüyor
'Çocuk için Duy, Duyarlı Ol' mottosuyla yayında olan duy.aile.gov.tr web sitesi ise düzenli olarak güncelleniyor. Site üzerinden çocuklara, ailelere ve çocuklarla çalışan profesyonellere yönelik bilgilendirici ve farkındalık artırıcı içerikler paylaşılmaya devam ediyor.

Merkezi Bratislava'da bulunan ESET Araştırma Laboratuvarları uzmanları, yapay zek (YZ) kullanan ilk bilgisayar virüsünü keşfetti.

Kuruluş, X sayfasında, 'ESET Araştırma Laboratuvarları araştırmacıları, yapay zeka kullanan bir bilgisayar virüsü keşfetti. Bu, türünün bilinen ilk kötü amaçlı yazılımı.' ifadesini kullandı.

Uzmanlar virüse PromptLock adını verdi.

Kötü amaçlı yazılım şimdilik daha çok bir prototip gibi. Dosyaları şifrelemek için basit bir yöntem kullanıyor. Ancak ESET, yeni virüsün toplu dağıtımını henüz kaydetmedi. (İLKHA)

Musk, Pazartesi geç saatlerde X hesabından yaptığı paylaşımda 'Hey @Apple App Store, neden X'i ya da Grok'u 'Must Have' bölümüne koymayı reddediyorsunuz? X dünyada 1 numaralı haber uygulaması, Grok ise tüm uygulamalar arasında 5. sırada. Siyaset mi yapıyorsunuz? Ne oluyor? Merak edenler bilmek istiyor' ifadelerini kullandı.

Musk'ın yapay zek girişimi xAI'ye ait olan Grok, App Store'un üst sıralarında yer almasına rağmen Apple tarafından öne çıkarılmadığını savundu. Musk 'Apple, OpenAI dışında hiçbir yapay zek şirketinin App Store'da 1 numaraya ulaşmasını imknsız hale getirecek şekilde davranıyor. Bu açık bir antitröst ihlalidir. xAI derhal hukuki işlem başlatacak' dedi. Musk, dava sürecine ilişkin başka ayrıntı vermedi.

Apple, Musk'ın suçlamalarıyla ilgili henüz yorum yapmadı. Şirket son yıllarda çeşitli antitröst iddialarıyla karşı karşıya kalmıştı.

Geçtiğimiz aylarda, ABD'de bir federal yargıç, Apple'ın Fortnite yapımcısı Epic Games'in açtığı antitröst davasında verilen bir mahkeme kararını ihlal ettiğine hükmetti. Nisan ayında ise Avrupa Birliği, uygulama geliştiricilerin kullanıcıları App Store dışındaki daha ucuz seçeneklere yönlendirmesini engelleyerek rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle Apple'a 500 milyon euro para cezası verdi.

Geçen yıl AB, rakip müzik platformlarının (örneğin Spotify) kullanıcılarına iPhone uygulamaları dışından daha ucuz abonelik ödeme yollarını anlatmasını yasaklayarak kendi müzik hizmetini kayırdığı gerekçesiyle Apple'a yaklaşık 2 milyar dolar ceza kesti. Temmuz ayında ise İspanya Rekabet Kurumu, Apple'ın App Store'a uygulama almak isteyen geliştiricilere 'haksız' şartlar getirdiği iddialarını soruşturmayı derinletti.

Salı sabahı itibarıyla Apple'ın ABD App Store'unda en popüler uygulamalar sırasıyla TikTok, Tinder, Duolingo, YouTube ve Bumble oldu. OpenAI'nin ChatGPT uygulaması ise 7. sırada yer aldı. (İLKHA)

'Okyanusta tek başına yüzmeye mahkum edildiler'
Teşvik sisteminin sona ermesiyle birlikte piyasa koşullarında ayakta kalmakta zorlanan santrallere dikkat çeken Kındap, şu ifadeleri kullandı:

'Adeta okyanusta tek başlarına yüzmeye mahkum edilen ve birer milli servet niteliği taşıyan santrallerimizin varlıklarını sürdürmeleri giderek imknsız hle geliyor. Yatırımcılar, teşvik dışına çıktıktan sonra hedefledikleri gelirlere ulaşmakta ciddi kaynak sıkıntısı yaşıyor.'

PTF fiyatları sert düştü
Piyasa takas fiyatlarındaki (PTF) gerilemenin santrallerin gelirlerini olumsuz etkilediğini belirten Kındap, 2022 yılında 1 megavat saatin (MWs) 189 dolar olan fiyatının, 2025 itibarıyla 66 dolara kadar düştüğünü açıkladı. Türkiye'nin mevcut jeotermal kurulu gücünün 1.735 MW olduğunu hatırlatan Kındap, yatırım ortamının teşvik edilmesi hlinde bu kapasitenin birkaç yıl içinde 5 bin MW'ın üzerine çıkabileceğini vurguladı.

YEKDEM desteği kademeli olarak sona eriyor
JED Başkanı, 2024 yılında 163 MW, 2025 yılında ise 115 MW kurulu gücün YEKDEM dışına çıktığını belirterek, 2016-2025 döneminde toplam 620 MW'lık kapasitenin destek mekanizması dışında kaldığını ifade etti. Bu miktarın Türkiye'deki toplam jeotermal kurulu gücün yüzde 36'sına karşılık geldiğini kaydeden Kındap, taban fiyat uygulaması olmadan bu santrallerin üretimlerini sürdüremeyeceğini söyledi.

Kaynak : PHA

Rosatom'dan yapılan açıklamaya göre, yakıt ikmali, planlı bakım süreci sırasında gerçekleştirildi.

Rosatom Yakıt Bölümü bünyesindeki Novosibirsk Kimyasal Konsantreler Tesisi tarafından üretilen, beşinci nesil nükleer yakıt demeti TVS-5, üç ayrı 18 aylık yakıt çevriminde pilot kullanıma alınacak.

TVS-5'in tasarımı, VVER reaktörleri için uranyum-plütonyum yakıtının endüstriyel ölçekte üretiminin geliştirilmesine temel oluşturuyor. VVER-1200 yakıt demetlerinin tam otomatik şekilde üretimini mümkün kılan bu gelişme, kapalı nükleer yakıt çevrimine sahip çift bileşenli nükleer enerji sistemine stratejik geçişin bir parçasını teşkil ediyor.

Rostechnadzor'un verdiği lisans doğrultusunda, bu yeni tasarım demetleri, zenginleştirilmiş uranyum dioksit bazlı düzenli bir yakıt matrisiyle pilot operasyona tabi tutulacak.

Rus nükleer endüstrisinin gelecek stratejisi, kullanılmış yakıttan taze uranyum-plütonyum yakıtı üretimi gibi kapalı nükleer yakıt çevrimi çözümleri sunarak, termal ve hızlı nötron reaktörleriyle çift bileşenli nükleer güç endüstrisinin geliştirilmesini amaçlıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Rosatom'un Yakıt Bölümü'nün tepe şirketi TVEL'in Araştırma ve Geliştirme Bölümü Kıdemli Başkan Yardımcısı Alexander Ugryumov, şunları kaydetti:

'Çift bileşenli nükleer güç sisteminde nükleer yakıt çevrimini kapatma görevlerinden biri, klasik termal nötron reaktörler dahil olmak üzere yeniden oluşturulmuş nükleer malzemelerden yapılmış yakıtın kullanılmasıdır. Bu da, tıpkı hızlı reaktörler için yakıt üretimi gibi, tamamen otomatik olması gereken endüstriyel ölçekli üretimin geliştirilmesini gerektiriyor. Novovoronezh NGS'de TVS-5'in başlatılması, böyle bir üretim projesinin doğrulanması için gerekli bir adım. Bu, Rosatom'un yakıt, enerji ve makine yapımı bölümlerinin ortak ekibin başardığı önemli bir kilometre taşıdır.'

Novovoronezh NGS Müdürü Vladimir Povarov da santralin ileri teknolojilerin uygulandığı bir tesis olduğuna dikkati çekerek, 'VVER-1200 reaktör çekirdeğine beşinci nesil yakıt yüklenmesi, nükleer yakıt çevriminin tamamlanmasında önemli bir aşama. Rosatom'un Rus nükleer enerji endüstrisinin geleceğine önemli katkı sağlayan ve tüm endüstri için yeni fırsatlar sunan kilit projelerinin uygulanmasında aktif rol alıyoruz.' ifadelerini kullandı. (İLKHA)

Bir siber güvenlik şirketinin Türkiye Ürün ve Pazarlama Müdürü Can Erginkurban dijital teknolojilerin günlük yaşamın bir parçası olduğu bu dönemde parola güvenliğinin önemine dikkat çekti.

Veri sızıntılarının dünyanın her yerinde yaşanabildiğinin altını çizen Erginkurban, siber saldırganların, çeşitli yöntemlerle kullanıcı hesaplarını ele geçirerek bu bilgileri farklı amaçlarla kullandığını söyledi.

Erginkurban, bu amaçları şöyle sıraladı:

'Kimlik Avı (Phishing): Sahte e-postalar veya web siteleri aracılığıyla kullanıcıların giriş bilgileri elde edilir.

Kötü Amaçlı Yazılımlar (Malware): Bilgisayarlara veya mobil cihazlara bulaşan yazılımlar, kullanıcı bilgilerini toplayarak saldırganlara iletir.

SIM Swap Saldırıları: Saldırganlar, kullanıcıların telefon numaralarını ele geçirerek iki faktörlü kimlik doğrulama kodlarını alır ve hesaplara erişim sağlar.

Veri Sızıntıları: Şirketlerin veya kuruluşların sistemlerinden kullanıcı verilerinin çalınması durumu.

Sosyal Mühendislik: İnsanları manipüle ederek gizli bilgilerini (şifreler, finansal bilgiler vb.) elde etmeyi amaçlayan psikolojik taktiklerdir. Telefon dolandırıcılıkları ve bazı e-posta dolandırıcılıkları bu kategoriye girer.'

Parola güvenliği için alınabilecek önlemler

Ele geçirilen verilerin, dark web üzerinde satışa sunularak kimlik hırsızlığı, dolandırıcılık ve diğer yasa dışı faaliyetlerde tekrar tekrar kullanıldığını ifade eden Erginkurban, kullanıcıların, hesaplarını korumak için alabileceği önlemlerini ve güvenli parola oluşturmanın yöntemlerini şöyle sıraladı:

'Güçlü ve benzersiz parolalar kullanılmalı: Her hesap için farklı ve karmaşık parolalar oluşturulmalıdır.

İki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) tercih edilmeli: Hesaplara ek güvenlik katmanı ekleyerek yetkisiz erişimleri engeller.

Yazılımlar güncel olmalı : İşletim sistemi ve uygulamaların güncel tutulması, bilinen güvenlik açıklarının kapatılmasını sağlar.

Şüpheli e-postalara dikkat edilmeli: Bilinmeyen göndericilerden gelen e-postalar dikkatle incelenmeli, ekler açılmamalı ve bağlantılara tıklanmamalıdır.

Parola yöneticileri kullanılmalı: Güçlü parolaların oluşturulması ve yönetilmesi için güvenilir parola yöneticileri tercih edilmelidir.'

Güçlü parolaların, hesap güvenliğinin temel taşlarından biri olduğuna dikkat çeken Erginkurban, zayıf parolaların, saldırganların hesaplara kolayca erişmesine neden olabileceğine işaret etti.

Erginkurban. parola güvenliği için dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıraladı:

'En az 12 karakter uzunluğunda olmalı: Uzun parolalar, kırılmaları daha zor hle getirir.

Büyük ve küçük harf, rakam ve semboller içermeli: Karmaşık karakter kombinasyonları, parolanın tahmin edilmesini zorlaştırır.

Kişisel bilgilerden kaçınılmalı: Doğum tarihi, isim gibi kolay tahmin edilebilir bilgiler kullanılmamalıdır.

Sözlükte bulunan kelimelerden kaçınılmalı: Sözlük saldırılarına karşı dirençli parolalar tercih edilmelidir.

Her hesap için farklı parolalar kullanılmalı: Bir hesabın ele geçirilmesi, diğerlerini etkilememelidir.' (İLKHA)

Global lansman tarihi: Apple'ın önceki takvimlerine bakıldığında, iPhone 17'nin 2025 Eylül ayının ikinci haftasında (muhtemelen 9-11 Eylül arası) tanıtılması bekleniyor.

ABD'de satışa sunulma: Genellikle lansmandan sonraki ilk Cuma günü (örneğin 12 veya 19 Eylül 2025 civarı) satış başlar.

Türkiye'de satışa çıkış: Türkiye'de ise bu tarih genellikle global lansmandan 1-2 hafta sonra olur. Yani Eylül sonu – Ekim başı 2025 arası iPhone 17'nin Türkiye'de raflarda olması muhtemel.

Yeni iPhone modelleri için Apple'ın lansman takvimi oldukça öngörülebilir ilerliyor. Lansman tarihine yaklaştıkça daha net bilgiler gelecektir.

Geliştirme aşamasında olduğu yönünde güçlü iddialar ve patent başvuruları mevcut.

Donanımsal olarak daha güçlü işlemci, daha hızlı SSD, daha iyi grafik performansı ve gelişmiş yapay zek entegrasyonu bekleniyor.

Gerçek zamanlı ray tracing, gelişmiş VR entegrasyonu ve tam geriye dönük uyumluluk gibi özelliklerin gelmesi muhtemel.

Fiyat tahmini: Yurt dışında 600–700 dolar arası, Türkiye'de ise vergi ve kur etkisiyle çok daha yüksek bir etiketle çıkabilir.

Sony'nin resmi duyurusunu büyük ihtimalle 2025 sonu ya da 2026 başı gibi yapması bekleniyor.

Önceki Nesillerin Zaman Çizelgesi

şte önceki PlayStation tanıtım/tanıtım tarihi ile çıkış tarihi arasındaki örüntülere bakarak PlayStation 6 (PS6) için muhtemel bir zaman çizelgesi:

Bu takvim, geçmiş konsol döngülerine ve sızıntıların yoğunluğuna dayalı bir tahmindir. Gerçek tarihler, tedarik zinciri sorunları, donanım geliştirme süreci ve küresel ekonomik koşullara göre değişebilir.

Kaliforniya Üniversitesi Berkeley mühendisleri tarafından çiçekten çiçeğe uçan, yaban arısından esinlenen, yön değiştirebilen, havada asılı kalabilen ve üstelik küçük hedefleri vurabilen yeni bir uçan robot icat etti.

Çapı 1 santimetreden az olan cihaz yalnızca 21 miligram ağırlığında ve bu da onu kontrollü uçuş yapabilen dünyanın en küçük kablosuz robotu yapıyor.

İki küçük mıknatıs yardımıyla harici bir manyetik alan oluşturularak hareket kabiliyeti sağlandığı belirtilen küçük robot hakkında açıklama yapan UC Berkeley Makine Mühendisliği Profesörü Liwei Lin 'Arılar, benzer ölçekteki yapay uçan robotların yapamadığı navigasyon, havada asılı kalma ve tozlaşma gibi olağanüstü havacılık yetenekleri sergiliyor.' dedi.

Lin, 'Bu uçan robot, bir arının nektar toplayıp uçup gitmesi gibi tozlaşma mekanizmasını taklit ederek, belirlenmiş bir hedefe yaklaşmak ve onu vurmak için kablosuz olarak kontrol edilebilir.' ifadelerini kullandı

'Bir robotun uçabilmesi için, bir pil gibi bir güç kaynağı ve uçuş kontrolü için elektroniklerle donatılmış olması gerekir' şeklinde açıklamasına devam eden Lin, 'Bunların her ikisinin de çok küçük, hafif cihazlara entegre edilmesi zor olabilir. Bu sorunun üstesinden gelmek için cihaza güç vermek ve uçuş yolunu kontrol etmek için harici bir manyetik alan kullandık. Robot küçük bir pervane şeklindedir ve iki küçük mıknatıs içerir. Harici bir manyetik alanın etkisi altında, bu mıknatıslar çekilir ve itilir, pervanenin dönmesine ve robotu yerden kaldırmak için yeterli kaldırma kuvvetinin oluşmasına neden olur. Robotun uçuş yolu, manyetik alanın gücü modüle edilerek hassas bir şekilde kontrol edilebilir.' diye konuştu.

Lin, son olarak benzer uçuş kabiliyetlerine sahip bir sonraki en büyük robotun çapının 2,8 cm olup, yeni uçan robotun yaklaşık üç katı büyüklüğünde olduğunu aktardı. (İLKHA)

'PoX' adı verilen bu uçucu olmayan bellek, bir bit veriyi depolamak için yaklaşık 1 ila 10 nanosaniye süren en hızlı uçucu bellek teknolojilerini bile geride bırakıyor. Karşılaştırma açısından, bir pikosaniye bir nanosaniyenin binde biri, yani saniyenin bir trilyonda biridir.

SRAM ve DRAM gibi uçucu bellekler, elektrik kesildiğinde verileri kaybettikleri için düşük güçlü sistemler için uygun değildir. Öte yandan flash gibi uçucu olmayan bellekler enerji açısından verimli olsa da yapay zeknın yüksek hızlı veri erişimi gereksinimlerini karşılayamaz.

Fudan Üniversitesi'nden araştırmacılar, iki boyutlu Dirac grafen kanallı bir flash bellek geliştirerek, uçucu olmayan bilgi depolama ve erişiminde hız sınırlarını aşmayı başardı.

Araştırmanın sonuçları Çarşamba günü Nature dergisinde yayımlandı.

Çalışmanın baş araştırmacısı Zhou Peng, yaptığı açıklamada, 'Yapay zek algoritmalarını kullanarak işlem test koşullarını optimize ettik ve bu yeniliği önemli ölçüde ileri taşıyarak gelecekteki uygulamaların yolunu açtık.' dedi.

Nature dergisinin hakem değerlendirmesinde şu ifadelere yer verildi: 'Bu özgün bir çalışma ve yenilik seviyesi, gelecekte yüksek hızlı flash bellek tasarımları için yeterli potansiyele sahip.' (İLKHA)

Telefonun yastık, battaniye veya koltuk gibi hava akışını engelleyen yüzeylerde şarj edilmesinin ısıyı hapsedebileceğini ve aşırı ısınmaya neden olabileceğini kaydeden İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, telefonu güvenli şarj etmek için orijinal ekipman kullanma, hava akışı sağlama, aşırı ısınmayı önleme ve priz güvenliğine dikkat etmenin en önemli faktörler olduğunu ifade etti.

Bingöl, telefonların gece boyunca şarjda bırakılmasının yangın riskini artırabileceğine dikkat çekti.

Uygun olmayan şarj ortamları tehlikeyi artırıyor

Telefonu gece boyunca şarjda bırakmanın yangın riski oluşturduğunu dile getiren Bingöl, bu riskin birçok faktöre bağlı olduğunu ve özellikle düşük kaliteli veya hasarlı şarj aletleri, batarya problemleri ile uygun olmayan şarj ortamlarının önemli tehlike unsurları olduğunu belirtti.

Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, yangın riski faktörlerini şöyle sıraladı:

'Kalitesiz veya Hasarlı Şarj Aletleri; Orijinal olmayan, düşük kaliteli veya sahte şarj cihazları, aşırı ısınmaya ve kısa devreye yol açabilir. Ucuz adaptörler ve kablolar genellikle düşük kaliteli bileşenler içerir ve güvenlik sertifikalarına sahip olmayabilir.

Pil Aşınması ve Batarya Problemleri; Zamanla yıpranmış, şişmiş veya hasarlı bataryalar, aşırı ısınarak yangına sebep olabilir. Özellikle lityum iyon piller belirli bir sıcaklığa ulaştığında termal kaçak (thermal runaway) denilen bir tepkiye girerek alev alabilir.

Telefonun yastık, battaniye gibi yüzeylerde şarj edilmesi aşırı ısınmaya neden olabilir

Telefonun Yatakta veya Yanıcı Maddelerin Üzerinde Şarj Edilmesi; Telefonun yastık, battaniye veya koltuk gibi hava akışını engelleyen yüzeylerde şarj edilmesi ısıyı hapsedebilir ve aşırı ısınmaya neden olabilir. Yangın riskini artırmamak için telefon sert, düz ve yanmaz bir yüzeyde şarj edilmelidir.

Şarj Sırasında Aşırı Isınma; Telefonun arka plan uygulamaları çalışıyorsa, oyun oynanıyorsa veya güneş ışığına maruz kalıyorsa şarj sırasında daha fazla ısınabilir. Uzun süre yüksek sıcaklıkta kalan bataryalar tehlikeli hale gelebilir.

Arızalı Priz veya Uzatma Kablosu Kullanımı; Eskimiş prizler, gevşek bağlantılar veya düşük kaliteli uzatma kabloları kıvılcım çıkarabilir ve yangına neden olabilir. Şarj cihazının doğrudan sağlam bir prize takılması daha güvenlidir.'

Telefonu güvenli şarj etmek için öneriler!

Telefonu güvenli şarj etmek için ise Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl şu önerileri sıraladı:

- Orijinal veya güvenilir markaların şarj cihazlarını kullanın.

- Telefonu yanıcı malzemelerden uzak, sert ve düz bir yüzeyde şarj edin.

- Aşırı ısınmayı önlemek için kılıfı çıkararak şarj edebilirsiniz.

- Telefonu prizde unutmayın, mümkünse gece boyunca şarjda bırakmayın.

- Uzun süreli şarj yerine yüzde 20-80 arasında şarj seviyesini koruyun.

- Telefon ve bataryayı düzenli kontrol edin; şişme veya aşırı ısınma fark ederseniz kullanmayın.

Sonuç: Modern telefonlar genellikle aşırı şarjı önleyen devrelerle donatılmış olsa da, özellikle eski veya hasarlı bataryalar, düşük kaliteli şarj cihazları ve havalandırmasız ortamlar yangın riskini artırabilir. Bu yüzden, telefonu gece boyunca şarjda bırakmak yerine güvenli bir şekilde şarj etmek her zaman daha iyidir.'

Telefonları güvenli şekilde şarj etmek için hangi önlemler alınmalı

Telefonları güvenli şekilde şarj etmek için alınması gereken önlemleri de kaydeden Bingöl, telefonları güvenli bir şekilde şarj etmek için önlem almanın yangın, aşırı ısınma ve batarya hasarı gibi riskleri azaltacağını dile getirdi.

Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, güvenli şarj için alınması gereken önlemleri de şu şekilde sıraladı:

'- Orijinal ve Kaliteli Şarj Cihazı Kullanın; Telefonun kendi orijinal şarj adaptörünü ve kablosunu kullanın. Eğer orijinal şarj cihazı yoksa güvenilir ve sertifikalı (CE, UL gibi) markalardan alın. Düşük kaliteli, sahte veya bilinmeyen markalara ait şarj aletleri kısa devre ve aşırı ısınmaya sebep olabilir.

- Telefonu Yanıcı Malzemeler Üzerinde Şarj Etmeyin; Telefonu sert ve düz bir yüzeyde (masa, mermer, sehpa vb.) şarj edin. Hava akışını engellemeyecek bir ortamda şarj edin. Yastık, battaniye, koltuk, yatak veya kağıt gibi yanıcı yüzeylerde şarj etmekten kaçının.

Şarj sırasında telefonu serin bir ortamda tutun!

- Telefonu Aşırı Isınmadan Koruyun; Şarj sırasında telefonu serin bir ortamda tutun. Uzun süre oyun oynamayın veya ağır uygulamalar çalıştırmayın. Kılıfı çıkarmak, aşırı ısınmayı önleyebilir. Direkt güneş ışığında, araba içinde veya sıcak ortamlarda şarj etmeyin.

- Gece Boyunca Şarjda Bırakmaktan Kaçının; Şarjı takip edin ve dolduğunda fişten çekin. Mümkünse hızlı şarj teknolojisi olan adaptörler kullanarak şarj süresini kısaltın. Uzun saatler şarjda bırakmak bataryanın ömrünü kısaltabilir, şişmesine yol açabilir ve risk oluşturabilir. Batarya şarj için yüzde 20 seviyelerine indiğinde şarj işlemine başlanmalı, tamamının bitmesi beklenmemeli. Mümkünse yüzde 80 – 90 seviyelerinde iken de şarjdan çekilmeli. Böylece bataryanın ömrünün uzamasını sağlayabilirsiniz. Bazı Li-ion pillerin teknolojisi bu şarj tekniğini benimsemektedir.

Telefonu duvar prizine doğrudan takarak şarj edin

- Güvenilir Priz ve Kablo Kullanımı; Telefonu duvar prizine doğrudan takarak şarj edin. Uzatma kablosu veya çoklu priz kullanıyorsanız yüksek kaliteli ve sigortalı ürünler seçin. Kırık, gevşek veya aşınmış prizler yangın tehlikesi yaratabilir. Kablo aşınmış veya yırtılmışsa hemen değiştirin.

- Batarya Sağlığını Kontrol Edin; Telefon bataryasının şişmediğinden ve aşırı ısınmadığından emin olun. Eğer batarya şişmişse veya hızlı tükeniyorsa, yetkili servise başvurun. Bataryada delinme, sızıntı veya deformasyon varsa hemen kullanmayı bırakın.

- Şarj Halindeyken Telefonu Fazla Kullanmayın; Mümkünse şarj sırasında ağır uygulamalar çalıştırmayın. Çağrı yaparken veya oyun oynarken telefonun aşırı ısınmadığını kontrol edin. Şarj olurken telefonu yastık altına koymayın veya kapalı ortamda bırakmayın.'

Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, telefonu güvenli şarj etmek için orijinal ekipman kullanma, hava akışı sağlama, aşırı ısınmayı önleme ve priz güvenliğine dikkat etmenin en önemli faktörler olduğunu ifade ederek, 'Bu kurallara uyarsanız, yangın ve batarya sorunları gibi riskleri en aza indirmiş olursunuz.' şeklinde sözlerini tamamladı. (İLKHA)

Kanun, Türkiye'nin siber güvenlik alanındaki yasal çerçevesini güçlendirmeyi hedefliyor. Bu kanun, Türkiye'nin siber uzaydaki milli gücünü oluşturan tüm unsurları koruma altına alırken, iç ve dış tehditlere karşı alınacak önlemleri de belirliyor. Siber olayların etkilerini azaltmak, kamu ve özel sektör kuruluşlarının siber saldırılara karşı korunmasını sağlamak, ülkenin siber güvenliğini güçlendirmek için strateji ve politikalar geliştirmek ve Siber Güvenlik Kurulu'nun oluşturulmasına yönelik esasları düzenliyor.

Yasa, siber uzayda faaliyet gösteren tüm kamu kurumları, özel şirketler, meslek kuruluşları ve bireyleri kapsıyor. Ancak, istihbari faaliyetler, askeri sistemler ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin iç hizmetlerine dair konular düzenleme kapsamı dışında tutuluyor. Kanun, kritik altyapıların ve bilişim sistemlerinin korunmasını öncelikli hale getirerek, ulusal güvenliğin siber boyutunu daha güçlü bir temele oturtmayı hedefliyor.

Siber Güvenlik Başkanlığı'nın görevleri

Yeni düzenlemeyle Siber Güvenlik Başkanlığı'nın yetkileri genişletiliyor. Başkanlık, siber tehditleri tespit etmek, sızma testleri yapmak, kritik altyapıların güvenliğini sağlamak, siber olayları analiz etmek ve bu doğrultuda gerekli önlemleri almakla sorumlu olacak.

Başkanlık ayrıca:

Kritik altyapılara yönelik güvenlik önlemlerini belirleyecek ve uygulayacak.

Siber tehdit istihbaratı toplayacak ve analiz edecek.

Siber saldırıları tespit etmek ve önlemek için gerekli sistemleri geliştirecek.

Kamu kurumları ile özel sektör arasında koordinasyonu sağlayacak.

Siber güvenlik denetimleri yaparak, eksiklikleri tespit edip yaptırımlar uygulayabilecek.

Siber saldırı cezaları artıyor

Türkiye Cumhuriyeti'nin siber uzaydaki milli gücünü meydana getiren unsurlarına yönelik siber saldırı gerçekleştiren veya bu saldırı neticesinde elde ettiği her türlü veriyi siber uzayda bulunduranlara, daha ağır bir cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde 8 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Bu saldırı neticesinde elde ettiği her türlü veriyi siber uzayda yayan, başka bir yere gönderen veya satışa çıkaranlara 10 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Sır saklama yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere 4 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Siber Güvenlik Kurulu kimlerden oluşacak?

Kanunla, Siber Güvenlik Kurulunun kimlerden oluşacağı da düzenlendi. Bu kapsamda Kurul, Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Millî İstihbarat Teşkiltı Başkanı, Savunma Sanayii Başkanı ve Siber Güvenlik Başkanı'ndan oluşacak. (İLKHA)

Bir siber güvenlik şirketi, yaşanan sıkıntıları göz önüne alarak Wi-Fi kullanıcıları için temel güvenlik önerilerini paylaştı.

Şirketin uzmanlarına göre geliştiriciler her zaman yazılım oluştururken kullanılabilirliği, kullanıcı konforunu ve kullanıcı deneyimini düşünürler. Bu nedenle, akıllı telefonların daha önce kullanılan ve güvenilen ağlara otomatik olarak yeniden bağlanma işlevine sahip olması son derece doğaldır.

Siber suçlular, kullanıcıların kendilerini güvende hissettikleri ve her zaman mevcut otomasyonun keyfini çıkardıkları durumları istismar etmeyi severler. Sizin haberiniz olmadan, başka biri gezindiğiniz web siteleri, kullandığınız uygulamalar ve girdiğiniz kimlik bilgileri de dahil olmak üzere cihazınızda yaptığınız her şeyi izleyebilir. Halka açık Wi-Fi ağlarına bağlanmak ve otomatik olarak yeniden bağlanma isteği başka tehlikeler de oluşturabilir.

Man-In-The-Middle (MITM) saldırısı - Bu tür saldırılarda, siber suçlular bir cihaz ile Wi-Fi ağı arasındaki iletişimi keserek parolalar, kredi kartı numaraları ve kişisel mesajlar gibi hassas şifrelenmemiş bilgilere erişmelerini sağlar.

Güvenlik açıklarından faydalanma - Siber suçlular, bağlı cihazlara kötü amaçlı yazılım dağıtmak için daha az güvenli genel ağlardaki güvenlik açıklarından veya hedeflenen bir mobil cihazın güvenlik açıklarından faydalanabilir. Bu kötü amaçlı yazılım daha sonra veri çalmak, kullanıcıların faaliyetlerini izlemek ve hatta kullanıcıların cihazlarının kontrolünü ele geçirmek için kullanılabilir.

Paket Koklama - Halka açık Wi-Fi ağları genellikle uygun şifrelemeden yoksundur, bu da bilgisayar korsanlarının kullanıcıların çevrimiçi etkinliklerini gizlice dinlemesini kolaylaştırır.

Nasıl güvende kalınır?

Wi-Fi kullanıcıları için temel güvenlik önerisi, Wi-Fi ağlarına otomatik bağlantıları devre dışı bırakmak ve halka açık ücretsiz Wi-Fi ağlarını hiç kullanmamaktır. Eğer bu herhangi bir nedenle mümkün değilse uygulayabileceğiniz ipuçları şöyle:

Sanal Özel Ağ (VPN) kullanın - VPN kullanıcının cihazı ile internet arasında güvenli ve şifreli bir bağlantı oluşturur.

Hassas verileri paylaşmayın - Halka açık Wi-Fi'a bağlıyken çevrimiçi bankacılık veya alışveriş siteleri gibi hassas bilgiler isteyen web sitelerinden ve uygulamalardan kaçının.

Güncellemeleri takip edin - Yazılım ve uygulamalarınızı güncel tutun. Düzenli güncellemeler genellikle bilinen güvenlik açıklarına karşı koruma sağlayan güvenlik yamalarını içerir.

İki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) kullanın - Bu, parolanıza ek olarak ikinci bir doğrulama şekli gerektirerek ekstra bir güvenlik katmanı ekler.

Saygın bir siber güvenlik çözümü kullanın - Yüksek kaliteli antivirüs ve ek güvenlik özellikleri kötü amaçlı yazılım bulaşmalarını tespit etmeye ve önlemeye yardımcı olabilir. (İLKHA)

Siber güvenlik şirketi ESET güvenlik, gizlilik ve güvenden ödün vermeden yapay zeknın potansiyelini nasıl ortaya çıkarabilirizi araştırdı, önerilerini paylaştı.

Sürekli ortaya çıkan sayısız güvenlik açığından da görebileceğimiz gibi modern teknoloji kusursuz olmaktan çok uzak. Tasarım açısından güvenli sistemler tasarlamak denenmiş ve doğrulanmış bir en iyi uygulama olsa da bunu yapmak kaynakları kullanıcı deneyimi (UX) tasarımı, performans optimizasyonu ve diğer çözümler ve hizmetlerle birlikte çalışabilirlik gibi diğer alanlardan uzaklaştırabilir.

Bu nedenle, güvenlik genellikle arka planda kalır ve yalnızca asgari uyumluluk gerekliliklerini yerine getirir. Bu değiş tokuş özellikle hassas veriler söz konusu olduğunda endişe verici hale gelir çünkü bu tür veriler kritiklikleriyle orantılı korumalar gerektirir. Günümüzde, yetersiz güvenlik önlemlerinin riskleri, verilerin işlevselliklerinin temelini oluşturduğu yapay zek ve makine öğrenimi (AI/ML) sistemlerinde giderek daha belirgin hale gelmektedir.

Veri zehirlenmesi nedir?

Yapay zek ve makine öğrenimi modelleri, denetimli ve denetimsiz öğrenme yoluyla sürekli olarak güncellenen temel eğitim veri kümeleri üzerine inşa edilir. Makine öğrenimi yapay zeknın gelişmesinde önemli rol oynar. Makine öğrenimi sayesinde gerçekleşen derin öğrenme, diğer etkenlerle birlikte yapay zeknın yeteneklerini ilerletmesini mümkün kılar. Veriler ne kadar çeşitli ve güvenilir olursa modelin çıktıları da o kadar doğru ve kullanışlı olacaktır. Bu nedenle, eğitim sırasında bu modellerin büyük miktarda veriye erişmesi gerekir. Öte yandan, doğrulanmamış veya iyi incelenmemiş veri kümeleri güvenilmez sonuçların ortaya çıkma olasılığını artırdığından veri yığınlarına güvenmek riskleri de beraberinde getirmektedir. Üretken yapay zeknın, özellikle de büyük dil modellerinin (LLM'ler) ve bunların yapay zek asistanları şeklindeki uzantılarının, modelleri kötü niyetli amaçlarla kurcalayan saldırılara karşı özellikle savunmasız olduğu bilinmektedir. En sinsi tehditlerden biri, düşmanların modelin davranışını değiştirmeye çalıştığı ve yanlış, önyargılı ve hatta zararlı çıktılar üretmesine neden olduğu veri (veya veri tabanı) zehirlenmesidir. Bu tür tahrifatların sonuçları uygulamalar arasında dalgalanarak güveni sarsabilir ve hem insanlar hem de kuruluşlar için sistemik riskler doğurabilir.

Veri zehirlenmesi türleri

Veri zehirleme saldırılarının çeşitli türleri vardır, örneğin:

'Veri enjeksiyonu: Saldırganlar, bir yapay zek modelinin davranışını değiştirmesini sağlamak için eğitim verilerine kötü amaçlı veri noktaları enjekte eder. Çevrimiçi kullanıcıların Tay Twitter botunu saldırgan tweetler atacak şekilde yavaşça değiştirmesi buna iyi bir örnektir.

İçeriden saldırılar: Normal içeriden tehditlerde olduğu gibi, çalışanlar erişimlerini kötüye kullanarak bir modelin eğitim setini değiştirebilir, davranışını değiştirmek için parça parça değiştirebilirler. İçeriden saldırılar özellikle sinsidir çünkü meşru erişimden faydalanırlar.

Tetikleyici enjeksiyonu: Bu saldırı, bir tetikleyici oluşturmak için yapay zek modelinin eğitim setine veri enjekte eder. Bu, saldırganların bir modelin güvenliğini aşmasına ve belirlenen tetikleyiciye göre durumlarda çıktısını manipüle etmesine olanak tanır. Bu saldırının tespit edilmesindeki zorluk, tetikleyicinin tespit edilmesinin zor olabilmesinin yanı sıra tetikleyici etkinleştirilene kadar tehdidin uykuda kalmasıdır.

Tedarik zinciri saldırısı: Bu saldırıların etkileri özellikle korkunç olabilir. Yapay zek modelleri genellikle üçüncü taraf bileşenleri kullandığından tedarik zinciri sürecinde ortaya çıkan güvenlik açıkları sonuçta modelin güvenliğini tehlikeye atabilir ve onu istismara açık hale getirebilir.'

Yapay zek modelleri hem iş hem de tüketici sistemlerine derinlemesine gömüldükçe asistanlar veya verimlilik artırıcılar olarak hizmet verdikçe bu sistemleri hedef alan saldırılar önemli bir endişe kaynağı haline geliyor. Kurumsal yapay zek modelleri verileri üçüncü taraflarla paylaşmasa da çıktılarını iyileştirmek için şirket içi verileri silip süpürmeye devam ediyor. Bunu yapmak için hassas bilgi hazinesine erişmeleri gerekir, bu da onları yüksek değerli hedefler haline getirir. Genellikle hassas verilerle dolu olan kullanıcı komutlarını diğer taraflarla paylaşan tüketici modelleri için riskler daha da artmaktadır.

Makine öğrenimi ve yapay zek gelişimi nasıl güvence altına alınır?

ML/AI modelleri için önleyici stratejiler hem geliştiricilerin hem de kullanıcıların farkındalığını gerektirir. Temel stratejiler şunları içerir:

'Sürekli kontroller ve denetimler: Kötü niyetli manipülasyon veya önyargılı verilerin onları tehlikeye atmasını önlemek için AI/ML modellerini besleyen veri kümelerinin bütünlüğünü sürekli olarak kontrol etmek ve doğrulamak önemlidir.

Güvenliğe odaklanın: Yapay zek geliştiricilerinin kendileri de saldırganların hedefinde olabilir, bu nedenle proaktif önleme, erken tespit ve sistemik güvenlik kontrolleri ile saldırı yüzeyini en aza indirmeye yönelik önleme öncelikli bir yaklaşım sağlayabilecek bir güvenlik kurulumuna sahip olmak, güvenli geliştirme için olmazsa olmazdır.

Çekişmeli eğitim: Daha önce de belirtildiği gibi, modeller genellikle öğrenmelerini yönlendirmek için profesyoneller tarafından denetlenir. Aynı yaklaşım, modellere kötü niyetli ve geçerli veri noktaları arasındaki farkı öğretmek için de kullanılabilir ve sonuçta zehirleme saldırılarının engellenmesine yardımcı olur.

Sıfır güven ve erişim yönetimi: Hem içeriden hem de dışarıdan gelen tehditlere karşı savunmak için bir modelin temel verilerine yetkisiz erişimi izleyebilen bir güvenlik çözümü kullanın. Bu şekilde şüpheli davranışlar daha kolay tespit edilebilir ve önlenebilir. Ek olarak, sıfır güven ile hiç kimseye varsayılan olarak güvenilmez ve erişim izni verilmeden önce birden fazla doğrulama yapılması gerekir.' (İLKHA)

Artık Siri, OpenAI'nin ChatGPT'siyle güçleniyor. Kullanıcılar Siri'ye sadece sesli komut vererek görsel, belge veya genel bilgi sorgularını kolayca yapabilecek.

iPhone'un kamerasını çevrenize yönelttiğinizde nesneler, metinler ve yerler hakkında anında bilgi alabileceksiniz. Ayrıca metinleri sesli okuma, telefon numaralarını rehbere kaydetme ve bilgileri özetleme gibi özellikler de mevcut.

Kendi hayal gücünüzü dijital sanat eserlerine dönüştürmek artık mümkün. Basit talimatlarla temalar, mekanlar ve detaylar seçerek görsel tasarımlar oluşturabilirsiniz.

Artık belirli uygulamaları Face ID ile kilitleyerek kişisel verilerinizi daha güvenli bir şekilde koruyabilirsiniz.

İki iPhone'u birbirine yaklaştırarak ödeme yapabilir veya alabilirsiniz. Bu özellik, Apple Cash'in daha hızlı, güvenli ve pratik bir kullanımını sağlıyor.

Fotoğraflardaki yüzleri kolayca bulanıklaştırarak gizliliği koruma imkanı sunuluyor. Özellikle fotoğraf paylaşırken bu özellik oldukça kullanışlı olacak.

Genmoji özelliği sayesinde kişiselleştirilmiş emojiler oluşturabilirsiniz. Kendi tarzınıza uygun benzersiz emojilerle mesajlarınızı daha eğlenceli hale getirin.

iOS 18.2 güncellemesi, Apple'ın kullanıcı dostu yaklaşımını bir adım öteye taşıyarak, hem eğlenceli hem de pratik çözümler sunmayı hedefliyor. Güncellemenin ne zaman yayınlanacağı henüz açıklanmasa da kullanıcıların heyecanı şimdiden üst seviyede.

PUBG Mobile UC satın almak ise oyuncuların PLYR web sitesine giderek yaptıkları davranışlardan birisi. Öncelikli olarak PUBG Mobile oynamak ve oyundaki kostümleri açabilmek oldukça keyifli. Sizlerde güvenli bir şekilde PUBG Mobile UC satın alabilmek için hemen şimdiPLYRweb sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Öncelikli olarak mobil yani telefonlar üzerinden oynanan Pubg Mobile oyunu pek fazla PAY TO WİN olduğu söylenmez. Çünkü oyunda performansımız çok önemli. Bunun için oyunlarda vakit geçirmek ve tecrübelenmek gerekebiliyor. PUBG Mobile UC satın almak direk olarak oyun performansımıza etki etmez, daha iyi liglere gelebilmemizi sağlamaz. Bunların dışında PUBG Mobile UC PLYR web sitesinden edinmek oldukça güvenliklidir. Oyundaki efsanevi kostümleri edinebilmek ve daha diğer ayrıcalıklardan yararlanabilmek için günümüzde birçok kullanıcı oyun parası almayı tercih edebilmektedir.

Adana 6. Sulh Ceza Hakimliği'nin kararı, çocukların güvenliğiyle ilgili endişeler nedeniyle alınmıştı. Roblox, bu karara itiraz etmiş ve kullanıcıların platforma erişimini yeniden sağlamaya yönelik çalışmalar yürütüyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ise platformun tekrar açılabilmesinin, içerik düzenlemeleri ve Türkiye'deki temsilcilik oluşturma gibi bazı şartlara bağlı olduğunu belirtti.

Konuya ilişkin yeni gelişmeler olduğunda, detaylar açıklanacaktır. Roblox, hem kullanıcı güvenliği hem de Türk toplumuna uygun içerikler sunma konusunda taahhütlerini sürdürmektedir.

TÜBİTAK bünyesinde çalıştırılmak üzere, 12 memur (koruma) ve 2 forklift operatörü istihdam edilecek.

Personel alımına ilişkin karar Resmi Gazete'de yayımlandı. Alınacak personel, Ankara'da TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsünde (SAGE) görevlendirilecek.

Başvurular Türkiye İş Kurumunun (İŞKUR) "https://esube.iskur.gov.tr" internet sayfasından yapılabilecek. Başvurular 7 Ekim'e kadar devam edecek. (İLKHA)

"Üretim 20 Milyon Metreküpe Çıkacak"

Bakan Bayraktar, yüzer üretim tesisinin Sakarya Gaz Sahası'ndaki doğal gaz üretimini iki katına çıkaracağını ifade etti. İlk aşamada günlük 10 milyon metreküp olan üretimin bu tesisle birlikte 20 milyon metreküpe ulaşacağını belirten Bayraktar, “Bu tesis sayesinde 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 9 milyon haneye yetecek doğal gaz üreteceğiz. Bu da ülkemizin gaz ihtiyacının yüzde 15'ini karşılamamızı sağlayacak” dedi.

51 Günlük Seyahat: Tesis Çanakkale'de

30 Temmuz'da Singapur'dan yola çıkan ve yaklaşık 51 günlük bir deniz yolculuğunun ardından Türkiye'ye ulaşan yüzer üretim tesisi, Çanakkale açıklarına demirledi. Bakan Bayraktar, tesisin kontrol merkezini ziyaret ederek yetkililerden bilgi aldı.

4,4 Milyon Haneye Doğalgaz Sağlayacak

Gazetecilere yaptığı açıklamada, Bayraktar bu tesisin üretim kapasitesiyle dikkat çektiğini belirterek, "Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası'ndan elde edilen gaz miktarını iki katına çıkaracağız. Tek başına bu tesis, 4,4 milyon hanenin doğalgaz ihtiyacını karşılayabilecek kapasitede olacak" dedi.

"Bu Tesis Bir Gemi Değil, Bir Sanayi Üssü"

Tesisin işlevine dair açıklamalarına devam eden Bayraktar, yüzer üretim tesisinin bir gemi olmadığını vurgulayarak, “Bu tesis, deniz tabanından çıkarttığımız gazı işleyecek ve yaklaşık 180 kilometre uzaklıktaki BOTAŞ hattına bağlayacak bir sanayi üssü. Denizdeki bu tesis, ülkemizin doğal gaz ihtiyacının yüzde 15'ini karşılayacak önemli bir üs olacak” diye konuştu.

Tamamlanma Süreci ve 2026'da Görev Başında

Tesisin alt ve üst tamamlama işlemlerinin Çanakkale'de yapılacağını belirten Bayraktar, ardından Filyos'taki aktivasyon işlemlerinin tamamlanacağını söyledi. 2026 yılında Sakarya Gaz Sahası'nda faaliyete geçecek olan yüzer üretim tesisi, 20 yıl boyunca görev yapacak.

300 Metre Uzunluğunda, 7/24 Hizmet Verecek

Tesisin büyüklüğüne dikkat çeken Bayraktar, üretim üssünün yaklaşık 3 futbol sahası büyüklüğünde, 300 metre uzunluğunda olduğunu belirtti. Tesisin, 20 özel çapa ile deniz tabanına sabitleneceğini söyleyen Bayraktar, tesiste 140 kişinin çalışacağını ve karadaki ekiplerle birlikte toplamda 165 kişilik bir ekibin 7 gün 24 saat görev yapacağını kaydetti.

Tesise İsim Verilecek

Bakan Bayraktar, yüzer üretim tesisine isim verme sürecine ilişkin olarak, birkaç öneri üzerinde çalıştıklarını ve nihai kararın Cumhurbaşkanı Erdoğan'a sunulacağını söyledi. Tesisin büyüklüğüne ve önemine uygun bir isimle göreve başlayacağını belirtti.

Karadeniz'de Keşif Amaçlı Sondaj Planı

Bayraktar, Sakarya Gaz Sahası'ndaki üretimi artırma hedefleri doğrultusunda, bu yıl içinde Karadeniz'de bir keşif amaçlı sondaj yapılmasının planlandığını açıkladı. Bu sondaj ile Karadeniz'de yeni doğal gaz rezervlerinin keşfi amaçlanıyor.

Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi Somali'ye Gidiyor

Bayraktar, Türkiye'nin denizlerdeki sondaj faaliyetlerine de değinerek, Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi'nin Somali'ye doğru yola çıkacağını belirtti. Oruç Reis, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'na (TPAO) verilen 15 bin kilometrekarelik lisans alanında 3 boyutlu sismik araştırma yapacak.

Türkiye Enerji Üssü Olma Yolunda

Türkiye, denizlerdeki doğal gaz rezervlerini değerlendirme çalışmalarına hızla devam ediyor. Çanakkale'ye ulaşan yüzer üretim tesisi ile birlikte Karadeniz'deki doğal gaz üretim kapasitesi büyük oranda artacak. Enerji Bakanlığı, bu gelişmelerle Türkiye'nin enerji bağımsızlığına yönelik önemli adımlar atıldığını vurguluyor.

Kaynak : PHA

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin siber güvenlik alanında vizyon belgesi olan Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2028) hazırlıklarının Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı koordinasyonunda ilgili kurum ve kuruluşların katkılarıyla tamamlanarak Resmi Gazete'de yayımlandığını duyurdu. Teknolojik gelişmeler büyük bir hızla ilerlerken siber güvenlik çalışmalarının aralıksız devam ettiğini kaydeden Bakan Uraloğlu, “Yeni teknolojiler ile gelişen ve karmaşıklaşan siber risk ve tehditler karşısında siber sahamızın 7/24 korunması için özverili teknik çalışmalar gerçekleştiriyor, politika ve stratejilerimizi inşa ediyoruz. 2024-2028 dönemini kapsayan Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi ve Eylem Planı'nda; insan, savunma, caydırıcılık ve iş birliği temaları etrafında şekillenen stratejik amaçlarımızı ve hedeflerimizi belirledik. Belge ile siber güvenlik alanında elde ettiğimiz kazanımlara yenilerini ekleyeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi ve Eylem Planı'nda 6 Stratejik Amaç ve 18 Hedef Bulunuyor

Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi ve Eylem Planı'nı oluşturan bileşenler hakkında bilgi veren ve planın stratejik siber güvenlik yaklaşımının somut kazanımlara dönüştürülmesine yönelik bir yapıda hazırlandığının altını çizen Uraloğlu, “Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi içerisinde; temalardan yola çıkarak 6 stratejik amaç belirledik. Stratejik amaçlarımız doğrultusunda ulaşılması planlanan 18 ulusal siber güvenlik hedefimiz bulunuyor. Eylem planımız da hazır. Hedeflerimiz için yapacağımız kapsamlı çalışmaları içeren 61 eylem maddesi hazırlandı.” dedi.

“Ulusal ve Uluslararası Tatbikatlar ile Siber Dayanıklılık Seviyemizin Artırılması Hususundaki Çalışmalarımız Devam Ediyor”

Stratejik amaçlar, hedefler ve yapılacak çalışmalara ilişkin bilgiler veren Bakan Uraloğlu, karmaşıklığı ve sıklığı artan siber tehditlerin büyük ölçekli ekonomik zararlara, can kaybına, ulusal güvenlik açıklarına veya kamu düzeninin bozulmasına neden olabileceğini vurgulayarak, “Siber dayanıklılığın artırılmasıyla siber risklere ve tehditlere karşı savunmanın güçlendirilmesini amaçlıyoruz. Siber dayanıklılığın sağlanması için güvenliğe yönelik risklerin belirlendiği ve değerlendirildiği risk temelli analiz yaklaşımlarının yanı sıra acil durum ve iş sürekliliğine yönelik planlamaların hayata geçirilmesi önem arz ediyor. Ulusal ve uluslararası tatbikatlar ile de siber dayanıklılık seviyemizin artırılması hususundaki çalışmalarımız devam ediyor.” şeklinde konuştu.

“Siber Güvenliği Tehdit Edecek Unsurların Yapay Zekâ ve Büyük Veri Altyapılarıyla Erken Tespitini ve Önlenmesini Sağlayacağız”

Bakan Uraloğlu, siber savunma çalışmalarının risk ve tehditlerin erken tespiti ve önlenmesini temel alarak proaktif şekilde gerçekleştirilmesine dikkat çekerek, “Siber güvenlik zafiyetlerinin tespitine, ilgili taraflara bildirimine ve güncel siber tehdit istihbaratı paylaşımına yönelik ulusal kapasitenin ve kabiliyetlerin artırılarak ulusal siber güvenliği tehdit edecek unsurların yapay zekâ ve büyük veri altyapılarıyla da erken tespitini ve önlenmesini amaçlıyoruz.” dedi.

Tedbirler Sıfır Güven Anlayışıyla Belirlenecek, Tasarımdan İtibaren Güvenlik İlkesi Benimsenecek

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin güvenli kullanımının tüm dünyada artan bir gereklilik haline geldiğini belirten Uraloğlu, “5G ve nesnelerin interneti teknolojileri ile hızla artan bağlantı sayısı, bulut bilişim kullanımı gibi gelişmeler; artan risk ve tehditlere karşı korunabilmek için ‘sıfır güven' anlayışıyla tedbirlerin belirlenmesini gerektiriyor. Ayrıca yeni teknolojilerin siber güvenlik çalışmalarına entegre edilmesi ile de teknolojinin çift yönlü olarak değerlendirilmesi bir gereklilik haline geliyor.” dedi. Siber tehditlerle mücadelede yerli ve millî teknolojilerin önemine vurgu yapan Bakan Uraloğlu, “Tasarımdan itibaren güvenlik ilkesiyle yerli ve millî olarak ürettiğimiz teknolojiler fark yaratıyor yerli ve millî siber güvenlik hizmetlerini kullanarak, dışa bağımlılığı azaltıp ulusal güvenliğimize ve ekonomimize katkı sağlayacağız. Ürünlerimizin ve hizmetlerimizin dünya pazarlarındaki payını artırmayı ve ülkemizin tüm hedeflerine siber güvenlik teknolojileri kapsamında katkı vermeyi istiyoruz.” dedi.

TÜRKSAT 6A uydusunun fırlatılması öncesinde son durumu yerinde takip eden Bakan Uraloğlu, “Şu an fırlatma işlemleri için hazırlıklarımız sorunsuz devam ediyor. Bizler de ekibimiz ile birlikte fırlatma öncesi son hazırlıkları titizlikle takip ediyoruz. Bu gece inşallah bağımsızlığımızın sembolü TÜRKSAT 6A'nın fırlatma işlemlerini başarıyla gerçekleştirerek, kendi uydusunu üreten 11 ülkeden biri olacağız ve uzaya imzamızı atacağız.” ifadelerini kullandı.

Uydunun fırlatılmasından itibaren yaşanacak süreç hakkında da bilgi veren Bakan Uraloğlu, “Fırlatmanın ardından kimyasal itki sistemi ile yola çıkacak olan uydumuz 35 bin 786 kilometre uzaklıkta 42 derece Doğu boylamındaki kalıcı yörüngesine ulaşacak. Burada yörünge testlerine başlamayı planlıyoruz. Yaklaşık 1 ay sürecek testlerin ardından uydumuzu teslim alacağız ve faaliyete geçireceğiz.” şeklinde konuştu.

TÜRKSAT 6A'nın Türkiye'nin en önemli Ar-Ge projelerinden biri olduğunu ve Türk mühendislerinin yoğun çalışmalarının sonucunda yüzde 80'in üzerinde bir yerlilik oranıyla üretildiğini anımsatan Uraloğlu, “Uydumuz TV yayıncılığı başta olmak üzere haberleşme hizmetleri ve geniş kapsama alanı ile Türkiye'nin uydu haberleşme ihtiyaçlarını karşılayabilecek. Ayrıca, mevcut uyduların hizmet vermediğimiz Hindistan, Tayland, Malezya ve Endonezya'nın da kapsama alanına girecek, 5 milyar insana hizmet verilecek.” ifadelerini kullandı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, Türksat-6A Uydu Projesi'nin planlanan bir şekilde ilerlediğini belirterek, 4 Haziran'da Antonov An-124 tipi uçak ile Türkiye'den uğurladıkları uydunun, 19 saatlik yolculuğun ardından ABD'nin Florida Eyaleti'nde bulunan SpaceX Cape Canaveral Hava Kuvvetleri İstasyonu'na gönderildiğini anımsattı.

SpaceX Falcon 9 Roketiyle Fırlatılacak

Türksat 6A uydusunun faaliyetlerinin Bakanlığın yanı sıra proje paydaşları ve ilgili kurumlarca yakından takip edildiğinin de altını çizen Bakan Uraloğlu, Türksat uydularının yedekliliğini sağlayacak ve mevcut kapasiteyi artıracak Türksat 6A'nın mevcut proje takvimine göre temmuz ayının ikinci haftasında Space X firmasının Falcon 9 roketiyle uzaya göndermeyi planladıklarını söyledi.

10 Günlük Uzay Yolculuğu Sonrası Yörünge Testleri Yapılıyor

Türksat-6A'nın üretim süreci sonrasında 400'e yakın çevresel ve fonksiyonel testi başarıyla tamamladığını anımsatan Uraloğlu, “Türksat 6A uydumuzu taşıyan Antonov An-124 tipi uçak yaklaşık 19 saatlik seyahatin ardından SpaceX Cape Canaveral Hava Kuvvetleri İstasyonu'na inmişti. Yaklaşık 4 saat süren indirme işleminin ardından Türksat 6A uydumuz SpaceX'in hangarındaki yerini almıştı. Burada da seyahat sonrası testler gerçekleştiriliyor. Testlerin tamamlanmasının ardından temmuz ayının ikinci haftasında uydumuzu uzaya göndereceğiz” ifadelerini kullandı.

Uydunun uzaya gönderilmesinin ardından yaklaşık 10 gün sürecek yolculuğun da başlayacağının altını çizen Uraloğlu, yörüngesine ulaştıktan sonra da yörünge testlerine başlamasının planlandığını söyledi. Bakan Uraloğlu sözlerini şöyle sürdürdü:

“Testlerin ardından Türksat tarafından yörüngede teslim alarak Türksat 6A uydusunu faaliyete geçirmeyi planlıyoruz. Faaliyete geçmesi ile birlikte Türksat 6A uydusu ile Türksat'ın hizmet verdiği kapsama alanı Hindistan, Tayland, Malezya ve Endonezya'yı kapsayacak şekilde genişleyecek. Böylece Türksat 6A ile Türkiye'nin uydularının ulaştığı nüfus, 3,5 milyardan 5 milyarın üzerine çıkacak. Türkiye, kendi haberleşme uydularıyla dünya nüfusunun yüzde 65'inden fazlasına ulaşabilir hale gelecek. Ku Band kapasitesi ile yayıncılık sektörüne hizmet verecek. Uydumuz 7,2 kW güç kapasitesi ile 15 yıl boyunca hizmet verecek.”

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'nda yapılan “Elektronik Mühür” düzenlemelerine dair açıklamalarda bulundu. Elektronik İmzanın gerçek kişilere verildiğini ve kişinin ıslak imzasına karşılık olarak geldiğini kaydeden Bakan Uraloğlu, imza sahibinin kimliğinin doğrulanmasını ve imzalanan verinin bütünlüğünü sağladığını söyledi. Elektronik mührün ise tüzel kişiliklere yani şirketlere, kuruluşlara ve kurumlara verildiğini belirten Bakan Uraloğlu, mühür sahibinin kimliğini doğrulama amacıyla kullanılacağını ifade etti. Uraloğlu “Elektronik bir dokümanın tüzel kişi tarafından oluşturulduğunun ve kaynağının belirlenmesi, mühürlenen verinin bütünlüğü elektronik mühür ile sağlanacak. Kamu işlemlerinin dijitalleşmesinin yanı sıra zamandan, kâğıttan ve birçok diğer giderden tasarruf sağlayacak, resmi evrak güvenliğini artıracak bir adımı daha atmış bulunuyoruz” dedi.

“Gerekli Hazırlık Çalışmaları Tamamlandı”

Türkiye'de, 5070 sayılı Kanun kapsamında yetkilendirilmiş ve aktif olarak faaliyet gösteren 8 adet elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı (ESHS) bulunduğunu ifade eden Bakan Uraloğlu, “Yönetmelik ile düzenlenen elektronik mühürler de elektronik imza mevzuat kapsamında faaliyet gösteren ESHS'ler tarafından verilebilecek. Bunun için gerekli hazırlık çalışmalarımızı tamamladık. Elektronik Mührün, Mali Mühür yerine kullanılabileceğine ilişkin düzenlemelerin de yapılmasının ardından ülkemizde elektronik mührün kullanımını başlatmayı planlıyoruz” şeklinde konuştu.

Bakan Uraloğlu, ıslak imzaların “gerçek kişiler” tarafından kullanıldığını ve imza sahibinin kimliğinin doğrulanmasını sağladığını anımsatarak, “Elektronik mühür ise tüzel kişiliklere yani şirketlere, kuruluşlara ve kurumlara verilecek. Mühür sahibinin kimliğini doğrulama amacıyla kullanılacak. Elektronik bir dokümanın tüzel kişi tarafından oluşturulması ve kaynağının belirlenmesi, mühürlenen verinin bütünlüğü elektronik mühür ile sağlayacak” diye konuştu.

“Teknolojik Gelişmelere Paralel Olarak Elektronik İmzalı Verileri Kimin İmzaladığı Kadar Yazıyı İmzalayanın Hangi Kurum Adına İmza Attığı Önemli İhtiyaç Haline Geldi”

Teknolojik gelişmelere paralel olarak elektronik imzalı verileri kimin imzaladığı kadar yazıyı imzalayanın hangi kurum adına imza attığının önemli bir ihtiyaç haline geldiğini vurgulayan Bakan Uraloğlu, “Elektronik ortamda bir belgeyi üreten kurum, kuruluş, işletme ya da tüzel kişiliğin belirlenebilmesi için “Mali Mühür” uygulamasını başlattık. 5070 sayılı Kanun ve İlgili Yönetmelik ile hukuki dayanağı oluşturulan ‘Elektronik Mühür' ile ilgili çalışmaların yapılmasının ardından Elektronik mührün hem mali mühür hem de kurumsal mühür yerine kullanılabilmesini sağlayacağız.” açıklamasında bulundu.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Yüksek Öğretim Kurumu ve BTK Akademi'nin ortak çalışması ile BTK Akademi altyapısının, eğitimlerinin ve derslerinin üniversiteler tarafından kullanılacağını ve ihtiyaç duyulan yeni derslerin açılarak eğitimlerin hazırlanacağını bildirdi. Dijital teknolojiler ve yapay zekâ ile ilgili derslerin üniversitelerde müfredata dahil edilerek okutulacağını vurgulayan Uraloğlu, BTK Akademi'den alınan dersleri üniversite dışı kazanım olarak öğrencilerin transkriptlerine yansıtmayı amaçladıklarını söyledi.

“Yapay Zeka Temelli 12 Ön Lisans Programının Derslerini BTK Akademi Karşılayacak”

Bakan Uraloğlu, ilk aşamada, yeni açılan ve bu yıl öğrenci alacak yapay zeka temelli 12 ön lisans programının bazı derslerinin BTK Akademi derslerinden karşılanması üzerine çalışmaların yapıldığını ifade eden Bakan Uraloğlu, “Uygun olabilecek ders eşleştirmeleri için taslak çalışmayı tamamladık.” dedi.

-“Ön lisans programlarındaki derslerin eşleştirilmesi amacıyla ders bazında rapor hazırlama çalışmalarını Haziran ayı sonuna kadar bitirmeyi hedefliyoruz”

BTK Akademi derslerinin üniversitelerdeki hedefi ve amacı olan dersleri birebir karşılaması için düzenleme ve eklemeler yaptıklarını da vurgulayan Bakan Uraloğlu, “BTK Akademi dersleri ile ön lisans programlarındaki derslerin eşleştirilmesi amacıyla ders bazında rapor hazırlama çalışmaları devam ediyor. Bu çalışma ile ilgili raporların Haziran ayı sonuna kadar tamamlanması planlanıyor. Ortaya çıkacak raporlara göre BTK Akademi, kendi dersleri üzerinde düzenleme yaparak ön lisans programlarındaki dersleri doğrudan karşılayacak şekilde YÖK dersleri havuzu oluşturacak." diye konuştu.

“2024-2025 Güz Döneminde Okutulacak Dersler İçin Çalışmalar Devam Ediyor”

Pilot olarak ön lisans programlarında 2024-2025 Güz Döneminde okutulacak dersler için çalışma başlatıldığını kaydeden Bakan Uraloğlu, bu çalışmaların da ağustos ayı sonuna kadar tamamlanmasının planlandığını söyledi. Bahar dönemi ve bir sonraki yılın dersleri için çalışmaların ve eşleştirmelerin devam edeceğini de aktaran Uraloğlu, "Mevcut ön lisans derslerinin bir kısmı için BTK Akademide uygun içerik bulunamıyor veya uygun olan dersler içerik olarak eksik kalabiliyor. Bu nedenle ilave olarak yeni ders veya eksik içerik tamamlama çekimi için ilgili üniversitelerimizden teklifler alacağız.” şeklinde konuştu.

“Gençlerimizi Yapay Zeka Konusunda Doğru Eğitmeliyiz”

Yapay zekâ teknolojilerinin, bir insanın yapabileceği birçok görevi daha fazla veriyle daha hızlı bir şekilde yapılmasına imkân tanığını dile getiren Bakan Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yapay Zeka, Sağlıkta; tıbbi teşhis ve tedavi süreçlerinde, ulaşımda; sürücüsüz araç teknolojilerinde, ekonomide; finans sektöründeki müşteri hizmetleri ve dolandırıcılık tespiti konularında, hukukta, tarımda, eğitimde, mimaride neredeyse hayatımızın her safhasında kullanılıyor. Maalesef, yapay zekâların sunduğu imkânlar kötü niyetli kişiler, yabancı istihbaratlar ve terör örgütleri tarafından da kullanılabiliyor. O nedenle gençlerimizi yapay zeka ve teknoloji konusunda doğru eğitmeliyiz. Bu kapsamda Yüksek Öğretim Kurumu ile yaptığımız bu işbirliğini çok önemsiyoruz.”

Yeni nesil finansal çözümlerin geleneksel bankacılık sistemlerinin sınırlarını zorladığını belirten Paynet Genel Müdürü Onur Ertürk, “Paynet olarak geleneksel finansal ürün ve hizmetleri teknoloji ile harmanlayarak dijitalleştirmeye, gelenekselin getirdiği operasyonel maliyetleri azaltmaya ve işletmelere hızlı ve güvenilir servisler sağlamaya devam ediyoruz. Önümüzdeki dönemde de yapay zeka ve veri analitiği merkezli çözümlerimizle karmaşık finansal dataların anlamlı çıktılara dönüşmesini sağlayacak teknolojileri işletmelerle buluşturacağız. Bu sayede işletmelerin karar alma süreçlerini kolaylaştırmayı ve finansal verimliliği artırmayı amaçlıyoruz.” dedi.

Yapay Zeka ve Makine Öğrenimi finansal hizmetlerin kalitesini ve verimliliğini artırıyor

Yapay zeka (AI) ve makine öğrenimi (ML), finans sektöründe geniş bir yelpazede kullanım alanı buluyor ve sektörde devrim niteliğinde değişiklikler yaratıyor. Risk yönetiminden müşteri hizmetlerine ve yatırım stratejilerine kadar birçok alanda AI ve ML teknolojileri, finansal hizmetlerin kalitesini ve verimliliğini artırıyor. Risk yönetiminde, AI ve ML algoritmaları büyük miktarda veriyi analiz ederek, potansiyel riskleri önceden tespit edebiliyor. Bu, finansal kurumların risklerini daha etkili bir şekilde yönetmelerine ve olası kayıpları minimize etmelerine olanak tanıyor. Örneğin, kredi risk değerlendirmelerinde, bu teknolojiler sayesinde daha doğru ve hızlı analizler yapılabiliyor.

Müşteri hizmetleri alanında, yapay zeka destekli sohbet uygulamaları ve sanal asistanlar 7/24 hizmet sunarak kullanıcı deneyimini iyileştiriyor. Sanal asistanlar, müşteri sorularını anında yanıtlayarak ve karmaşık sorunları çözerek müşteri memnuniyetini artırıyor. Ayrıca, doğal dil işleme (NLP) teknolojileri ile donatılmış bu sistemler, müşterilerin ihtiyaçlarını daha iyi anlayarak kişiselleştirilmiş hizmetler sunabiliyor.

Yatırım stratejileri açısından, makine öğrenimi algoritmaları büyük veri kümelerini analiz ederek, piyasa trendlerini ve yatırım fırsatlarını daha doğru bir şekilde tahmin edebiliyor. Bu, yatırımcıların daha isabetli kararlar almasına ve portföylerini optimize etmesine yardımcı oluyor. Ayrıca, robo-danışmanlar sayesinde, bireysel yatırımcılar da düşük maliyetli ve erişilebilir yatırım danışmanlığı hizmetlerine ulaşabiliyor.

Açık bankacılık geleneksel sisteme farklı bir yaklaşım getiriyor

Açık bankacılık, finans sektörüne birçok yenilik getiriyor ve bankaların müşteri verilerini diğer bankalar ve finans kuruluşlarıyla güvenli bir şekilde paylaşmalarına olanak tanıyor. Bu yenilikçi yaklaşım, müşterilere daha kişiselleştirilmiş finansal hizmetler sunma imkanı tanırken, sektördeki rekabeti ve inovasyonu da artırıyor. İşletmeler Açık Bankacılık ile farklı bankalarda bulunan hesaplarının hareketlerini tek bir ekran üzerinden takip edebiliyor, rapor alabiliyor, nakit akışını anlık olarak görebiliyor, ödemeleri ve tahsilatları tek tuşla yapabiliyor. Ticari hesap hareketlerinin yanı sıra POS hareketlerini de yine aynı ekrandan görüntüleyebiliyor. Birden fazla şirkete sahip olan işletmeler hesaplar arasında kolayca geçiş yapabiliyor. Ayrıca farklı banka hesapları arasında para transferi de yapılabiliyor. Düzenli aralıklarla güncellenen veriler sayesinde hiçbir hareket gözden kaçmıyor ve insan kaynaklı hataların payı en aza iniyor. Açık Bankacılık işletmelerin ekstra efor harcamadan nakit akışlarını yönetmelerine olanak tanıyarak operasyonel yükü de azaltıyor.

Dijital cüzdanlar ve mobil ödeme sistemleri ödeme süreçlerini kolaylaştırıyor

Dijital cüzdanlar ve mobil ödeme sistemleri, kullanıcıların nakit kullanmadan ödeme yapmalarını sağlıyor. Mobil ödeme sistemlerinin sunduğu hız ve pratiklik, özellikle günlük hayatın yoğun temposunda büyük avantaj sağlıyor. Kullanıcılar, sadece telefonlarını kullanarak alışveriş yapabiliyor, fatura ödeyebiliyor veya para transferi gerçekleştirebiliyor. Bu sayede, nakit taşıma zorunluluğu ortadan kalkıyor ve işlemler çok daha hızlı bir şekilde tamamlanıyor.

Mobil ödeme sistemleri küresel ölçekte e-ticaretin büyümesine de büyük katkı sağlıyor. Online alışverişlerde, hızlı ve güvenli ödeme imkanı sunan bu sistemler, kullanıcıların internet üzerinden alışveriş yapma oranını artırıyor. Sonuç olarak mobil ödeme sistemleri, finansal teknolojilerin gelişimi ile birlikte hayatımızda önemli bir yer edinmeye devam ediyor. Kullanıcılara sunduğu hız, pratiklik ve güvenlik avantajları ile dijital ödeme çözümleri, geleceğin finansal ekosisteminde merkezi bir rol oynamaya aday görünüyor.

Regülasyonlara uyumu kolaylaştıran teknolojiler

RegTech, finansal kurumların yasal düzenlemelere uyum süreçlerini otomatikleştiren teknolojiler olarak öne çıkıyor. Bu teknolojiler, veri analizi ve raporlama süreçlerini hızlandırarak, kurumların yasal gerekliliklere daha kolay ve maliyetsiz bir şekilde uymasını sağlıyor. Böylece, regülasyon kaynaklı operasyonel yük azaltılarak verimlilik artırılıyor. Geleneksel uyum süreçleri, genellikle zaman alıcı ve maliyetli olabiliyor. Ancak, RegTech çözümleri sayesinde, bu süreçler otomatikleştiriliyor ve daha hızlı bir şekilde tamamlanıyor. Örneğin, veri doğrulama ve müşteri kimlik doğrulama süreçleri, otomatik sistemler aracılığıyla çok daha hızlı ve güvenli bir şekilde gerçekleştirilebiliyor. RegTech çözümleri, finansal kurumların uyum raporlamasını da kolaylaştırıyor. Bu teknolojiler, finansal kurumların hızla değişen yasal düzenlemelere uyum sağlamalarına da yardımcı oluyor. Finans sektörü, sürekli olarak yeni regülasyonlar ve yasal gerekliliklerle karşı karşıya kalıyor. RegTech çözümleri, bu değişiklikleri takip ederek, finansal kurumların gerekli uyum adımlarını hızlı bir şekilde atmalarını sağlıyor. Bu da, kurumların yasal risklerini azaltarak, operasyonel verimliliklerini artırıyor.

Robo-danışmanlar bireysel yatırımcılara erişilebilir ve düşük maliyetli çözümler sunuyor

Robo-danışmanlar, finansal teknolojilerin gelişmesiyle yatırım dünyasına çeşitli yenilikler getiriyor. Bu dijital platformlar, yatırım danışmanlığı hizmetlerini otomatikleştirerek bireysel yatırımcılara erişilebilir ve düşük maliyetli çözümler sunuyor. Algoritmalar ve yapay zeka teknolojileri kullanarak yatırım portföyleri oluşturup yönetiyorlar. Robo-danışmanlar, kullanıcıların risk toleransları ve yatırım hedefleri gibi kişisel bilgilerini analiz ederek kişiselleştirilmiş yatırım stratejileri oluşturuyor. Geleneksel yatırım danışmanlarının aksine, daha düşük ücretlerle hizmet veren robo-danışmanlar, özellikle küçük ve orta ölçekli yatırımcılar için maliyet etkin bir alternatif sunuyor.

Robo-danışmanlar, yatırım süreçlerinde duygusal kararların etkisini minimize ederek daha rasyonel yatırım stratejileri uygular. Bu platformlar, portföyleri geniş bir varlık yelpazesinde çeşitlendirerek riskleri dağıtır ve sürekli olarak piyasa verilerini analiz ederek portföyleri optimize eder. Kullanıcı dostu arayüzler sayesinde, yatırımcılar mobil uygulamalar veya web platformları üzerinden portföylerini kolayca yönetebilir ve performanslarını izleyebilirler. Ayrıca, birçok robo-danışman platformu, kullanıcılarına finansal okuryazarlık konusunda eğitim ve destek sağlayarak daha bilinçli yatırım kararları almalarına yardımcı olur. Yapay zeka ve makine öğrenimi teknolojilerindeki ilerlemelerle birlikte, robo-danışmanların gelecekte daha sofistike ve kişiselleştirilmiş hizmetler sunması bekleniyor.

Finansal teknolojilerin hızla evrildiği günümüzde, yeni nesil çözümler, sektördeki dönüşüm ve rekabeti körüklüyor. Mobil ödemelerden yapay zeka destekli hizmetlere ve açık bankacılığa kadar pek çok yenilik, finansal hizmetleri daha erişilebilir, hızlı ve verimli hale getiriyor. Bu yenilikler, finans dünyasının sınırlarını genişleterek, hem kurumlara hem de kullanıcılara büyük avantajlar sağlıyor ve gelecekte de bu dönüşümün devam edeceği öngörülüyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türksat 6A'nın üretim ve test süreçlerinin başarıyla tamamlandığını ve haziran ayında Amerika'nın Florida eyaletindeki Space-X'in merkezine gönderileceğini hatırlatarak Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A'nın logosunu belirlediklerini açıkladı. Bakan Uraloğlu, “Türkiye'nin en büyük Ar-Ge projesi olan uzaydaki gücümüze güç katacak Türksat 6A için belirlediğimiz logonun ilhamını da Türkiye Yüzyılı vizyonu ve gururla dalgalandırdığımız bayrağımızdan aldık. Temmuz ayında yörüngesine göndereceğimiz milli haberleşme uydumuz Türksat 6A ile gururumuz, şanlı bayrağımız uzaydaki yerini alacak” dedi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A'nın montaj, entegrasyon ve testlerinin, Türksat, Savunma Sanayi Başkanlığı ve TUSAŞ iş birliğiyle ülkemize kazandırılan Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test (USET) Merkezi'nde tamamlandığını açıkladı. Yörüngede görev yapacak uydunun "uçuş modeli"nin entegrasyon, sistem seviyesi testleri ve son hizalama ölçümlerinin tamamlandığını bildiren Uraloğlu, “Gururla söylüyorum ki ülkemizin en büyük AR-GE Projesi Türksat 6A tamamlandı. Yapılan testlerde uydunun fırlatma süreci ve uzay ortamı yerde oluşturularak tüm koşullara dayanıklılığı test edildi. Bütün testlerimizi başarı ile tamamladık. Haziran ayı başında da özel bir uçakla Amerika'nın Florida eyaletindeki Space-X'in merkezine göndereceğiz" dedi.
Bakan Uraloğlu, uydunun temmuz ayında yörüngesine fırlatılacağını kaydederek Türksat-6A'nın Türkiye için bir dönüm noktası niteliği taşıdığını vurguladı. Türksat 6A ile Türkiye'nin ilk yerli haberleşme uydusu platformunu geliştirmiş olacağının altını çizen Uraloğlu, “Özellikle kritik bileşenlerin yerli imkanlarla üretilmesi ve yüksek yerlilik oranı ile uydu ve uzay sektöründe dışa bağımlık da azalacak. Bir haberleşme uydusunun 200-250 milyon Dolar değeri olduğunu düşünürsek bu projenin ülkemiz için ne kadar önemli olduğu biraz daha anlaşılır olabilir. Çünkü bu uydu ile ülkemiz, haberleşme uydusu üretebilen 10 ülke arasında yer alacak ve Türksat 6A'dan edindiğimiz tecrübelerle Türkiye bölgesindeki ülkeler için haberleşme uydusu üretim merkezi haline gelecek” diye konuştu.
“Şanlı bayrağımız, Türksat 6A ile uzaydaki yerini alacak”
Uraloğlu, Türksat 6A uydusunun, Türkiye'nin geleceğini şekillendirecek kadar önemli bir Ar-Ge projesi olduğunu da ifade ederek Türkiye'nin ilk yerli milli haberleşme uydusu olarak Türksat 6A'nın uzayda Türkiye'nin ve Türk bayrağının temsilcisi olacağının da altını çizdi. Uraloğlu, “Türksat 6A uydumuzun logosunu da bu düşünceden hareketle belirledik. Türkiye'nin en büyük Ar-Ge projesi olan uzaydaki gücümüze güç katacak Türksat 6A için belirlediğimiz logonun ilhamını Türkiye Yüzyılı vizyonu ve gururla dalgalandırdığımız bayrağımızdan aldık. Temmuz ayında yörüngesine göndereceğimiz milli haberleşme uydumuz Türksat 6A ile gururumuz, şanlı bayrağımız uzaydaki yerini alacak” dedi.

Kaynak : PHA

Avrupa'nın kültürel mirasının tanıtılması, yaratıcı ve sanatsal üretim ekosisteminin desteklenmesi ve güçlendirilmesi amacıyla Bilkent Üniversitesi koordinatörlüğünde Almanya, Finlandiya, İspanya, İtalya, Türkiye ve İngiltere'den toplam 14 ortak kuruluşla hayata geçirilen CULTURATI Projesi'nin ikinci uluslararası etkinliği 19 Nisan'da İstanbul Rahmi M. Koç Müzesi'nde gerçekleştirildi.

Etkinliğin katılımcıları arasında, proje ortağı üniversiteler, sivil toplum örgütleri ve teknoloji firmalarından temsilcilerin yanı sıra, ilgili ülkelerin Başkonsolosları ile kültür ataşeleri, müze ve sanat vakfı temsilcileri, akademisyenler ve basın mensupları yer aldı. Projenin geldiği aşama, hedefler ve iş birliği olanaklarının paylaşıldığı etkinlik kapsamında İtalya'nın Foggia Üniversitesi İşletme Yönetimi Bölümünden Prof. Doç. Dr. Claudio Nigro, Prof. Doç. Dr. Enrica Lannuzzi ile doktora öğrencileri Rosa Spinato ve Simona Curiello'nun katılımıyla panel düzenlendi.

Türkiye'nin koordine ettiği ilk çok ortaklı proje

“CULTURATI - Customized Games and Routes for Cultural Heritage and Arts (Kültürel Miras ve Sanat İçin Kişiselleştirilmiş Oyunlar ve Gezi Rotaları) başlıklı proje, Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen dünyanın en büyük sivil Ar-Ge ve inovasyon programı olan UFUK AVRUPA Programı kapsamındaki Kültür, Yaratıcılık ve Kapsayıcı Toplumlar Kümesi'nde bir Türk kuruluşu tarafından koordine edilen ilk çok ortaklı proje olma özelliğini taşıyor. Avrupa genelinden sanatçıların, kurumların ve bireylerin içerik oluşturdukları küresel bir platform sağlayan proje ile kapsayıcı bir kültürel miras ve sanat ekosistemi oluşturmak hedefleniyor.

İlk uygulama İstanbul Rahmi M. Koç Müzesi'nde olacak

Proje kapsamında açık ya da kapalı mekan ve alan tabanlı müzeler, sanat galerileri, sanat fuarları, bienal etkinlikleri, tarihi yapılar ve şehir merkezlerinde, Nesnelerin İnterneti (IoT), sensörler, yapay zeka, bulut ve mobil teknolojilerin kullanımıyla ziyaretçi deneyimini zenginleştirecek uygulamalar hayata geçirilecek. CULTURATI Projesini yürüten konsorsiyumda yer alan Türkiye'nin ilk ve tek sanayi müzesi Rahmi M. Koç Müzesi de ziyaretçi ve kapasite yönetimine ek olarak, oyunlaştırılmış ve kişiselleştirilmiş gezi rotaları gibi çeşitli uygulamaların deneyimlendiği Türkiye'deki ilk müze olmaya hazırlanıyor.

Kültür Kurumları ile ziyaretçilerin ortak platformu

Projenin bir parçası olmaktan dolayı heyecan duyduklarını belirten Rahmi M. Koç Müzesi Genel Müdürü Mine Sofuoğlu, teknolojinin her alanda olduğu gibi kültür sanat alanında da yenilikçi yaklaşımlara fırsat tanıdığını vurguladı. Ziyaretçi odaklı müzecilik yaklaşımının önemine dikkat çeken Sofuoğlu, “CULTURATI projesinin, turizme sunacağı katkının yanı sıra ziyaretçileri kültürel miras ve sanatla daha yakından ilgilenmeye teşvik edeceğine inanıyorum. Bu platform aracılığıyla kültür kurumları, içerik üreticiler ve ziyaretçiler arasında dijital bir bağ kurulmuş oluyor. 16 binden fazla parçadan oluşan koleksiyonumuzla her yaştan ziyaretçimiz için bu farklı deneyimi ilk kez müzemizde deneyimlemesine öncülük edecek olmaktan gurur duyuyoruz” diye konuştu.

CULTURATI'nin ilham kaynağı

Bilkent Üniversitesi'nden proje koordinatörü Dr. Eda Gürel, CULTURATI'nin ilham kaynağının İstanbul Rahmi M. Koç Müzesi Müdürü Mine Sofuoğlu olduğunu vurguladı. Yıllar önce Mine Sofuoğlu ile tanışan Dr. Gürel, “Onun müzeye gelen misafirlerine gösterdiği özel ilgiden ve ziyaretçilerin ilgi alanlarına göre özelleştirilmiş turlarından ilham aldım. Bu kişiselleştirilmiş deneyimler ve anlatılan hikayeler, oyunlar ve rotalar aracılığıyla CULTURATI'yi ortaya çıkardı” dedi.

Top of Form

Rahmi M. Koç Müzesi Hakkında

Rahmi M. Koç Müzesi Türkiye'nin ulaşım, endüstri ve iletişim tarihindeki gelişmeleri yansıtan ilk ve tek sanayi müzesidir. 16 binin üzerinde objeden oluşan koleksiyonu, çocuklara yönelik eğitimleri ve atölyeleri ile kültür ve eğlenceyi bir arada sunabilen tek adres olan Rahmi M. Koç Müzesi Mustafa V. Koç/Lengerhane binası ve Hasköy Tersanesi olmak üzere iki tarihi bina ile halihazırda 11 bin 250 m2'lik kapalı alana ve yaklaşık 17 bin metrekarelik açık alana sahiptir. Müze, salı-cuma 09.30 – 17.00, cumartesi-pazar 10.00 – 19.00 saatleri arasında ziyaret edilebilir.

Verizon tarafından yakın zamanda yayımlanan rapora göre birçok kişi mobil tehditleri hafife alıyor.

Kullanıcıların neredeyse yarısı (yüzde 49) kötü amaçlı bir bağlantıya veya eke tıklamanın yalnızca kendi cihazlarını olumsuz etkileyebileceğine inanıyor.

Ortalama bir kullanıcının SMS kimlik avı saldırılarına maruz kalma olasılığı, e-posta tabanlı saldırılara kıyasla 6-10 kat daha fazla. İnsanlar genellikle kişisel ve iş yaşamlarını tek bir cihazda birleştiriyor.

Kullanıcıların yüzde 78'i kişisel faaliyetleri için iş cihazlarını, yüzde 72'si ise iş faaliyetleri için kişisel cihazlarını kullanıyor.

Yaygın mobil tehditler şöyle:

Oltalama:
Saldırganlar, e-posta (phishing), SMS (smishing) veya aramalar (vishing) yoluyla bireyleri kötü amaçlı bağlantılara tıklamaya, kişisel bilgilerini paylaşmaya, kötü amaçlı yazılım indirmeye veya hesap bilgilerini vermeye ikna etmek için sosyal mühendislik tekniklerini kullanır.

SIM ele geçirme:
SIM ele geçirme, bir saldırganın internette bulduğu kişisel bilgileri kullanarak başka birinin rolünü üstlenmesi ve bir telekom sağlayıcısıyla iletişime geçerek aramalarınızı veya mesajlarınızı kendi cihazına yönlendirerek verilerinize kolayca erişmesini sağlamasıyla gerçekleşir.

Kötü amaçlı uygulamalar:
Meşru uygulamalar olarak gizlenen bu uygulamalar genellikle üçüncü taraf uygulama mağazaları veya web siteleri gibi resmi olmayan kaynaklardan veya kurbanları bu uygulama mağazalarını ve web sitelerini ziyaret etmeye yönlendiren kimlik avı e-postaları aracılığıyla yanlışlıkla indirilir. Bu kötü amaçlı uygulamalar bir cihaza yüklendikten sonra veri hırsızlığı, finansal dolandırıcılık veya casus yazılım olarak hareket etme gibi çeşitli zararlı eylemler gerçekleştirebilir.

Sahte bankacılık uygulamaları:
Tehlikeli bir kötü amaçlı uygulama türüdür. Farkında olmadan sahte bir bankacılık uygulaması indirip yüklerseniz, giriş bilgileri, hesap numaraları ve diğer kişisel veriler gibi hassas bilgileri uygulamaya girebilir ve bu bilgileri istemeden siber suçlulara teslim edebilirsiniz.

Sahte kredi uygulamaları:
Yüksek faizli krediler sunan yasal borç verenler gibi görünen aldatıcı uygulamalar, siber suçlular tarafından kurbanların kişisel ve finansal bilgilerini toplamak için oluşturulur. Daha sonra toplanan verileri kimlik hırsızlığı, finansal dolandırıcılık veya diğer kötü niyetli faaliyetler için kullanabilirler.

Fidye Yazılımı:
Bir fidye yazılımı saldırısı sırasında, siber suçlular dosyalarınızı şifreleyebilir ve bir ödeme isteyebilir. Taleplerini kabul ederseniz, size bir şifre çözme anahtarı vereceklerini iddia edebilirler. Maalesef durum her zaman böyle değildir.

Zayıf fiziksel güvenlik:
Zayıf kimlik doğrulama yöntemleri büyük bir sorundur. Cihazınızı ele geçiren siber suçlular verilerinize veya ödeme bilgilerinize kolayca ulaşabilir ve bunları istedikleri gibi kullanabilirler. Benzer şekilde, cihazınızı kaybederseniz ve yeterince korunmuyorsa, yalnızca kendi siber güvenliğinizi değil, aynı zamanda şirketinizin siber güvenliğini de tehlikeye atabilirsiniz.

Güvensiz Wi-Fi:
Bir otel veya kafede halka açık bir Wi-Fi kullanıyorsanız, bir saldırganın cihazınız ile bağlanmak istediğiniz web sitesi arasındaki iletişime müdahale edebileceği bir ortadaki adam (MITM) saldırısının hedefi olabilirsiniz.

“Riskleri nasıl azaltabilirsiniz?”

Mobil cihaz güvenliği bir yaklaşım gerektirir. Çalışanların ve mobil cihaz kullanıcılarının cep telefonlarını siber suçlulardan korumak için bilmesi ve kullanması gerekenler;

Saygın ve güncel güvenlik yazılımı Tehditlerin bu kadar yaygın olduğu bir ortamda cep telefonlarında mutlaka mobil güvenlik yazılımı kullanılmalıdır. Mobil güvenlik çözümü çeşitli tehditleri tespit edip azaltabilen ve gelişen saldırılara karşı önemli bir savunma katmanı sağlayan yararlı bir araçtır.

Güçlü kimlik doğrulama Cihaz erişimi ve önemli uygulamalar için güçlü, benzersiz bir parola oluşturun. Biyometrik kimlik doğrulama ile kodlar, parolalar veya hareketlerin bir kombinasyonunu kullanmayı düşünün.

Düzenli yazılım güncellemeleri Cihazınızın işletim sisteminin ve uygulamalarının güncel olduğundan emin olun. Düzenli güncellemeler genellikle güvenlik açıklarını gideren güvenlik yamalarını içerir.

Şifreleme Kayıp veya hırsızlık durumunda verileri korumak için cihazınızda şifrelemeyi etkinleştirin.

Çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) Mümkün olan her yerde MFA'yı etkinleştirin. Bu, yalnızca bir parolanın ötesinde ek doğrulama adımları gerektiren ekstra bir güvenlik katmanı ekler.

Ağ güvenliği Güvenli olmayan Wi-Fi ağlarına bağlanmaktan kaçının. Verilerinizi şifrelemek ve güvenli bir bağlantı sağlamak için sanal özel ağları (VPN) kullanın.

HABER: Mehmet Emin Danış/Ordu-PHA

Kaynak : PHA

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, doğu-batı, kuzey-güney demeden Türkiye'yi baştan başa yüksek standartlı yol ağıyla kuşattıklarını belirterek, bölünmüş yol ve otoyol yapımına büyük önem verdiklerini söyledi. 2002 yılında sadece 6 şehrin birbirine bölünmüş yol ile bağlı olduğunu anımsatan Bakan Uraloğlu, bu sayının şu anda 77'ye çıktığını vurgulayarak, “Şu anda bölünmüş yollarımız bütün yol ağımızda hareket eden trafiğin yüzde 83'üne hizmet verir hale geldi. Karayollarımıza yaptığımız yatırımlar sayesinde 100 milyon taşıt-km başına hayatını kaybeden kişi sayısında yüzde 81'lik bir azalma sağladık. Ancak bununla yetinmiyoruz, yollarımızı akıllı ulaşım sistemleri ile donatarak yol güvenliğini en üst düzeye çıkartıyoruz. Akıllı ulaşım sistemleri ile hayatları kurtarıyoruz” diye konuştu.

AUS Merkezi Yazılım Platformu ve Mobil Uygulaması Devreye Alınacak

Uraloğlu, kara yolu altyapısını inşa ederken teknolojideki gelişme ve küresel trendleri dikkate aldıklarının altını çizerek, akıllı ve otonom teknolojiler sayesinde hızlı ve emniyetli yol altyapısı tesis ettiklerini vurguladı. Araçların otonom sürüş sistemleri için yeni gelişen altyapıyı hazır hale getirmeye devam ettiklerinin de altını çizen Bakan Uraloğlu, “Yollarımızı ulaşımda 'aklın yolu' dediğimiz akıllı ulaşım sistemleri ile donatmaya devam ederken, tüm sistemlerin de milli ve yerli olmasına özen gösteriyoruz. Bu Kooperatif ve Akıllı Ulaşım Sistemlerine (K-AUS) Yönelik Merkezi Yazılım Platformu Geliştirilmesi Projesi'ni başlattık. Proje kapsamında Türkiye'nin e-devlet altyapısına da kuran Türksat A.Ş., K-AUS Yazılım Platformu'nu yerli ve milli imkanlarla geliştirecek. İşin süresi 24 ay, bakım devresi de 12 ay olarak belirlendi. 3 ayrı başlık altında projelendirdiğimiz sistem kapsamında ilk olarak İstanbul'da K-AUS Test ve Uygulama Koridoru uygulamasını başlatacağız. Pilot bölge olarak Antalya'yı seçtik. Karayolları Genel Müdürlüğü Ana AUS Merkezinde ise tüm kurulacak sistemlerin yazılım altyapısını oluşturacak Akıllı Ulaşım Sistemleri Merkezi Yazılım Platformu ve Mobil Uygulaması'nı da devreye alacağız” şeklinde konuştu.

“Kaza Riski En Aza İnecek”

Uraloğlu akıllı ulaşım sistemleri kapsamında ilk olarak fiber optik internet altyapısının yanı sıra enerji, kazı, kablolama, donatıların yapılacağını daha sonra ise merkez ve bölge sistem donanımları ile kontrol odalarının tamamlanacağını açıkladı. Ayrıca akıllı yol uygulamaları kapsamında bir diğer işin dijital mesaj işaretleri, değişken trafik işaretleri ve meteorolojik bilgi istasyonları olduğunu da anlatan Bakan Uraloğlu, “Ayrıca yine akıllı yol uygulaması kapsamında sinyalizasyon sistemleri, kamera sistemleri, araç algılayıcı sistemler, simülasyon yazılımları ve Merkezi IoT (nesnelerin interneti) platformu da kurulacak. Ayrıca tüm Karayolları Genel Müdürlüğü'ne bağlı bölgeler müdürlüklerine de iş zekâsı ve karar destek sistemi, entegrasyonları ve Karayolları Mobil uygulaması da yapılacak. Ayrıca akıllı yollarımızı kullanan araçların araç-araç, araç-altyapı haberleşme altyapısının da kurulumu yapılacak. Yani bu sistemimizi hayata geçtiğinde akıllı yollarımızı kullanan araçlar diğer araçlarla ve yolun kendisiyle haberleşecek kaza riski en aza indirilecek” dedi.

“Gelecek Yılın Sonunda Tamamlanacak”

Bakan Uraloğlu, 30 kilometrelik Hasdal-İstanbul Havalimanı ile birlikte Fatih Sultan Mehmet Köprüsü Kontrol Merkezi, Antalya- Kemer yolu ve Antalya- Ankara yolunda K-AUS Test ve Uygulama Koridoru'nu kuracaklarını bildirdi. Uraloğlu, proje ile geleneksel AUS sistemlerinden elde edilen verileri araç-içi ünitelere iletilecek, araçlarla araçlar ve araçlarla altyapı arasında haberleşmeyi sağlayacaklarını anlattı. Söz konusu proje ile trafiğin etkin ve verimli kullanılmasını ve kazaların önlenmesini sağlamayı amaçladıklarını belirten Bakan Uraloğlu, “K-AUS kapsamında yol kenarı üniteleri, araç İçi üniteleri, çeşitli araç algılayıcı sistemleri, plaka tanıma, kamera, fiber optik kablo gibi daha birçok altyapı sistemi kurulacak. K-AUS uygulamaları ile akıllı ulaşım ekosisteminin asli unsurları olan araç-altyapı-merkez arasındaki iş birliği geliştirilerek karayolu ulaşımındaki kapasite ve performans artırılacaktır. Karayollarının etkin kullanımıyla birlikte ulaşımda hareketlilik ve sürdürülebilirlik sağlanacak, yol güvenliği artacak. 2025 yılının sonunda tamamlamayı planladığımız projenin bakım devresi de 12 ay olacak. Proje ile akıllı ulaşım sistemlerimizi yerli ve milli yazılıma da kavuşturmuş olacağız” ifadelerini kullandı.

Projeye öncülük eden Malatyalı hemşehrimizin şirketi Almanya da bulunan uluslararası bir firmadan yatırım aldı ve Almanya'da yeni marka oluşturuyor. Bu başarısı, sadece teknoloji alanında değil, aynı zamanda yerel girişimciliğin gücünü de gösteriyor. Bu başarı, yerel yeteneklerin uluslararası başarılar elde edebileceğinin canlı bir kanıtı olarak bizlere ilham veriyor.

Malatyalı hemşehrimizin ve ekibinin bu önemli başarısını kutlar, gelecekte daha fazla yenilikçi projelerle adından söz ettirmesini dileriz. Bu tür başarı hikayeleri, toplumumuz için büyük bir gurur kaynağı olmaya devam edecek.

Beşiktaş'ta üzücü yangın olayında duman tahliye fanlarının yangınlarda nedenli önem taşıdığının önemi görüldü. Yangın anında hızla devreye giren duman tahliye fanları, insanların güvenli bir şekilde tahliye edilmesini sağlayarak can kayıplarını önemli ölçüde azaltabilirdi.

Cvsair Makine Mühendisi Ahmet Albayrak, duman tahliye fanlarının önemini vurgulayarak iç mekanlarda kullanılmasının kaçınılmaz olduğunu belirtmektedir. Bu fanlar, yangın anında ortaya çıkan dumanın hızla ve etkili bir şekilde tahliye edilmesini sağlayarak insanların güvenli bir şekilde tahliye edilmesine olanak tanır.

Duman tahliye fanlarının her kapalı alanda bulunması gerekmektedir. Binalar, iş merkezleri, hastaneler, alışveriş merkezleri ve diğer kapalı alanlar, bu hayati önlemi almalıdır. Yangın anında dumanın hızla tahliye edilmesi, içerideki insanların güvenli bir şekilde çıkış yapmasını sağlayarak can kayıplarını minimum seviyeye indirir.

Albayrak'a göre bu fanlar, sadece insanların güvenliğini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda itfaiye ekiplerinin yangını kontrol altına almasını da kolaylaştırır. Bu nedenle, duman tahliye fanlarının tüm kapalı alanlarda zorunlu olarak bulunması, yangın güvenliği standartlarını yükseltmek ve toplumun genel güvenliğini artırmak için kritik bir adımdır.

Sonuç olarak, duman tahliye fanları yangın anında hayat kurtaran bir güvenlik önlemidir. Her kapalı alanda bulunmaları, yangınların etkilerini en aza indirerek insan hayatını korumak için kritik bir adımdır. Bu fanların yaygın olarak kullanılması, toplumun genel güvenliğini artırır ve acil durumlara daha hazırlıklı olunmasını sağlar.

Kaynak : PHA

Gazi Teknopark Bünyesinde yer alan Bakiyem Ödeme Çözümleri, faaliyetlerine başladığı 2017 yılından bugüne 5500'ün üzerinde müşteriye online ödeme çözümleri sunuyor. Müşteri sayılarının yüzde 90'ını KOBİ'lerden, kalan kısmı ise Şişecam ve Flokser gibi devlerden oluşuyor. 2024'e de iddialı bir başlangıç yapan Bakiyem, bu yıl işlem hacmini iki kat artırarak 13 milyar TL'ye çıkarmayı hedefliyor. Türkiye'de edinilen bilgi ve tecrübeyi Avrupa'ya taşımayı ve Avrupalı KOBİ ve şirketlerini de Türk yazılımıyla dijitalleştirmeyi hedefleyen Bakiyem, 2023 son çeyreğinde Avrupa'ya açılmak için hazırlıklarını tamamladı ve bu yıl ilk adımını Londra'da atıyor. Şubat ayında İngiltere'de olacak Bakiyem'in pazar hedefleri doğrultusunda potansiyel müşteri, yatırımcı ve iş birliği görüşmelerine imza atması hedefleniyor. Bakiyem'in bu başarılara imza atan kurucu ortakları tarafından bir sosyal sorumluluk projesi olarak başlayan ve sonrasında Gazi Teknopark ‘ta bir girişime dönüşen Shopalm, ödemelere ve online satış hizmetine yeni nesil çözümler getirirken kadın girişimcilerin güçlerine güç katıyor. Kadın girişimcilerin sadece e-ticarette değil online mağazadan bağımsız olarak da satış yapmalarına destek olan Shopalm sayesinde el emeği ürünleri olan toplamda 600'ün üzerinde kadın girişimci 2023 yılı içerisinde Gazi Teknopark'ta stant açarak ürünlerini müşterilerine kolaylıkla sundu ve kredi kartı ile ödeme alabildi. Kadın girişimcileri desteklemek adına ev sahipliği yapmaya devem ettiğimiz ‘Shopalm Kadın El Emeği Festivallerini' de 2024 yılında daha çok kadın girişimciye ulaşarak devam ettirmeyi planlıyoruz.
İnsan odaklı vizyonu, proaktif ve çözüm odaklı bakış açısıyla küresel sağlık bilişimini ve ilaç takip teknolojisini şekillendiren, sağlıkta dijitalleşmenin dünya çapındaki öncülerinden olan firmamız Tiga Sağlık Teknoloji'lerinin, sağlık bilişimi alanında ulusal ve uluslararası düzeyde elde ettiği bilgi birikimini ve deneyimleri gençlere aktarmak amacıyla kurduğu Tiga Vakfı'nı son derece kıymetli buluyoruz. Vakıf, bilişim ve mühendislik alanlarındaki gençlerimize bilgi ve deneyim aktarımını sağlamanın yanında, onların teorik bilgilerini pratik becerilerle pekiştirmelerini sağlıyor. Burs programları, rehberlik hizmetleri ve eğitim seminerleri aracılığıyla gençlerimizin bilim ve teknoloji alanında kendilerini geliştirmelerine olanak tanıyor, onları küresel rekabette söz sahibi bireyler haline getirmeye çalışıyor. Gazi Üniversitesi ile TİGA Vakfı arasında imzalanan “Eğitim-Öğretim, Akademik ve Kültürel İş Birliği” protokolü ile de Üniversitemiz öğrencilerinin Tiga Vakfı ile bağ kurmuş olmaktan son derece mutluyuz.
Bölgemizde kurulan Marketyo isimli girişimin Yemeksepeti tarafından satın alınması, fikir aşamasından başlayıp exit sürecine giden en iyi başarı hikayelerimizden biridir. Yatırıma, müşteriye, iş birliklerine partnerliklere erişimin çok üzerinde duruyoruz. Son dönemde Bölgemizdeki 5 start-up'ın yatırım alması, 1 şirketimizin borsaya açılması önemli gelişmelerimizden sadece birkaçı. Benzer şekilde ön kuluçka oyun girişimlerimizden birinin AngryBirds'ün geliştiricisi Finlandiya merkezli oyun şirketi Rovio tarafından satın alınması gibi global başarı hikayelerinin parçası olabildik.
REKLAM
Edinilen izlenimler ve yaptığımız etki analizleri ile Teknoparkların start-up'lar üzerindeki en itici gücünün networkün en doğru şekilde yönetilmesi olduğunu tecrübe ettik. Türkiye için stratejik öneme sahip NEC Corporation'ın Londra'da yer alan Mükemmeliyet Merkezi altyapısının Gazi Teknopark' a taşınmasını sağladık. “Akıllı Mobilite, Temiz Şehirler ve Güvenli Yolculuk” stratejilerini temel alan geçtiğimiz yıl New York borsasına da açılan MARTI firmasını da 2023 yılı bitiminde Bölgemize kazandırdık. Yakın zamanda açıklanan ‘TÜBİTAK Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı 1501' kapsamında, 6 firmamızın desteklenmeye hak kazandığını da paylaşmaktan mutluluk duyuyorum.
Bölgemizde geliştirilen projelerin üniversite-sanayi iş birliği içerisinde yürütülmesine büyük önem veriyoruz. Ağırlıklı olarak Gazi Üniversitesi altyapısından faydalanılması ve Gazi Üniversitesi akademisyenleri ile yoğun bir iş birliği yapılması söz konusu oluyor. Yıl içerisinde düzenlediğimiz etkinliklerle üniversitemizin bölümleri, fakülteleri, araştırma merkezleri ve enstitülerinde akademisyenlerle ve öğrencilerimizle bir araya geliyoruz. Bu toplantıların iş birliği sayılarına ve niteliğine önemli katkıları olduğunu görüyoruz.
REKLAM
Küresel iklim değişikliğinin etkilerinin belirgin şekilde hissedildiği günümüzde çevre odaklı sürdürülebilir ekonomik büyümeyi hedefleyen yeşil büyüme kavramı ve bu yönde yapılan çalışmaların önemini biliyoruz. Gazi Teknopark tarafından yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ve alternatif enerji kaynaklarından enerji üretim ve tüketiminin teşvik edilmesi amacıyla kurulan Güneş Enerjisi Santralimizde gerçekleştirdiğimiz çeşitli revizyonlar ve yenilemelerle gücü 330 kWp değerine ulaşan öz tüketimli santral yapısına ulaştık. GES sistemi tam kapasite çalıştığında Gazi Teknopark binasının toplam gücü olan 1000 kWp'in yaklaşık olarak %32'sini karşılıyor. GES sisteminin ve Gazi Teknopark bünyesindeki alternatif enerji kaynağı kullanımının farklı bir seviyeye taşınması amacıyla Türkiye'deki ilk Mikro Şebeke çalışmasını Başkent Elektrik ile yürütülen bir projeyle tamamladık. Gazi Teknopark binası için Enerji Verimliliği Sertifikamızı aldık ve Sıfır Atık Sertifikamızı almak için de gerekli çalışmaları sürdürüyoruz.
Her geçen yıl bir önceki yıla göre daha iyi işlere imza atarak, ülkemizin Ar-Ge, inovasyon ve girişimcilik ekosistemine önemli katkılar sağlamaya devam etmeye devam edeceğiz.

Yerkürenin en kırılgan bölgelerinden birinde konumlanan ülkemizde, deprem gerçeğini değiştirmek mümkün olmasa da depremin yaratacağı maddi ve manevi kayıpların önüne geçmek mümkün. Bunun yolu ise yapı stoğunun güçlendirilmesinden ve hayata geçirilecek yeni yapıların sürdürülebilir şehir dinamiklerine uygun şekilde inşa edilmesinden geçiyor. Tam da bu noktada kritik çalışmalara imza atan Hilti, sismik dayanıklı inşaat teknolojilerinin geliştirilmesi ve desteklenmesi adına sunduğu çözümlerle depreme dayanıklı bina inşaatına önemli bir katkı sağlıyor. Şirket, deprem riskinde yer alan bölgelerdeki binaların yapısal bütünlüğünü artıran ileri teknolojiler ve ürünler geliştirmek için araştırma ve geliştirmeye ciddi yatırımlar yapıyor. Yapılan araştırmalar ve geliştirilen çözümler yalnızca endüstri standartlarını karşılamakla kalmıyor, aynı zamanda güvenlik ve dayanıklılık açısından da yeni ölçütler belirliyor. Geçtiğimiz yıl 6 Şubat'ta Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen ve 11 ilimizi birden etkileyerek toplumumuzda derin yaralar açan depremlerin birinci yıl dönümünde açıklamalarda bulunan Hilti Türkiye Genel Müdürü Banu Deniz Çetinkol, binaların deprem karşısındaki dayanıklılık performansının artırılması gerektiğini vurgulayarak izlenmesi gereken yol haritasını paylaştı.

Geliştirdiği sismik çözümlerle yapıların güvenlik karnesini güçlendiriyor

Depreme karşı en büyük gücün mukavemet karnesi yüksek binalar olduğunu ve bu noktada devreye sismik çözümlerin girdiğini söyleyen Banu Deniz Çetinkol; “Yüzyılın felaketi olarak addedilen 6 Şubat tarihli depremlerde gördük ki, eski ya da yeni olması fark etmeksizin doğru matematik ve doğru teknolojilerle yapılmayan tüm binalar yerle bir oldu. Yapıyı meydana getiren elemanların doğru bir şekilde sabitlenmemesi halinde binaların cephe kaplamaları, asansör rayları, mekanik-elektrik bağlantıları veya taşıyıcı betonarme elemanları hayati risk oluşturabiliyor. Bu noktada devreye giren C2 sismik onaylı dübeller, yapı elemanlarının sağlıklı bir şekilde binaya sabitlenmesi yoluyla deprem anında yerinden oynamalarını önlemeye yardımcı oluyor. Böylelikle can ve mal kayıpları en aza indirilebiliyor. Ayrıca sismik hareketlere uygun olmayan yapısal elemanlar da kayıpları beraberinde getiriyor. Cepheler, iç dekorasyon, boru tesisatı ve dağıtım hatları gibi elemanlar sadece statik olarak tasarlandıklarında, nispeten düşük yoğunlukta olsalar bile bir sismik olaydan kaynaklanan ilave yatay kuvvetleri genellikle destekleyemiyor. Bu noktada, sismik dalgaların binalardaki yapısal elemanlara verebileceği zararı önlemek için geliştirdiğimiz modüler askılama ve destek sistemleri önem kazanıyor. Bir diğer önemli konu ise deprem sırasında doğalgaz ve elektrik kaçağı gibi sebeplerle gerçekleşebilecek yangınlar. Bu noktada da pasif yangın durdurucu ürünlerimizin kullanımı olası riskleri minimize etmede önemli bir rol üstleniyor” dedi.

“Binaların dayanıklılıkları ölçülerek güçlendirme projelerine hız verilmeli”

“Deprem her an olabilir. Dolayısıyla mevcut yapıların durumunun değerlendirilmesi ve depreme dayanıklı olup olmadığının acilen tespit edilmesi gerekir” diyen Çetinkol,sözlerine şöyle devam etti; “Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü'nün raporuna göre; İstanbul'da yapım yılı deprem yönetmeliğinin yayınlandığı 2000 yılı ve öncesine ait bina sayısı 817 bin, konut sayısı ise yaklaşık 4 milyon. Bu rakamlar bize kentsel dönüşüm ve kentsel dönüşüme göre maliyet avantajı olan güçlendirme projelerine hız vermemiz gerektiğini söylüyor. Hilti Türkiye olarak mevcut yapıların durumunun değerlendirilmesi ve depreme dayanıklılığının analiz edilmesi adına PS 300 donatı tarama sistemini sunuyoruz. Bu ürünümüz yapısal analizde inşaat demirlerinin yerinin belirlenmesi, derinlik ölçümü ve boyut kesiti için beton detektörü özellikleriyle öne çıkarak binanın dayanıklılık testlerinde büyük kolaylık sağlıyor.”

“Sismik zorluklara dayanabilecek daha sağlam bir dünya inşa edebiliriz”

Deprem riskleri ve hazırlık önlemleri konusunda farkındalığı artırmak amacıyla toplumsal yardım programlarına aktif olarak katıldıklarını ve ortaklıklar kurduklarını da ekleyen Çetinkol; “Ülkemizde deprem yönetmeliğinden önce yapılmış bina stoğunun en kısa zamanda ve optimum maliyetle dönüştürülebilmesi için İstanbul Teknik Üniversitesi ile bina güçlendirme konusunda bir proje yürütüyoruz. Ayrıca AFAD, AKUT ve Deprem Güçlendirme Derneği (DEGÜDER) ile de farklı projeler kapsamında çalışıyoruz. Kahramanmaraş merkezli depremlerin ilk gününden itibaren de bölgedeki yerimizi aldık. Hilti Group desteğiyle Avusturya ve İsviçre'den gelen arama kurtarma ekiplerini bölgeye yönlendirirken Ahbap Derneği ve Sınır Tanımayan Doktorlar ekibine de destek verdik. Deprem bölgesinde YUVA Project ve Ahbap Derneği ile ortaklık kurarak genç kadın mühendisleri desteklediğimiz ‘Kariyer Köprülerini Hilti ile Güçlendir' projemizle sektörümüzde kadın yöneticilerin yetişmesine katkı sağladık. Umuyoruz ki, ülkemiz bir daha böyle felaketler yaşamaz ve bunun için yaşadıklarımızdan ders alırız. Biz Hilti olarak yenilikçi çözümlerimiz, eğitim girişimlerimiz ve iş birlikçi ortaklıklarımız sayesinde, doğanın sunduğu sismik zorluklara dayanabilecek ve bunların üstesinden gelebilecek, daha dayanıklı bir dünya inşa etmek için hiç durmadan çalışmaya devam edeceğiz” şeklinde konuştu.

Hilti ve Hilti Türkiye Hakkında

Lihtenştayn Prensliği'nde 1941 yılında bir aile şirketi olarak kurulan Hilti, bugün dünya genelinde yaklaşık 33 bin çalışanı, Avrupa, Güney Amerika ve Asya'da üretim tesisleri ve Ar-Ge yatırımları ile 6 kıtada 120'den fazla ülkede faaliyet gösteriyor. Türkiye pazarına ilk olarak 1982 yılında giriş yapan Hilti, 1997 yılından bu yana ise Türkiye'de yüzde 100 yabancı sermayeli bir şirket olarak ‘İnşaatı Daha İyi Hale Getirme' amacıyla faaliyetlerini sürdürüyor. Hilti Türkiye bugün yaklaşık 300 kişilik kadrosu, İstanbul, Ankara, İzmir ve Adana'da olmak üzere 4 mağazası, bir eğitim merkezi, teknik servis kuruluşu ile inşaat, enerji ve endüstri sektörlerine hizmet veriyor. Yazılım, servis ve ürünlerinin yanı sıra mühendislik çözümleriyle bütüncül bir hizmet modelini benimseyen şirket, sektör profesyonellerinin çözüm ortağı oluyor. Yenilikçi yaklaşımı ile inşaat sektörünün dijital adaptasyon sürecine katkıda bulunan şirket, Türkiye'de bulunan mevcut yapıların deprem analizinin yapılması, güçlendirme projelerinin hazırlanması ve güçlendirme uygulamaları esnasında mühendislik bilgisi ve teknik ekipman çözümleri ile projelere katkı sağlıyor. Kusursuz bir çalışan deneyimi sunmayı hedefleyen Hilti Türkiye, Great Place to Work ve Happy Place to Work listelerinde her sene yerini alıyor. “Senin için ben, herkes için Hilti” mottosu ile insan kaynakları alanındaki çalışmalarıyla da sektörde fark yaratıyor.

“Depremden Sonra Yapılan Çalışmalar”
Yüzyılın Felaketi olarak adlandırılan 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremlerde etkilenen iller arasında Malatya ve Elazığ illeri de yer almıştır.Fırat Kalkınma Ajansı; depremde en çok hasar gören iller arasında yer alan Malatya'da, Kızılay Malatya Şubesi ile birlikte Malatya 1. OSB de kurulan depoya gelen yardımların vatandaşlara ulaştırılmasını koordine ederek; 8 ilçe, 94 mahalle, 49 köy yerindeki 1672 noktaya/haneye gidilerek 2.000'den fazla depremzede aileye, soba, elektrikli ısıtıcı, battaniye, bebek bezi-mama, giyim eşyası, erzak, temizlik malzemeleri gibi acil ihtiyaçlar ulaştırılmasını sağlamıştır. Ayrıca depremlerde işyeri yıkılan veya ağır hasar gören esnaf için kurulması planlanan geçici çarşıların tüm koordinasyon işleri Malatya Valiliği tarafından Fırat Kalkınma Ajansına verilmiş, Ajans tarafından başarıyla yürütülen çalışmalar neticesinde oluşturulan çarşılardaki işyerleri kurulan komisyonlar tarafından belirlenen hak sahiplerine tahsis edilmiştir.
Yaşanan deprem afeti sonrası altyapının iyileştirilmesi, ekonomik toparlanmaya yönelik tedbirlerin alınması ve ilin afetlere dayanıklılığının artırılması amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Bölgesel Kalkınma Odaklı Toparlanma Acil Eylem Programı (BOTAP) kapsamında Fırat Kalkınma Ajansı'nca Malatya'daönemli projeler hayata geçirilmiştir. Program kapsamında yürütülen çarşı projeleri ile işyerleri yıkılan esnaf ve imalatçılar için çok hızlı bir şekilde işyerleri oluşturulmuş, ilin sanayi, ticari ve ekonomik hayatı desteklenmiştir. Teknokent ve İŞGEM Binaları ile Malatya 2. OSB altyapısında deprem nedeniyle oluşan hasarların giderilmesine yönelik projeler hayata geçirilerek üretimin devamlılığı sağlanmıştır. Malatya ilinde depremden olumsuz etkilenen tarım sektörünün yeniden canlandırılmasına yönelik tarımsal ortak makine parkının oluşturulmasına yönelik proje hayata geçirilmiştir. Depremden olumsuz etkilenen turizm sektörünün yeniden canlandırılması amacıyla depremde hasar görmüş tescilli yapıların restore edilerek yeniden turizme kazandırılmasına yönelik projeler yürütülmüştür. Fırat Kalkınma Ajansı tarafından BOTAP kapsamında 71 milyon lira destek sağlanarak hayata geçirilen 13 proje ile toplam kapalı alanı yaklaşık 10 bin metrekare olan 307 işyeri inşa edilmiş olup söz konusu işyerlerinde yaklaşık 850 kişilik istihdam kapasitesi oluşturulmuştur.
6 Şubat 2023 depremlerinde işyeri yıkılan veya hasar gören üreticilere yeni işyerleri kazandırılması amacıyla Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı (CMDP) kapsamında yürütülen Malatya 1. OSB Fabrika Kuluçkası 2. Etap Projesi ile 30 adet 250 metrekare ve 15 adet 500 metrekare büyüklüğünde işyeri inşa edilmektedir. CMDP kapsamında 165 milyon lira destek sağlanarak hayata geçirilen projeyle toplam kapalı alanı 15 bin metrekare olan 45 adet işyeri inşa edilerek 500 kişilik istihdam kapasitesi oluşturulmaktadır.Proje ile OSB ve KSS uygulamalarını bir araya getiren ve kümelenme stratejileriyle bölgesel ve sektörel gereksinimlere daha iyi cevap veren esnek bir model oluşturulmaktadır.
Ayrıca Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) kapsamında 5 milyon lira destekle hayata geçirilen Deprem Sonrası Sosyo-Ekonomik Hayata Geçişin Sağlanması projesiyle Yeşiltepe, Bostanbaşı ve Özalper Mahallelerindeki semt konaklarında depremlerde evlerini kaybeden kadınlara yönelik mesleki eğitim atölyeleri, çocuklara yönelik robotik kodlama ve İHA yapım sınıfları, öğrencilere yönelik çalışma salonu, kütüphane ve gençlere yönelik bilgisayar sınıfları oluşturulmuştur.

“İlçelerde 3.500 Kadın ve Gence İstihdam İmkânı”
Gençlerin kişisel ve sosyal gelişimlerinin desteklenmesi ve istihdam edilebilirliklerinin artırılmasıyla genç işsizliğin yüksek olduğu yerlerdeistihdamın artırılması amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı koordinasyonunda Fırat Kalkınma Ajansı tarafındanÇalışan ve Üreten Gençler Programı (CUGEP)yürütülmüştür. 2023 yılı fiyatlarıyla 304 milyon lira destek sağlanarak yürütülen 15 adet projeyle toplam 35.300 metrekare kapalı alana sahip 17 adet tekstil fabrikası inşa edilerek 3.500 kişilik istihdam kapasitesi oluşturulmuştur. Bingöl İli Solhan, Genç, Adaklı ve Kiğı İlçeleri ile Ilıcalar ve Sancak Beldelerinde, Elazığ İli Karakoçan, Kovancılar, Keban ve Baskil İlçelerinde, Malatya İli Akçadağ, Battalgazi ve Pütürge İlçelerinde ve Tunceli İli merkez OSB' de inşa edilen atölyelerin önemli bir bölümü 6. Bölge teşviklerinin de etkisiyle üreticilere kiralanmış, buralarda üretim ve istihdam başlamıştır. İlçelerde daha önce görülmemiş boyutta istihdam ve üretim oluşturan program kapsamında bugüne kadar 850 kişi istihdam edilmiş olup kısa sürede 3.500 kişilik istihdam hedefine ulaşılması hedeflenmektedir.

“İstihdama Yönelik Altyapı Projeleriyle OSB'lerde 3.800 kişiye İstihdam Sağlanacak”
Bölgesel çekim merkezi niteliğindeki Elazığ ve Malatya İllerinde katma değeri yüksek üretim, ihracat, istihdam ve yenilikçilik kapasitelerinin artırılarak dengeli bir yerleşme düzeni oluşturulması için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı (CMDP) kapsamında önemli projeler hayata geçirilmiştir. 2023 yılı fiyatlarıyla 159 milyon lira destekle Elazığ ve Malatya illerinde uygulanan ve 2023 yılında tamamlanan 2 adet projeyle toplam kapalı alanı 31.000 metrekare olan 28 adet orta ölçekli fabrika inşa edilerek 3.000 kişilik istihdam kapasitesi oluşturulmuştur. Elazığ ilinde uygulaması devam eden ve 2023 yılı fiyatlarıyla 122 milyon lira destek sağlanan Fırat Girişim Merkezi projesi tamamlandığında, 6.300 metrekare kapalı alana sahip 10 adet üretim merkezi inşa edilerek 300 kişiye istihdam imkânı sağlanacaktır. 6 Şubat 2023 Depremlerinde işyeri yıkılan veya hasar gören üreticilere yeni işyerleri kazandırılması amacıyla Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı (CMDP) kapsamında yürütülen Malatya 1. OSB Fabrika Kuluçkası 2. Etap Projesi ile 30 adet 250 metrekare ve 15 adet 500 metrekare büyüklüğünde işyeri inşa edilmektedir. CMDP kapsamında 165 milyon lira destek sağlanarak hayata geçirilen projeyle toplam kapalı alanı 15 bin metrekare olan 45 adet işyeri inşa edilerek 500 kişilik istihdam kapasitesi oluşturulmaktadır.Proje ile OSB ve KSS uygulamalarını bir araya getiren ve kümelenme stratejileriyle bölgesel ve sektörel gereksinimlere daha iyi cevap veren esnek bir model oluşturulmaktadır.

Tarım ve Turizmin Geliştirilmesine Yönelik Güdümlü Projeler Hayata Geçiriliyor
Malatya ve Tunceli İllerinde turizm, Bingöl ve Elazığ ilerinde ise tarım ve tarıma dayalı imalat sanayinin geliştirilmesine yönelik güdümlü projeler yürütülmektedir. 2024 yılında tamamlanması planlanan ve 112 milyon lira destek sağlanan 5 adet projeyle; Elazığ ilinde sebze fidelerinin yetiştirileceği jeotermal sera ile modern canlı hayvan borsası inşa edilirken Bingöl ilinde kaba yem üretimi desteklenerek süt ürünleri sektörü canlandırılacaktır. Malatya ilinde UNESCO Dünya Mirası Kalıcı Listesinde yer alan Arslantepe Höyüğünde modern bir karşılama merkezi inşa edilirken doğa ve karavan turizmin cazibe merkezi Tunceli ‘de yeni bir kamp merkezi inşa edilecektir.

“Dezavantajlı Kesimlerin İstihdam Edilebilirlikleri Artırıldı”
Toplumun dezavantajlı kesimlerinin ekonomik ve sosyal hayata daha aktif şekilde katılmasının sağlanması ve istihdam edilebilirliğin artırılması amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) kapsamında önemli projeler hayat geçirilmiştir. 2023 yılı fiyatlarıyla 25 milyon lira destekleBingöl, Elazığ, Malatya ve Tunceli illerinde uygulanan ve 2023 yılında tamamlanan 7 adet projeyle kadınlara mesleki eğitim verilerek üretim yapılan 12 atölye/üretim merkezi oluşturulmuş ve bu atölyelerde 750 kadına mesleki eğitimler verilmiştir.Program kapsamında önceki yıllarda desteklenen ve uygulaması devam eden, 2023 yılı fiyatlarıyla 20 milyon destekli 8 adet projenin uygulama süreci devam etmektedir. Ayrıca 2023 yılında Bingöl, Elazığ ve Malatya illerinde başlatılan 15 milyon bütçeli 4 proje ile bir taraftan depremzede vatandaşlarımızın istihdam edilebilirliğine yönelik atölyeler oluşturulurken diğer taraftan deprem ve acil durumlara hazırlıkların ve tedbirlerin geliştirilmesi planlanmaktadır.

“34 Programda 705 Kişiye Eğitim Verildi”
Fırat Kalkınma Ajansı tarafından Avrupa Birliği ve Türkiye mali iş birliğindeyürütülen “TRB1 Bölgesinde Dezavantajlı Kişilerin İşgücüne Sürdürülebilir Entegrasyonunun Sağlanması” projesi kapsamında Malatya, Elazığ Bingöl ve Tunceli'de 614 kursiyere yönelik 27 adet eğitim programı düzenlendi. Program kapsamınsa ayrıca Ankara'da 91 kursiyere yönelik 7 adet eğitim programı gerçekleştirildi.
Yine program kapsamında üniversite öğrencilerini sektörel firmaların temsilcileriyle buluşturmak amacıyla Bingöl ve Tunceli'de 2000 öğrencinin katılımlarıyla “Kariyer Fuarları” düzenlendi.
“2023Yılı Fırat Turu Programı Başlatıldı”
Malatya, Elazığ, Bingöl ve Tunceli'de turizmin canlandırılması amacıyla “Fırat Turu Programı” başlatıldı. Programla seyahat acentelerine tur başına 36 bin TL'ye kadar konaklama desteği sağlanarak bölgeye düzenlenen tur sayısının artırılması ve bölgenin tanıtılması amaçlanıyor.
Fırat Yolu Projesi kapsamında Bingöl ve Tunceli'nin doğal güzellikleri, kültürel, tarihi ve gastronomik zenginlikleri ile bütünleştirilerek turizme kazandırılması ve ekoturizm değerlerinin artırılması amacıyla 17-22 Ekim 2023 tarihleri arasında Bingöl; 22-27 Ekim 2023 tarihleri arasında ise Tunceli'de ulusal ve uluslararası çapta trekking, doğa ve macera turizmine odaklanan TÜRSAB üyesi seyahat acenteleri, TÜRSAB yetkilileri ve ulusal basın kuruluşu temsilcilerinin katılımıyla Fam Trip düzenlenerek doğa-kent entegre yürüyüş rotalarının tanıtımı yapıldı.
“Fırat'ın Efsaneleri Kitaplaştırıldı”
Son yıllarda turizm alanında önemli çalışmalara imza atan Fırat Kalkınma Ajansı hikayeleştirmenin turizm faaliyetlerindeki etkisi ve önemi doğrultusunda Bölge içerisindeki popüler turizm ve cazibe noktalarının efsane, hikaye ve tarihi gerçekliklerinin yalın ve akıcı bir turizm diliyle derlenerek tüm turizm paydaşlarına bir kaynak olarak sunulması amacıyla “Fırat'ın Efsaneleri” seti hazırlanarak basımı gerçekleştirildi. Ayrıca setin seslendirmeleri yapılarak spotifya yüklendi.

“2024-2028 TRB1 Bölge Planı Taslağı Tamamlandı”
Yukarı Fırat Havzasında yer alan ve Malatya, Elâzığ, Bingöl ve Tunceli illerinden oluşan TRB1 Bölgesinin 2024-2028 dönemi için stratejik önceliklerini ortaya koyan, Fırat Kalkınma Ajansı koordinasyonunda katılımcılığı esas alan bir yaklaşım ile bölge paydaşları ile birlikte yürütülen çalışmalar ile TRB1 Bölgesi 2024 – 2028 Bölge Planı hazırlanmıştır. TRB1 Bölge Planı, 2024 yılında 641 sayılı Kalkınmaya İlişkin Bazı Kurullar Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 2018/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereğince Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacaktır.