Çocuklukların kemik yoğunluklarının %40'ı 9-14 yaşlarında oluşuyor ve kadınlarda 18, erkeklerde ise 20 yaş civarından en yoğun halini alıyor. Bu nedenle çocukluk ve ergenlik döneminde doğru beslenme ve fiziksel aktivite ile kemik gelişiminin en iyi dereceye ulaşması ileri yaşlarda görülen kemik kaybı ve osteoporoz riskinin azaltılması için büyük önem taşıyor.

Bankaya yeterli miktarda kemik koymak önemli…

Çocukluk ve ergenlik döneminde doğru beslenme ve fiziksel aktivite ile kuvvetli kemik yapısı oluşması, gençlik döneminde çalışarak kazanılıp bankaya yatırılan para gibidir. İlerleyen yaşlarda kemik kitlesi yavaş yavaş zayıflamaya başladığında bu hesaptaki paradan kullanılır böylece kemik kaybı ve osteoporoz riskinin önüne geçilmiş olur.

Kalsiyum

İyi bir kemik gelişimi için yeterli miktarda kalsiyum tüketimi şart. Kalsiyumun en iyi kaynakları süt ve süt ürünleridir (peynir, yoğurt vb). Pekmez, susam, fındık/fıstık vb, yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller ve kuru meyveler de kalsiyumun iyi kaynaklarındandır. Günlük kalsiyum ihtiyacı 1-3 yaş için 700 mg, 4-8 yaş için 1000 mg ve 9-18 yaş için 1300 mg'dır. Bir bardak süt ve yoğurtta 300 mg, 1 kibrit kutusu kadar peynirde 200 mg kalsiyum bulunur. Günlük 1 bardak süt içildiğinde ve 1 dilim peynir yenildiğinde bu ihtiyacın küçük yaştaki çocuklar için yarısı, daha ileri yaşlardaki çocuklar için ise üçte birinden fazlası karşılanmış olur.

D vitamini

D vitamini diyetle alınan kalsiyumun bağırsaklardan emilmesini sağlar bu nedenle yeterli miktarda D vitamini alımı kemik sağlığı için şarttır. D vitamininin en iyi kaynağı güneştir; yumurta sarısı, ton balığı ve somon gibi yağlı balıklar da D vitamini kaynağı olmasına rağmen güneş ışığından yeterli miktarda yararlanılamadığında D vitamini eksiklikleri görülür. Bu nedenle rutinde D vitamini seviyeleri takip edilmeli ve eksiklik varsa hekime danışılarak takviye yapılmalıdır.

Magnezyum

Vücuttaki kalsiyumun işlevini artırır ve sağlıklı bir kemik gelişimi için gereklidir. Badem, fıstık ezmesi, avokado, ıspanak, tam buğday ekmeği, kuru fasulye magnezyumun en zengin kaynaklarındandır.

K vitamini

K vitamini kemik yapımında önemli bir rol oynar bu nedenle yeterli miktarda kemik birikimi için yeterli miktarda K vitamini gereklidir. K vitamininin en iyi kaynakları lahana, brokoli, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzelerdir.

Zıplamak, seksek oynamak, koşmak, dans etmek kemiğe en yararlı egzersizlerden…

Kemiklerin gelişimi için kemiklere kuvvet uygulayarak yapılan egzersizlere ihtiyaç vardır. Bisiklete binmek, yüzme gibi fiziksel aktiviteler kasları geliştirse de kemiklerin kuvvetlenmesine katkıda bulunmaz.

Kemik hırsızlarına dikkat!

Uzun süreli kötü beslenme, aşırı fiziksel aktivite, sigara, alkol, aşırı tuz tüketimi ve asitli içecekler kemik gelişimini engelliyor ve ileri yaşlarda görülen kemik kaybı ve osteoporoz riskini artırıyor.

Sağlık hizmetlerinde kğıt üzerinde yürütülen bilgilendirilmiş rıza sürecinin dijital ortama taşınmasını sağlayan 'Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik', Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Büyük cerrahi ameliyatlar, girişimsel işlemler ile anestezi ve sedasyon uygulamaları başta olmak üzere mevzuat gereği rıza formu alınması gereken tıbbi müdahalelerde elektronik yöntem de kullanılabilecek.

Uygulamayla birlikte hastaların işlem öncesinde kendilerine sunulan formlara dijital ortamda erişmesi ve rıza beyanlarını elektronik olarak iletmesi mümkün olacak.

Kimlik doğrulaması yapılacak

Elektronik rıza sürecinde hem hastanın hem de bilgilendirme işlemini yürüten sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanacak.

Hastalar, e-Nabız hesapları üzerinden kendilerine sunulan formları inceleyerek rızalarını bildirebilecek.

Dijital sistemleri kullanmakta zorlanan veya sağlık durumu ya da engelliliği nedeniyle desteğe ihtiyaç duyan kişiler için de alternatif bir yöntem uygulanacak. Bu kişiler, doğrulanmış cep telefonlarına gönderilen tek kullanımlık şifreyi sağlık tesisindeki yetkili personele ileterek işlemlerini tamamlayabilecek. Doğrulama kodunun ilgili sağlık bilgi sistemine girilmesiyle rıza beyanı kayıt altına alınacak.

Rıza kayıtlarına e-Nabız'dan erişilebilecek

Elektronik ortamda düzenlenen bilgilendirilmiş rıza formları, Sağlık Bakanlığının merkezi veri kayıt sistemine aktarılacak. Vatandaşlar, tıbbi müdahaleler öncesinde verdikleri elektronik rızalara ilişkin kayıtlara e-Nabız üzerinden ulaşabilecek.

Yeni uygulamayla işlemlerin dijital ortamda yürütülmesi ve kayıtların merkezi sistemde saklanması hedefleniyor. Bununla birlikte hastanın tıbbi müdahalenin niteliği, olası sonuçları ve riskleri hakkında yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgilendirilmesi şartı devam edecek.

Düzenleme, elektronik rıza yöntemini devreye alırken hastanın özgür iradesiyle karar vermesi ve tıbbi müdahale öncesinde bilgilendirilmesi ilkelerini de koruyor. (İLKHA)

Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Dr. Öğr. Üyesi Baki Meşe, diş ağrılarının nedenleri, radyolojik görüntüleme yöntemleri ve diş hekimliğinde yapay zek kullanımına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Diş ağrısının her zaman ağrının hissedildiği dişten kaynaklanmayabileceğini belirten Meşe, komşu dişlerdeki sorunların, çevredeki anatomik yapıların, kistlerin ve tümörlerin de ağrıya yol açabileceğini ifade etti.

Panoramik Röntgenle Tüm Çene İncelenebiliyor

Diş ağrısının kaynağının belirlenmesinde panoramik röntgenin önemli bir yere sahip olduğunu kaydeden Meşe, bu yöntemle dişlerin ve çene yapısının tek görüntü üzerinden değerlendirilebildiğini söyledi.

Panoramik röntgen sayesinde yalnızca ağrıya neden olan sorunun değil, ağız ve çenenin farklı bölgelerinde bulunan başka patolojilerin de tespit edilebildiğini belirten Meşe, kapsamlı görüntülemenin doğru teşhise katkı sunduğunu vurguladı.

Üç Boyutlu Tomografi Daha Ayrıntılı Görüntü Sağlıyor

İki boyutlu röntgen ile üç boyutlu tomografi arasındaki farklılıklara değinen Meşe, tomografinin özellikle dişlerin çevresindeki anatomik yapılarla ilişkisini değerlendirmede avantaj sağladığını ifade etti.

Meşe, 'Normal iki boyutlu görüntülerde dişler ve çeneler tek bir görüntü üzerinde görülebilir. Tomografide ise üç boyutlu görüntü elde edildiği için dişlerin ve kemiklerin gerçek boyutları ile çevredeki anatomik yapılarla ilişkileri daha sağlıklı değerlendirilebiliyor. Ayrıca ayrıntılı ölçümler yapılabiliyor' dedi.

Üç boyutlu tomografinin her hastada gerekli olmadığını belirten Meşe, görüntüleme yönteminin hastanın klinik durumuna ve hekimin değerlendirmesine göre seçilmesi gerektiğini söyledi.

Diş Aralarındaki Çürükler Röntgenle Tespit Edilebiliyor

Dişlerin birbirine temas ettiği bölgelerde oluşan arayüz çürüklerinin klinik muayenede her zaman kolaylıkla fark edilemediğini belirten Meşe, bu tür çürüklerin tespitinde bitewing adı verilen röntgen yönteminin kullanıldığını aktardı.

Meşe, söz konusu görüntüleme tekniği sayesinde çürüklerin konumunun ve derinliğinin daha ayrıntılı şekilde değerlendirilebildiğini ifade etti.

Her 20'lik Diş Çekiminde Tomografi Gerekmiyor

Gömülü 20'lik dişlerin çekiminde üç boyutlu tomografinin önemine değinen Meşe, ancak her hastaya tomografi çekilmesinin gerekli olmadığını söyledi.

Gömülü olmayan 20'lik dişlerde genellikle tomografiye ihtiyaç duyulmadığını belirten Meşe, 'Gömülü 20 yaş dişleri çevredeki anatomik yapılarla ilişkili olabiliyor. Bu durum çekim sırasında bazı riskleri beraberinde getirebiliyor. Böyle bir risk söz konusu olduğunda üç boyutlu tomografiyle dişin çevredeki yapılarla ilişkisi değerlendirilerek çekim planlanmalı' diye konuştu.

Bulantı Refleksi Olan Hastalara Alternatif Yöntemler

Ağız içi röntgen çekimi sırasında bulantı refleksi yaşayan hastalara yönelik farklı uygulamaların bulunduğunu da belirten Meşe, daha küçük sensörlerin kullanılması, görüntünün hızlı alınması, burundan nefes alınması ve uygun hasta pozisyonunun sağlanmasının işlemi kolaylaştırabileceğini söyledi.

Meşe, ağız içi röntgen çekiminin mümkün olmadığı durumlarda ise hastanın ihtiyacına uygun alternatif görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabileceğini kaydetti.

Yapay Zek Diş Hekimlerine Destek Oluyor

Diş hekimliğinde yapay zek destekli sistemlerin kullanımının giderek yaygınlaştığını ifade eden Meşe, özellikle radyolojik görüntülerin analizinde önemli gelişmeler yaşandığını belirtti.

Yapay zek destekli yazılımların röntgen görüntülerinde çürük, kemik kaybı ve çeşitli patolojilerin tespitine yardımcı olabildiğini aktaran Meşe, bu teknolojilerin hekimlerin tanı süreçlerini desteklediğini söyledi.

Meşe, 'Yapay zek destekli sistemler gün geçtikçe gelişiyor. Özellikle radyoloji alanında röntgen üzerinden analiz yapılması giderek yaygınlaşıyor. Bu programlar çürük, kemik kaybı ve çeşitli patolojilerin tespitinde yardımcı olabiliyor. Ancak gelişmekte olan bu sistemlerin mutlaka hekim kontrolünde kullanılması gerekiyor' ifadelerini kullandı.

Uzmanlar, diş ağrılarının nedeninin doğru belirlenebilmesi için klinik muayenenin yanı sıra gerekli görülen durumlarda radyolojik görüntüleme yöntemlerinden yararlanılmasının önem taşıdığını belirtiyor.

Meme Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında, Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Kanser ve Obezite Derneği iş birliğinde 'Meme Kanserinde Farkındalıktan Erken Tanıya' başlıklı sempozyum düzenlendi.

Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesinde, Genel Cerrahi ve Aile Hekimliği Anabilim Dallarının organizasyonuyla gerçekleştirilen sempozyuma çevre illerden de sağlık profesyonelleri katıldı.

Aile hekimleri, genel cerrahi uzmanları ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık çalışanlarına yönelik programda, meme kanserinde erken tanı, tarama yöntemleri ve toplumda farkındalığın artırılması konuları ele alındı.

Prof. Dr. Burhan Hakan Kanat

Malatya Turgut Özal Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı öğretim üyesi ve Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği hekimi Prof. Dr. Burhan Hakan Kanat, sempozyumun aile hekimleri, genel cerrahi uzmanları ve birinci basamak sağlık hizmeti sunan çalışanlara yönelik düzenlendiğini belirtti. Kanat, organizasyona katkılarından dolayı Kanser ve Obezite Derneği Başkanı Prof. Dr. Aziz Sümer'e teşekkür etti.

Kanser ve Obezite Derneği Başkanı ve Acıbadem Bakırköy Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği hekimi Prof. Dr. Aziz Sümer ise meme kanserinin kadınlarda en sık görülen kanser türleri arasında yer aldığını belirtti. Dünya genelinde yaklaşık her 8 kadından 1'inin hayatı boyunca meme kanserine yakalandığını ifade eden Sümer, Türkiye'de yılda yaklaşık 30 bin yeni meme kanseri vakasının tespit edildiğini kaydetti.

Prof. Dr. Aziz Sümer

Meme kanserinde erken tanının tedavi başarısı açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Sümer, tarama programlarına katılımın, kadınların kendi kendine meme muayenesi konusunda bilinçlenmesinin ve uzman hekim muayenelerinin önemine dikkat çekti.

Sümer, özellikle 40 yaşından itibaren kadınların iki yılda bir mamografi çektirmek üzere Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezlerine (KETEM), aile sağlığı merkezlerine ve eğitim ve araştırma hastanelerine başvurmalarını önerdi.

Sempozyuma Yeşilyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. İlhan Geçit, Malatya İl Sağlık Müdürlüğü Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanı Uzm. Dr. Halime Akyüz, Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Dr. Şemsettin Çitil, Malatya Turgut Özal Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Selim Özkan, Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Fatih Gönültaş ve Kanser ve Obezite Derneği Başkanı Prof. Dr. Aziz Sümer katıldı. (İLKHA)

Şanlıurfa'da elektrik çarpması sonucu ağır yaralanarak hastaneye kaldırılan 2 yaşındaki Emine bebeğin beyin ölümü gerçekleşti. Acılı ailesinin aldığı organ bağışı kararıyla minik bebeğin organları, Malatya ve Diyarbakır'da nakil bekleyen üç hastaya umut oldu.

Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tedavi altına alınan bebeğin, doktorların tüm müdahalelerine rağmen beyin ölümü gerçekleşti. Evlatlarını kaybetmenin acısını yaşayan aile, başka hayatların kurtarılmasına vesile olmak amacıyla organ bağışında bulunma kararı aldı.

Karaciğeri ve Bir Böbreği Malatya'ya Gönderildi

Ailenin onayının ardından hastanenin Organ ve Doku Nakli Koordinatörlüğü tarafından organ bağışı süreci başlatıldı. Sağlık ekiplerinin koordinasyonunda gerçekleştirilen işlemler sonucunda bebeğin karaciğeri ve bir böbreği Malatya'ya, diğer böbreği ise Diyarbakır'a gönderildi.

Malatya'ya ulaştırılan organlar, kentte nakil bekleyen iki hasta için yeni bir yaşam umudu olurken, Diyarbakır'a gönderilen böbrek de bir başka hastaya umut oldu.

İl Sağlık Müdürü Berk'ten Aileye Teşekkür

Şanlıurfa İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Erhan Berk, büyük acılarına rağmen organ bağışı kararı alan aileye başsağlığı dileyerek örnek davranışlarından dolayı teşekkür etti.

Berk, 'Evlatlarını kaybetmenin derin acısını yaşayan ailemizin, bu zor süreçte başka hastalarımıza umut olmayı tercih etmesi son derece anlamlı ve kıymetlidir. E. bebeğimizin bağışlanan organları, nakil bekleyen hastalarımıza yeni bir yaşam şansı sunacaktır. Bu duyarlı ve örnek davranışlarından dolayı acılı ailemize teşekkür ediyor, bebeğimize Allah'tan rahmet, ailesine sabır ve başsağlığı diliyorum' ifadelerini kullandı.

Organ Bağışının Önemi Bir Kez Daha Ortaya Çıktı

Organ bağışı sürecinde görev alan hastane yönetimine, hekimlere, sağlık çalışanlarına ve Organ ve Doku Nakli Koordinatörlüğü personeline teşekkür eden Berk, organ bağışının hayat kurtaran önemine dikkat çekti.

Şanlıurfa'da yaşanan acı olayın ardından alınan bağış kararı, organ nakli bekleyen hastalar açısından dayanışmanın önemini bir kez daha ortaya koydu.

Malatya'da bu yıl ikincisi düzenlenen Gastroentero-Hepatoloji Günleri, farklı branşlardan hekimleri bir araya getirdi. Mövenpick Hotel'de gerçekleştirilen ve yaklaşık 85 hekimin katıldığı bilimsel toplantıda, gastrointestinal sistem hastalıkları, karaciğer rahatsızlıkları ve inflamatuar bağırsak hastalıklarının tanı ve tedavisindeki güncel gelişmeler ele alındı.

Toplantıda açıklamalarda bulunan İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yüksel Seçkin, organizasyonun temel amacının bilimsel gelişmeleri değerlendirmek ve deneyimleri genç hekimlere aktarmak olduğunu söyledi.

'Bilgi ve deneyimlerimizi genç hekimlere aktarıyoruz'

Bu yıl ikincisini gerçekleştirdikleri toplantının önemli bir bilimsel paylaşım ortamı oluşturduğunu belirten Seçkin, 'Bu toplantıda amacımız hem bölgemizde hem de Türkiye'de sık görülen gastrointestinal sistem hastalıklarını, karaciğer hastalıklarını ve inflamatuar bağırsak hastalıklarını güncel gelişmeler ışığında tartışmak. Aynı zamanda genç hekimlerimize bilgi birikimimizi ve deneyimlerimizi aktarmayı planlıyoruz' dedi.

Toplantıya farklı uzmanlık alanlarından hekimlerin katıldığını ifade eden Seçkin, cerrahi branşlar, çocuk gastroenterolojisi ve aile hekimliği alanlarından katılımcılarla güncel bilgileri paylaşmayı hedeflediklerini söyledi.

Malatya'nın yanı sıra Ankara ve Mersin'den de katılım sağlandığını aktaran Seçkin, Kırgızistan'dan bir hekimin de yer aldığı organizasyona yaklaşık 85 kişinin katıldığını belirtti.

'Türkiye'nin her yerinden ve yurt dışından hastalar geliyor'

İnönü Üniversitesi Gastroenteroloji Kliniğinin Türkiye genelinde tanınan ve ileri düzey girişimsel işlemlerin gerçekleştirildiği önemli bir merkez olduğunu ifade eden Seçkin, özellikle karaciğer hastalıklarının tedavisinde yoğun bir hasta başvurusu aldıklarını söyledi.

İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezinin karaciğer nakli alanındaki başarısına dikkat çeken Seçkin, 'Biz gastroenteroloji olarak karaciğerin tüm hastalıklarıyla ilgileniyoruz. Nakil olması gereken hastalar öncelikle bizlere geliyor. Özellikle dekompanse siroz dediğimiz, genel durumları bozulmuş ve artık karaciğer nakli dışında tedavi seçeneği kalmamış hastaları değerlendiriyoruz. Bunun yanında akut karaciğer yetmezliği gelişen, hızlı ilerleyen ve bilinç kaybına kadar gidebilen hastalar da kliniğimize başvuruyor' ifadelerini kullandı.

Hasta başvurularının yalnızca Malatya ve çevre illerle sınırlı olmadığını vurgulayan Seçkin, şöyle devam etti:

'Artık Marmara, Akdeniz, Karadeniz bölgelerinden, Türkiye'nin hemen her yerinden ve hatta yurt dışından hastalar geliyor. Bu hastalarımızı yatırarak değerlendiriyoruz. Öncelikle medikal tedavileri uyguluyoruz. Tedavinin yeterli olmadığı durumlarda ise süreç karaciğer nakline kadar ilerleyebiliyor.'

Dört ayrı poliklinikte hastalara hizmet veriliyor

Gastroenteroloji Kliniğinin yalnızca karaciğer hastalıklarıyla sınırlı kalmadığını belirten Seçkin, iltihabi bağırsak hastalıkları ve ileri endoskopik işlemlerde de deneyimli bir merkez olduklarını söyledi.

Klinikte dört ayrı poliklinikle hizmet verdiklerini kaydeden Seçkin, 'İnflamatuar bağırsak hastalıkları, transplantasyon, hepatoloji ve gastroenteroloji olmak üzere dört polikliniğimiz bulunuyor. Bu birimlerde çok sayıda hastamıza hizmet veriyoruz. Yurt dışından da kliniğimize önemli sayıda hasta başvurusu oluyor' dedi.

Midedeki bazı lezyonlar ameliyatsız çıkarılıyor

Klinikte ileri endoskopik tedavi yöntemlerinin uygulandığını ifade eden Seçkin, özellikle bazı mide lezyonlarının cerrahi müdahaleye gerek kalmadan endoskopik yöntemlerle çıkarılabildiğini belirtti.

Seçkin, 'EMR dediğimiz yöntemle midede gelişen bazı kanseröz lezyonları ameliyat olmadan endoskopik işlemlerle çıkarabiliyoruz. Yutma güçlüğü yaşayan hastalara yönelik girişimsel işlemler de gerçekleştiriyoruz. Ayrıca ERCP ve diğer ileri endoskopik yöntemlerle pankreas ve safra yollarına ilişkin hastalıkların tanı ve tedavisini yapıyoruz' diye konuştu.

Karaciğer nakli sonrasında ortaya çıkabilen safra yolu hastalıklarının tedavisinin de kliniğin deneyimli olduğu alanlardan biri olduğunu vurgulayan Seçkin, bu alanda önemli çalışmalar yürüttüklerini dile getirdi.

'Malatya'ya ve Türkiye'nin dört bir yanına hizmet ediyoruz'

Kliniklerinin tıbbi cihaz ve teknik altyapı bakımından ileri düzeyde olduğunu ifade eden Seçkin, sağlık hizmetlerinin niteliğini artırmak için çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti.

Seçkin, 'Donanım ve tıbbi cihazlar açısından oldukça güçlü bir kliniğimiz var. Kendimizi sürekli geliştirmek için çalışıyoruz. Amacımız hem Malatya'ya hem bölgemize hem de Türkiye'nin dört bir yanından gelen hastalarımıza en iyi sağlık hizmetini sunmak' ifadelerini kullandı.

Sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve personel temininde güçlük yaşanan bölgelerdeki ihtiyaçların karşılanması amacıyla 2027 yılında uygulanacak sözleşmeli sağlık personeli istihdamına ilişkin karar Resmî Gazete'de yayımlandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan kararla, Sağlık Bakanlığı bünyesinde 31 bin 54 sözleşmeli sağlık personelinin istihdam edileceği hizmet birimleri belirlendi.

17 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/339 sayılı karar, eleman temininde güçlük çekilen yerlerde ve hizmet dallarında sağlık hizmetlerinin daha etkin ve verimli yürütülmesini amaçlıyor.

En Fazla Kontenjan Uzman Doktorlara

Karara göre istihdam edilecek personelin büyük bölümünü doktorlar oluşturacak. Toplam 31 bin 54 kişilik personel dağılımında 25 bin 955 uzman tabip ve 5 bin 61 tabip yer alacak.

Diğer kadrolar ise 25 sağlık memuru, 9 ebe, 2 hemşire, 1 diyetisyen ve 1 sağlık teknikeri olarak belirlendi.

31 Bin 40 Personel Yataklı Tedavi Kurumlarında

Personelin görev yapacağı hizmet birimleri de kararda ayrıntılı olarak açıklandı.

Buna göre 31 bin 40 personel yataklı tedavi kurumlarında, 7 personel ilçe sağlık müdürlükleri ve toplum sağlığı merkezlerinde, 6 personel sağlık evlerinde, 1 personel ise acil sağlık hizmetlerinde istihdam edilecek.

Yeni düzenlemenin özellikle sağlık personeli temininde güçlük yaşanan bölgelerde hizmet kapasitesinin desteklenmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Malatya'ya Kaç Personel Ayrılacak?

Türkiye genelinde uygulanacak karar, 6 Şubat depremlerinin ardından sağlık altyapısının güçlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğü Malatya açısından da önem taşıyor.

Malatya'daki kamu hastaneleri, ilçe sağlık kuruluşları ve diğer sağlık birimlerindeki personel ihtiyaçlarının karşılanması açısından yeni istihdam düzenlemesinin nasıl uygulanacağı merak ediliyor.

Ancak yayımlanan kararda Malatya'ya özel personel kontenjanı açıklanmadı. Bu nedenle kentte kaç doktor ve diğer sağlık personelinin istihdam edileceği henüz belli değil.

Başvuru Tarihleri Açıklanmadı

2027 yılında uygulanacak düzenleme kapsamında sözleşmeli personel istihdam edilecek hizmet birimleri ve personel sayıları belirlenirken, başvuru takvimi ve başvuru şartlarına ilişkin ayrı bir duyuru yapılmadı.

Personel alımına ilişkin sonraki aşamalarda Sağlık Bakanlığı tarafından yapılacak açıklamaların takip edilmesi gerekiyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan karar, sağlık çalışanı temininde güçlük yaşanan bölgelerde ve hizmet dallarında sağlık hizmetlerinin daha etkin yürütülmesini amaçlıyor.

2027 yılında uygulanacak düzenlemeyle sözleşmeli personelin görev alacağı birimler ve meslek gruplarına ilişkin dağılım da netleşti.

Karara göre acil sağlık hizmetlerinde 1, ilçe sağlık müdürlükleri ile toplum sağlığı merkezlerinde 7, sağlık evlerinde 6, yataklı tedavi hizmetlerinde ise 31 bin 40 kişi istihdam edilecek.

Kadroların çoğunluğu uzman tabiplerden oluşacak

İstihdam edilmesi planlanan personelin 25 bin 955'ini uzman tabipler, 5 bin 61'ini tabipler oluşturacak. Dağılımda ayrıca 25 sağlık memuru, 9 ebe ve 2 hemşirenin yanı sıra bir diyetisyen ve bir sağlık teknikeri yer alıyor.

Toplam 31 bin 54 kişilik istihdam planına ilişkin hizmet birimlerinin belirlenmesiyle, 2027 yılında sözleşmeli sağlık personelinin görevlendirileceği alanlara yönelik karar Resmi Gazete'de yayımlanmış oldu. (İLKHA)

Okul döneminin başlamasıyla birlikte çocukların oyun alanlarında ve kalabalık ortamlarda geçirdiği zaman artarken, düşme ve çarpışmaya bağlı diş yaralanmaları da önemli bir risk oluşturuyor. Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir, diş kırıkları, dişlerin yerinden oynaması ve tamamen yerinden çıkması gibi durumlarda ailelerin doğru müdahale konusunda bilinçli olması gerektiğini belirtti.

Diş travmalarında ilk dakikaların büyük önem taşıdığını ifade eden Demir, yanlış müdahalelerin kalıcı hasarlara yol açabileceğine dikkat çekti.

Diş Travmalarında Zaman Kaybetmeyin

Çocukların okulda ve oyun sırasında yaşayabilecekleri kazaların ciddi diş yaralanmalarına neden olabileceğini belirten Demir, 'Çocukların düşme ve çarpışma sırasında yaşayabileceği kazalar; dişlerde kırılmaya, dişin yerinden oynamasına veya tamamen yerinden çıkmasına, ayrıca diş etleri ve ağız çevresindeki yumuşak dokularda yaralanmalara neden olabiliyor. Özellikle kalıcı dişlerin tamamen yerinden çıktığı durumlarda, doğru ilk yardım ve zaman kaybetmeden diş hekimine başvurulması büyük önem taşıyor' dedi.

Ailelerin acil durumlarda doğru bilgiye ulaşmasının önemine değinen Demir, Uluslararası Dental Travmatoloji Derneği (IADT) tarafından desteklenen ToothSOS uygulamasının ebeveynlere yol gösterebileceğini söyledi.

Demir, uygulamanın farklı diş yaralanmalarını tanımaya ve profesyonel yardım alınana kadar yapılması gerekenleri öğrenmeye yardımcı olduğunu ancak diş hekimi muayenesinin yerine geçmediğini vurguladı.

Süt Dişi İle Kalıcı Diş Ayrımına Dikkat

Diş yaralanmalarında uygulanacak ilk yardımın dişin türüne göre değiştiğini belirten Demir, özellikle tamamen yerinden çıkan dişlerde dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Yerinden çıkan süt dişinin yeniden yerine yerleştirilmemesi gerektiğini vurgulayan Demir, bu tür bir müdahalenin alttan gelişmekte olan kalıcı dişe zarar verebileceğini söyledi.

Kalıcı dişin tamamen yerinden çıkması durumunda ise zaman kaybedilmeden diş hekimine başvurulması gerektiğini belirten Demir, dişin köküne dokunulmamasının ve uygun koşullarda korunmasının tedavi başarısını etkileyebileceğini kaydetti.

Kırılan Diş Parçasını Atmayın

Diş kırıklarında kopan parçanın korunmasının tedavi açısından önemli olduğunu belirten Demir, bazı durumlarda kırılan parçanın yeniden dişe yapıştırılabildiğini söyledi.

Demir, 'Darbe sonucunda dişin bir bölümü kırıldığında, kopan parçanın bulunması ve uygun koşullarda muhafaza edilmesi, bazı vakalarda bu parçanın yeniden dişe yapıştırılmasına olanak tanıyabilir. Bulunan diş parçası süt veya serum fizyolojik içerisinde muhafaza edilerek en kısa sürede diş hekimine ulaştırılmalıdır' ifadelerini kullandı.

Dişin tamamen yerinden çıkmasının ise farklı bir müdahale gerektirdiğini hatırlatan Demir, ağız içi kanama, şiddetli ağrı, çene hareketlerinde güçlük veya baş travması şüphesinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti.

Şekerli Atıştırmalıklar Çürük Riskini Artırıyor

Okul döneminde çocukların beslenme alışkanlıklarına da dikkat edilmesi gerektiğini belirten Demir, şekerli yiyecek ve içeceklerin sık tüketilmesinin diş çürüklerine zemin hazırladığını ifade etti.

Şeker tüketiminin dişlerin gün içerisinde tekrarlayan asit saldırılarına maruz kalmasına neden olduğunu kaydeden Demir, ebeveynlere çocukların beslenme çantalarında daha sağlıklı alternatiflere yer vermeleri çağrısında bulundu.

Günde İki Kez Diş Fırçalama Önerisi

Çocuklarda ağız ve diş sağlığının korunması için düzenli bakım alışkanlığının erken yaşta kazandırılması gerektiğini belirten Demir, günde iki kez florürlü diş macunuyla diş fırçalamanın önemine dikkat çekti.

Diş yaralanmalarının hafif görünse bile ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Demir, olası travmalarda erken müdahalenin ve diş hekimi kontrolünün kalıcı hasarların önlenmesine yardımcı olabileceğini belirtti.

Erkeklerde ilerleyen yaşla birlikte sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri olan iyi huylu prostat büyümesi, erken dönemde fark edilmediğinde ciddi sağlık problemlerine neden olabiliyor. Türkiye'yi de kapsayan geniş ölçekli bir araştırmaya göre 50 yaş üzerindeki her 100 erkekten 14'ü prostat büyümesi sorunu yaşarken, uluslararası veriler bu yaş grubundaki erkeklerin yaklaşık yarısında prostat büyümesi görülebildiğini ortaya koyuyor.

Acıbadem Fulya Hastanesi Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Bahadır Topuz, toplumun yaşlanması ve yaşam süresinin uzamasının yanı sıra bazı yaşam alışkanlıklarının da hastalıkla ilişkili olabileceğini belirtti.

Yanlış Yaşam Alışkanlıkları Şikayetleri Artırıyor

Obezite, hareketsiz yaşam, metabolik sendrom ve diyabetin iyi huylu prostat büyümesi ve buna bağlı idrar yolu şikayetleriyle ilişkili olabildiğini ifade eden Topuz, özellikle aşırı kafein ve alkol tüketiminin, akşam saatlerinde fazla sıvı alınmasının ve hareketsizliğin belirtileri artırabileceğini söyledi.

Bu alışkanlıkların tek başına hastalığa neden olmadığını vurgulayan Topuz, sık idrara çıkma, ani sıkışma ve gece tuvalete kalkma gibi yakınmaların dikkate alınması gerektiğini kaydetti.

Prostat Büyümesinin 5 Önemli Belirtisi

1. İdrar Akımında Zayıflama: İdrarın eskisine göre daha yavaş, ince veya düşük basınçla gelmesi, prostat büyümesinin en yaygın belirtileri arasında bulunuyor. İdrar yapma süresinin uzaması ve akımın damlama şeklinde sonlanması da önemli uyarı işaretleri arasında yer alıyor.

2. İdrara Başlamada Güçlük: Tuvalete gidildiğinde idrarın hemen başlayamaması, ıkınma ihtiyacı ve idrarın kesik kesik gelmesi, idrar kanalında tıkanıklık olabileceğine işaret ediyor. Hastalığın ilerlemesiyle mesane kaslarının yorulması, idrar yapmayı daha da zorlaştırabiliyor.

3. Sık İdrara Çıkma ve Ani Sıkışma: Gün içerisinde normalden daha sık tuvalete gitme, idrarı erteleyememe ve ani sıkışma hissi, prostat büyümesine bağlı gelişebiliyor. Bazı hastalarda bu duruma idrar kaçırma da eşlik edebiliyor.

4. Geceleri Sık Sık Tuvalete Kalkma: Gece boyunca birden fazla kez idrara çıkmak, uyku kalitesini düşürerek gündüz yorgunluğuna ve dikkat kaybına neden olabiliyor. İleri yaştaki bireylerde gece tuvalete giderken düşme ve yaralanma riski de artabiliyor.

5. Mesanenin Tam Boşalmadığı Hissi: İdrar yaptıktan kısa süre sonra yeniden tuvalete gitme ihtiyacı duyulması, mesanede artık idrar kaldığının belirtisi olabiliyor. Bu durum enfeksiyon, mesane taşı ve ani idrar yapamama riskini artırabiliyor.

Böbrek Sağlığını da Tehdit Edebiliyor

Prostat büyümesinin yalnızca günlük yaşamı etkileyen bir rahatsızlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Topuz, uzun süre devam eden ciddi idrar yolu tıkanıklığının mesane fonksiyonlarını bozabileceğini, ileri vakalarda ise böbrekleri olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Gece sık idrara çıkmanın her zaman prostat büyümesinden kaynaklanmadığını da hatırlatan Topuz, diyabet, uyku apnesi, kalp hastalıkları ve kullanılan bazı ilaçların da benzer şikayetlere yol açabileceğini söyledi.

Tedavide Yeni Nesil Yöntemler Öne Çıkıyor

Tıp teknolojisindeki gelişmelerle birlikte iyi huylu prostat büyümesinin tedavisinde yeni yöntemler uygulanıyor. Bunlar arasında lazer teknolojisiyle gerçekleştirilen HoLEP ve su buharı enerjisinden yararlanılan Rezum yöntemleri bulunuyor.

Her iki işlemin de idrar kanalından girilerek vücutta kesi oluşturulmadan gerçekleştirildiğini belirten Topuz, yöntemlerin çalışma prensipleri, etki süreleri ve uygun oldukları hasta grupları bakımından farklılık gösterdiğini ifade etti.

Yeni nesil tedavilerin uygun hastalarda daha az kanama ve daha erken taburculuk gibi avantajlar sağlayabildiğini kaydeden Topuz, tedavi seçiminin prostatın büyüklüğü, hastanın genel sağlık durumu ve beklentileri doğrultusunda yapılması gerektiğini vurguladı.

Belirtileri Yaşlanmaya Bağlayıp İhmal Etmeyin

İdrar alışkanlıklarında meydana gelen değişikliklerin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Bahadır Topuz, erken tanı ve uygun tedavinin olası komplikasyonların önlenmesinde önemli rol oynadığını ifade etti.

Topuz, en doğru tedavi yönteminin ayrıntılı ürolojik muayene ve gerekli tetkiklerin ardından hasta ile hekim tarafından ortaklaşa belirlenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Görev süresi dolan Turgut Özal Tıp Merkezi Başhekimi Prof. Dr. Erol Karaaslan, İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat tarafından ikinci kez başhekimliğe atandı.

İkinci dönem hedeflerini İLKHA muhabirine anlatan Karaaslan, hastaneyi daha ileriye taşıyacak projeleri hayata geçirmeyi hedeflediklerini söyledi.

Kendilerine yeniden görev yapma imknı sağlayan Rektör Akpolat'a teşekkür eden Karaaslan, hastaların hastanede zaman kaybını önlemeye yönelik dijital uygulamalar, sağlıkta akreditasyon ve robotik cerrahi alanlarında çalışmalar yürüttüklerini belirtti.

'Ben Geldim' uygulamasıyla sıra bekleme azalacak

Hastaların randevularını WhatsApp, telefon ve internet üzerinden alabildiğini ancak hastaneye geldiklerinde poliklinik sekreterliğine uğrayarak sıra numarası almak zorunda kaldıklarını belirten Karaaslan, bu süreci hızlandırmak için yeni uygulamalar geliştirdiklerini ifade etti.

'Sekreterliğe uğramadan doğrudan doktorumuzun yanına ulaşabilecek'

'Ben Geldim' uygulamasının bu projelerden biri olduğunu kaydeden Karaaslan, uygulamayla hastaların sekreterliğe uğramadan doğrudan doktorlarına ulaşabilmelerinin hedeflendiğini söyledi.

Karaaslan, 'Hastamız, indirdiği mobil uygulamayla 'Ben Geldim' butonuna bastığı anda ilgili branşta kaçıncı sırada olduğunu telefon ekranında görebilecek. Böylece sekreterliğe uğramadan doğrudan doktorumuzun yanına ulaşabilecek.' dedi.

Uygulamanın, Rektörün hedefleri arasında yer alan yalın hastane projesinin bir parçası olacağını belirten Karaaslan, benzer uygulamaları da yakın zamanda devreye almayı planladıklarını ifade ederek, hastaların hastanede zaman kaybetmesine neden olan gereksiz aşamaları ortadan kaldırmak için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Sağlıkta akreditasyon başvurusu yapılacak

Hastanenin önemli hedeflerinden birinin de sağlıkta akreditasyon olduğunu belirten Karaaslan, başvurunun ekim ayında yapılmasının planlandığını bildirdi.

Akreditasyonun sağlık hizmetlerinde kaliteyi artırdığını ve iş akışlarını iyileştirdiğini ifade eden Karaaslan, 'Yalın hastanenin en önemli özelliklerinden biri akredite olmaktır. Gereksiz basamakları ortadan kaldıracak, gerekli basamaklarla hastalarımıza hizmet vereceğiz. Amacımız çalışanlarımızın iş sağlığını korumak, hasta haklarını maksimum düzeye çıkarmak ve hocalarımızın gereksiz işlerle uğraşmak yerine daha önemli işlere odaklanmasını sağlamaktır.' ifadelerini kullandı.

'Bu hedefi gerçekleştireceğimize inanıyorum'

Akreditasyonun hastaların kendilerini daha güvende hissetmelerine katkı sağlayacağını belirten Karaaslan, hekimlerin de gereksiz hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalma riskinin azaltılacağını dile getirdi.

Sürecin zorlu ve kapsamlı aşamalardan oluştuğuna dikkat çeken Karaaslan, üniversite hastaneleri arasında akreditasyon belgesine sahip olanların sayısının sınırlı olduğunu belirterek ekip olarak bu hedefi gerçekleştireceklerine inandığını söyledi.

Robotik cerrahi için çalışmalar sürüyor

Hastanenin bir diğer önemli hedefinin robotik cerrahiyi hizmete sunmak olduğunu belirten Karaaslan, Rektörün destekleriyle bu teknolojiyi yakın zamanda hastaneye kazandırmak için çalışmalar yürüttüklerini ifade etti.

'Robotik cerrahi damar ve sinir yapılarını daha iyi koruyor'

Robotik cerrahinin damar ve sinir yapılarını daha iyi koruduğunu, hastalarda oluşabilecek komplikasyonları azaltmaya katkı sağladığını kaydeden Karaaslan, 'Bizim gibi nitelikli hizmet veren bir hastanenin robotik cerrahiye de sahip olması gerekiyor. İnşallah en kısa zamanda robotik cerrahiyle hastanemizi tanıştıracak ve Malatya halkımızı bu konfora ulaştıracağız.' dedi. (İLKHA)

İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hakan Parlakpınar, ağrı kesici, antibiyotik ve bitkisel ürünlerin bilinçsiz kullanımının yol açabileceği risklere ilişkin İLKHA muhabirine önemli açıklamalarda bulundu.

Her ilacın bir tedavi amacı, uygun dozu ve kullanım süresi olduğunu belirten Parlakpınar, bir ilacın reçetesiz alınabilmesinin veya daha önce kişiye iyi gelmiş olmasının güvenli olduğu anlamına gelmediğini söyledi.

Prof. Dr. Parlakpınar, 'Tıp biliminde hastalık yoktur, hasta vardır. Doktor önerisi olmadan ilaç kullanmanın en büyük riski hastalığı maskelemektir. Örneğin ağrı kesiciler ağrının nedenini ortadan kaldırmayıp maskelediği için bir apandisit vakasındaki semptomlar ve bulgular çok rahatlıkla gizlenebilir. Bu da tablonun daha da ağırlaşmasına, akut karın dediğimiz tabloya varıncaya kadar çok ileri komplikasyon ve sorunların ortaya çıkmasına yol açabilir. Dolayısıyla ağrı kesiciler masum gibi görülüp reçetesiz ve hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır.' uyarısında bulundu.

'Antibiyotik her ateşli hastalıkta kullanılmaz'

Prof. Dr. Hakan Parlakpınar

Antibiyotiklerin bilinçsiz kullanımında en önemli sorunlardan birinin direnç gelişimi olduğunu ifade eden Parlakpınar, bu nedenle hekimin belirlediği doz ve süre içerisinde kullanılması gerektiğini söyledi.

Parlakpınar, 'Her hastalıkta, her ateşli durumda, her enfeksiyonda antibiyotik kullanılmaz. Özellikle viral enfeksiyonlarda antibiyotikler işe yaramaz. Antibiyotikler bakteriler için geliştirilmiştir. Dolayısıyla viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanmak, kişide direnç gelişimine yol açar.' dedi.

Antibiyotiğin birkaç gün kullanıldıktan sonra kişi kendisini iyi hissettiğinde bırakılmasının da yanlış olduğunu belirten Parlakpınar, 'Hasta kendisine yazılan doğru bir ilaç ve tedaviden dolayı bir iki gün içerisinde ateşi düşüp kendini iyi hissedebilir. Fakat bu, antibiyotiği sonlandıracağı anlamına asla gelmez. Çünkü halen vücutta bakteriler bulunmaktadır. Tedavi kesildikten sonra tekrar daha şiddetli alevlenmeler görülebilir.' ifadelerini kullandı.

Direnç gelişiminin yalnızca kişiyi değil toplumu da ilgilendiren önemli bir sorun olduğuna dikkat çeken Parlakpınar, antibiyotik direncinin toplum sağlığı açısından da ciddi sonuçlar doğurduğunu vurguladı.

'Daha önce iyi gelen antibiyotiği tekrar kullanmayın'

Daha önce kullanılan veya çevresindeki kişilere iyi gelen antibiyotiklerin yeni bir hastalıkta kullanılmaması gerektiğini belirten Parlakpınar, hastalığın nedeninin her seferinde aynı olmayabileceğini söyledi.

Parlakpınar, 'Daha önce bu antibiyotiği kullandım, bana iyi geldi ya da komşumda, akrabamda da benzer bulgular vardı, bu antibiyotik kullanılmış gibi düşüncelerle antibiyotik kullanılmasını asla önermiyoruz. Çünkü daha önceki hastalığın etkeni bakteri olabilir, virüs olabilir. Şu anki enfeksiyondan farklı olabilir.' diye konuştu.

Hastanın mevcut sağlık durumunun, kullandığı diğer ilaçların ve böbrek, karaciğer veya kalp gibi organlarla ilgili sorunların da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Parlakpınar, doğru ilaca hekimin karar vermesi gerektiğini ifade etti.

'Ağrı kesiciler masum değildir'

Ağrı kesicilerin toplumda oldukça sık ve bilinçsiz şekilde kullanıldığını dile getiren Parlakpınar, bunun nedenlerinden birinin ilaçlara kolay ulaşılabilmesi olduğunu söyledi.

Ağrı kesicilerin tek bir sınıftan oluşmadığını belirten Parlakpınar, özellikle nonsteroid antiinflamatuar ilaçların bilinçsiz, uzun süreli veya yüksek dozda kullanımının çeşitli sağlık sorunlarına yol açabileceğini kaydetti.

Parlakpınar, 'Çok güçlü dediğimiz, halk arasında sert ağrı kesiciler olarak bilinen nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar uzun süre kullanılırsa, bilinçsiz kullanılırsa, yüksek dozda kullanılırsa özellikle mide-bağırsak sisteminde erozyonlara, kanamalara yol açabilir. Böbrek ve karaciğerden atılım yolları olduğundan dolayı burada da hasarlara yol açabileceği gibi aynı zamanda kalp ve damar sistemini de etkileyebilir. Tansiyonla ilgili sorunlara, kalple ilgili ritim bozukluklarına yol açabilir.' dedi.

'İlacı zehirden ayıran dozudur'

Daha masum görülen ve ihtiyaç halinde gebelerde dahi kullanılabilen parasetamol etken maddeli ağrı kesicilerin de belirlenen maksimum dozunun bulunduğunu vurgulayan Parlakpınar, yüksek doz kullanımın ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

'İlacı zehirden ayıran dozudur. Bu yaklaşık 500 yıl önce Paracelsus tarafından söylenmiş. Dolayısıyla masum gibi görünen bir ağrı kesici de eğer gün içerisinde toplamda maksimum alınabilecek dozun üzerine çıkarsa, özellikle karaciğer toksisitesi başta olmak üzere organ yetmezliklerine yol açabilir.' diyen Parlakpınar, aynı etken maddenin farklı ilaçlarda bulunabileceğine dikkat çekti.

Parlakpınar, grip ve soğuk algınlığı için kullanılan bazı ilaçların da parasetamol içerebildiğini belirterek, 'Vatandaşımız, 'Bu ağrı kesici, bu da grip tedavisinde kullanılan ilaç' diye iki farklı ilaç olarak algılıyor. Oysa içindeki etkin maddelerin ikisi de aynı ve toplam dozu düşündüğümüzde yüksek dozaja çıkabilir. Bu açıdan çok dikkatli olmalarını öneririm.' ifadelerini kullandı.

'Doğru ilaç, doğru kişi, doğru doz ve doğru süre'

İlaç kullanımında yalnızca dozun değil, kullanım süresinin, yemeklerle ilişkisinin, diğer ilaçlarla etkileşiminin ve kişinin mevcut hastalıklarının da dikkate alınması gerektiğini belirten Parlakpınar, şöyle devam etti:

'İlacı zehirden ayıran dozudur. Bizim temel prensibimizdir. Bunların dozlarını iyi ayarlamak lazım. Kullanılacak süreyi iyi ayarlamak lazım. Yemeklerle ilişkisi, yani aç mı kullanılacak, tok mu kullanılacak? Ki biz ağrı kesicilerde tok kullanılmasını öneririz. Başka ilaçlarla birlikteliği, günün hangi saatinde alınacak? Tüm bunlar önemlidir. Hatta bazı ağrı kesicilerin vücuttan atılım yolu böbreklerdir. Bazıları karaciğer, safra yolu üzerinden atılır. Kişinin hastalığına göre de bunları seçeriz. O yüzden doğru ilaç, doğru kişi, doğru doz ve doğru sürede kullanım gibi bizim temel doğru prensiplerimiz vardır. Bunların dışına çıkmamak gerekir.'

'Bilinçsiz ilaç kullanımı gelecekteki sağlığımızdan çekilen kredidir'

Bilinçsiz ilaç kullanımının uzun vadede sağlık açısından önemli riskler taşıdığını ifade eden Parlakpınar, 'Bilinçsiz tüketilen her bir ilacın, gelecekteki sağlığımızdan çekilen krediler olduğunu açıkçası düşünüyorum.' dedi.

Grip ve soğuk algınlığında temel etkenin virüsler olduğunu, antibiyotiklerin ise bakterilere karşı geliştirildiğini hatırlatan Parlakpınar, gereksiz antibiyotik kullanımının hem bireysel hem de toplumsal direnç sorununa yol açtığını söyledi.

Parlakpınar, Dünya Sağlık Örgütü tarafından her yıl düzenlenen Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası'nın Türkiye'de de 18-24 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirildiğini belirtti.

'Bitkisel ürünler de hekime söylenmeli'

İlaç kullanımında dikkat edilmesi gereken konulardan birinin de ilaç-bitki etkileşimi olduğunu belirten Parlakpınar, hastaların kullandıkları bitkisel ürünleri hekimlerinden gizlememesi gerektiğini söyledi.

Parlakpınar, 'Bir hastamız hekime gittiğinde kullandığı bir bitkisel ürün varsa bunu söylemekten çekinmesin. Bitkisel ürünler, 'kimyasal değildir, doğaldır' diyerek kişinin kendi başına karar vererek hastalığı için kullanabileceği ürünler değildir.' dedi.

Gerekli görüldüğünde bitkisel ürünlerin hekimin değerlendirmesiyle tedaviye destek amacıyla kullanılabileceğini belirten Parlakpınar, özellikle cerrahi planlama öncesinde bu tür ürünlerin mutlaka hekime bildirilmesi gerektiğini vurguladı.

Parlakpınar, 'Eğer kullanıyorsak, hatta çok yakın zamanda kesmiş bile olsak, tedavimizi düzenleyecek, planlayacak hekimimizden bunu gizlemememiz lazım. Hele hele cerrahi bir planlama yapılacaksa, çok ciddi ilaçlar kullanılacaksa bu konuda mutlaka hekimimizi bilgilendirmeliyiz.' ifadelerini kullandı. (İLKHA)

Egzama, ciltte oluşturduğu fiziksel belirtilerin yanı sıra bireylerin günlük yaşamında ve sosyal ilişkilerinde de çeşitli zorluklara yol açabiliyor. Özellikle yüz, boyun ve eller gibi kolay fark edilen bölgelerde ortaya çıkan belirtiler, bazı kişilerde dış görünüşleri nedeniyle yargılanma endişesine neden olabiliyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikoloğu İpek Erol, egzamanın psikolojik etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, hastalıkla mücadelede yalnızca dermatolojik tedavinin değil, kişinin duygusal durumunun da dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Egzama Sosyal Kaygıyı Artırabiliyor

Egzamanın genellikle kaşıntı, kuruluk ve ciltte meydana gelen değişimlerle tanımlandığını ifade eden Erol, hastalığın etkilerinin fiziksel belirtilerle sınırlı kalmadığını söyledi.

Özellikle görünür bölgelerdeki egzamanın bireylerin sosyal ortamlarda kendilerini nasıl hissettiklerini etkileyebildiğini belirten Erol, kişinin arkadaş buluşmalarında, iş toplantılarında veya yeni insanlarla tanışırken başkalarının dikkatinin sürekli cildinde olduğunu düşünebildiğini kaydetti.

Bu düşüncelerin zamanla sosyal ilişkileri zorlaştıran bir kaygı döngüsüne dönüşebileceğini ifade eden Erol, bireylerin çevrelerindeki insanların bakışlarını ve davranışlarını yanlış yorumlayabildiğine dikkat çekti.

Cildini Gizlemek İçin Sosyal Ortamlardan Uzaklaşabiliyor

Egzama nedeniyle yaşanan kaygının bazı kişilerde kaçınma davranışlarına yol açabildiğini belirten Erol, şu ifadeleri kullandı:

'Kaygı arttıkça cildi saklama, göz temasından kaçınma ya da ortamdan erken ayrılma isteği de artıyor. Kaçınma o an için rahatlama sağlasa da sonraki sosyal karşılaşmayı daha zor hale getirebiliyor.'

Kişinin karşısındaki insanların kısa bir bakışını veya yüz ifadesindeki değişikliği kendisi hakkında olumsuz bir değerlendirme olarak algılayabildiğini anlatan Erol, bu durumun zaman içerisinde sosyal ilişkilerden uzaklaşmaya neden olabileceğini söyledi.

Egzama Bulaşıcı Değil

Toplumda görünür cilt hastalıklarına ilişkin yanlış inanışların bulunduğunu hatırlatan Erol, egzamanın bulaşıcı bir hastalık olmadığını ve kişisel bakım eksikliğinin göstergesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.

Buna rağmen egzaması olan bireylerin başkaları tarafından yanlış anlaşılmaktan endişe duyabildiğini belirten Erol, özellikle geçmişte olumsuz yorumlarla karşılaşan kişilerde bu kaygının daha belirgin hale gelebildiğini ifade etti.

Erol, başkaları tarafından yargılanma korkusunun zamanla kişinin kendi dış görünüşünden utanmasına yol açabileceğini, bunun da psikolojik yükü artırabileceğini kaydetti.

Sosyal Hayattan Uzaklaşmak Önemli Bir İşaret

Egzaması bulunan herkesin sosyal kaygı yaşamadığını belirten Erol, hastalığın görünürlüğünün tek başına psikolojik etkilerin düzeyini belirlemediğine dikkat çekti.

Ancak kişinin cildinin görünmesinden çekindiği için arkadaş buluşmalarını sürekli iptal etmesi, iş ortamında geri planda kalması veya yakın ilişkiler kurmaktan kaçınmasının psikolojik destek ihtiyacına işaret edebileceğini söyledi.

Erol, burada temel ölçütün kaygının kişinin günlük yaşamını ve sosyal ilişkilerini ne ölçüde sınırlandırdığı olduğunu vurguladı.

Psikolojik Destek Yaşam Kalitesini Artırabilir

Egzamanın yol açtığı sosyal kaygıyla başa çıkmada psikolojik desteğin önemli bir rol üstlenebileceğini belirten Erol, bilişsel davranışçı terapinin olumsuz düşünce ve kaçınma davranışları üzerinde çalışmak için yararlı bir yaklaşım sunduğunu ifade etti.

Kabul ve kararlılık terapisinin de kişinin zorlayıcı düşüncelerine rağmen sosyal yaşamını sürdürmesine yardımcı olabileceğini belirten Erol, şöyle konuştu:

'Egzama ile yaşarken sosyal hayatı sürdürmek, kişinin her zaman rahat hissetmesi gerektiği anlamına gelmez. Bazen ilerleme, kaygı varken de bir buluşmaya gitmek, toplantıda fikrini söylemek veya biriyle yakınlık kurmaya izin vermektir.'

Tedavide Psikolojik Etkiler de Dikkate Alınmalı

Egzamanın tedavisinde fiziksel belirtilerin kontrol altına alınmasının yanı sıra hastalığın oluşturduğu duygusal yükün de göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Erol, toplumsal farkındalığın artırılmasının önemine dikkat çekti.

Görünür cilt hastalıklarıyla yaşayan bireylere karşı önyargılı yaklaşımlardan kaçınılması gerektiğini ifade eden Erol, doğru bilgilendirme ve gerektiğinde alınacak psikolojik desteğin hastaların yaşam kalitesine katkı sağlayabileceğini kaydetti.

içerisinde yapılacağını söyledi.

Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, sağlık sektöründeki personel ihtiyacı ve yeni atamalara ilişkin İzmir'de açıklamalarda bulundu. Kamu ve özel sektörde görev yapan sağlık çalışanlarının büyük bir özveriyle hizmet verdiğini belirten Memişoğlu, yeni hastanelerin hizmete açılmasıyla birlikte personel ihtiyacının da arttığını ifade etti.

'Birkaç Hafta İçinde Alımları Duyuracağız'

Sağlık personeli atamalarına ilişkin çalışmaların ilgili kurumlarla koordinasyon içerisinde yürütüldüğünü belirten Bakan Memişoğlu, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığıyla görüşmelerin sürdüğünü söyledi.

2026 KPSS sonuçlarının açıklanmasının ardından atama bekleyen sağlık bölümü mezunlarına seslenen Memişoğlu, 'Çok yakın zamanda ilan edeceğiz, hiç merak etmesinler. 2026 KPSS'si de yapıldı, sonuçları da ilan edildi. Birkaç hafta içinde inşallah alım konusunda insanlarımıza duyuru yapacağız' dedi.

'Yeni Hastaneler Açıyoruz, Personel İhtiyacımız Var'

Yeni personel alımının daha önce planlandığını belirten Memişoğlu, yapılacak duyurunun bir müjde olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.

Bakan Memişoğlu, 'Bunu bir müjde olarak kabul etmiyoruz. Çünkü biz zaten alacağız dedik. O konuda mezun olan arkadaşlarımız merak etmesinler. Zaten yeni hastaneler açıyoruz, personel ihtiyacımız da oluyor. Onları inşallah çok yakın zamanda kendi ordumuza dahil edeceğiz' ifadelerini kullandı.

Sağlık Çalışanlarına Teşekkür Etti

Türkiye'nin geniş bir sağlık çalışanı kadrosuna sahip olduğunu vurgulayan Memişoğlu, kamuda yaklaşık 950 bin, özel sektör ve diğer alanlarda ise yaklaşık 600 bin kişinin sağlık hizmetlerinde görev yaptığını belirtti.

Sağlık çalışanlarının fedakrlığına dikkat çeken Memişoğlu, hayatını insan sağlığına adayan tüm personele teşekkür etti.

Gözler Personel Alımı İlanına Çevrildi

Bakan Memişoğlu'nun açıklamasıyla birlikte sağlık alanında mezun olup atama bekleyen adayların dikkati yapılacak resmî duyuruya çevrildi.

Yeni alım kapsamında istihdam edilecek personel sayısı, branşlara göre kontenjan dağılımı ve başvuru takvimine ilişkin henüz ayrıntı paylaşılmadı. Söz konusu bilgilerin Sağlık Bakanlığının yapacağı duyuruyla netleşmesi bekleniyor.

Meme kanserinde erken teşhisin önemi her geçen gün daha fazla vurgulanırken, bazı kadınlar hastalıkla karşılaşma korkusu nedeniyle düzenli sağlık kontrollerini ve taramalarını erteleyebiliyor. Uzmanlar, bu davranışın arkasında yalnızca günlük yaşamın yoğunluğu veya ihmalkrlığın değil, psikolojik faktörlerin de bulunduğuna dikkat çekiyor.

Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Uzman Klinik Psikoloğu Jülide Unutmaz, erken tanının önemini bilen kişilerin bile kötü bir sonuçla karşılaşma düşüncesi nedeniyle yoğun kaygı yaşayabildiğini söyledi.

Unutmaz, 'Bazen kişi riskin ve erken tanının öneminin son derece farkında olduğu için de yoğun bir kaygı yaşayabiliyor. 'Ya kötü bir sonuç çıkarsa?', 'Ya hayatım bir anda değişirse?', 'Bununla nasıl baş ederim?' gibi düşünceler, kontrolün kendisini psikolojik açıdan tehdit edici hale getirebiliyor' dedi.

Kontrolleri Ertelemek Geçici Rahatlama Sağlıyor

Sağlık kontrollerinin ertelenmesinde günlük yaşamın yoğunluğu, ailevi sorumluluklar ve zaman yetersizliği gibi nedenlerin etkili olabildiğini belirten Unutmaz, psikolojik kaygıların da önemli bir rol oynadığını ifade etti.

Özellikle herhangi bir şikyeti bulunmayan kişilerin rutin kontrolleri acil bir ihtiyaç olarak görmeyebildiğini kaydeden Unutmaz, 'Buna olumsuz sonuç alma korkusu da eklendiğinde 'Biraz daha bekleyeyim' düşüncesi devreye girebiliyor. Ertelemek, çoğu zaman kişiyi kısa vadede rahatlatıyor. Randevu almadığında, tetkik yaptırmadığında veya sonucu öğrenmediğinde kişinin o anki kaygısı azalabiliyor. Ancak bu rahatlama, sorunun ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Yalnızca yüzleşme anını ileriye taşıyor' ifadelerini kullandı.

Kötü Sonuç Alma Korkusu Kaçınmaya Neden Olabiliyor

Korkunun her zaman insanları harekete geçirmediğini, belirli bir seviyeyi aştığında kaçınma davranışını tetikleyebildiğini anlatan Unutmaz, kanser tanısı alma ihtimalinin kişilerde farklı endişelere yol açabildiğini söyledi.

Unutmaz, 'Kişi 'Ya kanser olduğumu öğrenirsem?' diye düşündüğünde aslında yalnızca bir tanıdan korkmuyor. Zihninden aynı anda tedavi süreci, ameliyat, ailesi, çocukları, işi, bedeni ve geleceğiyle ilgili pek çok düşünce geçebiliyor. Dolayısıyla bazen kaçınılan şey, kontrolün kendisinden çok, sonucunda ortaya çıkabileceği düşünülen bütün bu senaryolar oluyor' dedi.

Kontrollerden kaçınmanın kaygıyı kalıcı olarak azaltmadığını vurgulayan Unutmaz, bu davranışın zamanla alışkanlığa dönüşebileceğini belirtti.

'Bilmeyince Sorun Yok' Düşüncesi Tanıyı Geciktirebilir

Bazı kişilerin sağlık sorunlarıyla yüzleşmemek için test ve taramalardan uzak durduğunu belirten Unutmaz, bunun psikolojik bir savunma davranışı olarak ortaya çıkabildiğini ifade etti.

Unutmaz, 'Bilmeyince sorun yok düşüncesinin altında çoğu zaman 'Bilmiyorsam şu anda bununla yüzleşmek zorunda değilim' duygusu yatıyor. Sonucu öğrenmek, gerektiğinde bir sonraki adımı atmayı, tedaviye başlamayı ve hayatın bazı alanlarında değişiklik yapmayı gerektirebilir. Kişi kendisini bütün bunlara hazır hissetmediğinde, bilgiden uzak durarak kaygısını kontrol etmeye çalışabilir' diye konuştu.

Korkunun Nedenini Anlamak Önemli

Sağlık kontrollerine ilişkin kaygının nedenlerinin belirlenmesinin korkuyla baş etmeyi kolaylaştırabileceğini söyleyen Unutmaz, kişilerin öncelikle kendilerine neden korktuklarını sormaları gerektiğini ifade etti.

Unutmaz, 'Mamografiden mi, ağrıdan mı, kötü bir sonuç almaktan mı, tedaviden mi, yoksa hayatın değişmesi ihtimalinden mi korktuğumuzu anlamaya çalışmalıyız. Çünkü korkuyu somutlaştırdığımızda onunla baş etmek de kolaylaşıyor' dedi.

Kaygının belirli bir düzeyde koruyucu davranışları destekleyebileceğini belirten Unutmaz, yoğun kaygının ise randevuları erteleme, belirtileri önemsememe ve sağlıkla ilgili bilgilendirmeleri görmezden gelme gibi davranışlara neden olabileceğini kaydetti.

'Korkunun Geçmesini Beklemeyin'

Meme kanseri taramalarını yaptırmak için korkunun tamamen ortadan kalkmasını beklemenin doğru bir yaklaşım olmadığını belirten Unutmaz, sürecin küçük adımlarla yönetilebileceğini söyledi.

Unutmaz, ''Korkum geçince kontrolümü yaptıracağım' yerine 'Korkuyor olabilirim ama sağlığım için bu adımı yine de atabilirim' yaklaşımını benimsemek önemli. Süreci küçük ve yönetilebilir adımlara bölmek faydalı olabilir. Önce doktor randevusunu almak, hangi kontrollerin gerektiğini öğrenmek ve ardından taramayı planlamak gibi. Kişi çok kaygılıysa güvendiği bir yakınının kendisine eşlik etmesini de isteyebilir' ifadelerini kullandı.

İnternette Yapılan Araştırmalar Kaygıyı Artırabilir

Sağlıkla ilgili belirsizliklerin kaygıyı artırabileceğini belirten Unutmaz, güvenilir kaynaklardan bilgi edinmenin önemine dikkat çekti.

İnternette uzun süre hastalık belirtileri ve olumsuz senaryolar hakkında araştırma yapmanın korkuları büyütebileceğini ifade eden Unutmaz, sağlık kontrollerine farklı bir bakış açısıyla yaklaşılması gerektiğini söyledi.

Unutmaz, 'Kontrole gitmeyi 'Acaba bende kanser var mı diye öğrenmeye gidiyorum' şeklinde düşünmek yerine 'Sağlığımı korumak için üzerime düşen kontrolü yaptırıyorum' şeklinde değerlendirmek, odağı korkulan sonuçtan kişinin kontrol edebildiği davranışa taşıyabilir' dedi.

Gerekirse Psikolojik Destek Alınmalı

Sağlık kontrollerini sürekli erteleyen ve yoğun kaygı nedeniyle randevularına gidemeyen kişilerin psikolojik destek alabileceğini belirten Unutmaz, korkunun küçümsenmemesi gerektiğini vurguladı.

Kaygı yaşayan kişilere yalnızca 'Korkacak bir şey yok' demenin yeterli olmadığını ifade eden Unutmaz, sözlerini şöyle tamamladı:

''Korkmanız anlaşılabilir ama korkunuz sağlığınız için gerekli adımları atmanıza engel olmak zorunda değil' diyebilmeliyiz. Sağlıkla ilgili kaygılar kişinin kontrollerini sürekli ertelemesine, randevu alamamasına veya aldığı randevuya gidememesine neden oluyorsa psikolojik destek almak da düşünülebilir. Çünkü bazen mesele erken tanının önemini bilmemek değil, bildiği halde korkuyu yönetememektir. Bu nedenle 'Korkmayın' demekten çok 'Korksanız da ertelemeyin' mesajını önemsiyorum.'

Görme; çevremizi algılamamızı, öğrenmemizi, çalışmamızı ve yaşamla bağ kurmamızı sağlayan en temel duyumuzdur. Ancak ne yazık ki göz sağlığı, çoğunlukla yalnızca belirgin bir sorun ya da görme kaybı ortaya çıktığında gündeme geliyor.

8 Ekim Dünya Görme Günü vesilesiyle açıklamalarda bulunan Göz Vakfı Bayrampaşa Göz Hastanesi'nden Op. Dr. Turhan Soylu, göz hastalıkları konusunda toplumda farkındalık oluşturmanın ve düzenli muayene alışkanlığı kazanmanın önlenebilir görme kayıplarını engellemedeki en kritik adım olduğunu belirtti.

Sinsi İlerleyen Hastalıklara Karşı 'Sessiz Tehlike' Uyarısı

Görme kaybının arkasında pek çok farklı neden yattığını ifade eden Op. Dr. Turhan Soylu, toplumda en sık karşılaşılan göz sorunlarını şöyle sıraladı:

Katarakt Glokom (Göz Tansiyonu) Yaşa Bağlı Makula Dejeneresansı (Sarı Nokta Hastalığı) Diyabetik Retinopati (Şeker hastalığının göze vurması) Kırma Kusurları (Miyop, hipermetrop, astigmat)
Bu rahatsızlıkların birçoğunun erken dönemde hiçbir belirti vermeden ilerleyebildiğini vurgulayan Dr. Soylu, 'Özellikle glokom gibi hastalıklarda hasta görmesindeki kayıp fark ettiğinde, hastalık ne yazık ki ileri bir aşamaya ulaşmış olabiliyor. Bu nedenle görme sağlığını korumanın yolu şikyetlerin ortaya çıkmasını beklemek değil; yaşa ve risk faktörlerine uygun aralıklarla düzenli kontrolden geçmektir' dedi.

Çocukluk Çağında Erken Tanı Yaşam Boyu Görmeyi Belirliyor

Erken tanı ve doğru tedavi yaklaşımıyla görme kaybının büyük oranda önüne geçilebildiğini veya ilerlemesinin yavaşlatılabildiğini belirten Op. Dr. Soylu, sistemik rahatsızlıkların takibine dikkat çekti:

Diyabet ve hipertansiyon gibi kronik hastalıkların kontrol altında tutulması, diyabetik retinopati gibi ciddi göz komplikasyonlarının erken saptanması açısından hayati önem taşıyor. Bunun yanı sıra, çocukluk döneminde fark edilmeyen göz tembelliği ve kırma kusurlarının erken tespiti, bireyin yaşam boyu sürecek görme kalitesini doğrudan etkiliyor.

Bu Belirtiler Varsa Zaman Kaybetmeden Doktora Başvurun!

Göz sağlığını korumak için düzenli muayenenin yanı sıra dengeli beslenme, diyabet ve tansiyon kontrolü, gözleri travma ile zararlı ışınlardan koruma ve sigaradan uzak durma gibi alışkanlıkların edinilmesi gerekiyor.

Op. Dr. Soylu, aşağıdaki belirtilerden biri dahi yaşandığında zaman kaybetmeden bir göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğinin altını çizdi:

Ani görme kaybı Görme alanında perde veya gölge oluşması Işık çakmaları Yeni başlayan yoğun uçuşmalar Gözde şiddetli ağrı ve kızarıklık
Bugün Bir Adım Atın

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre küresel ölçekte en az 2,2 milyar insan yakın veya uzak görme bozukluğu ile yaşıyor. Bu vakaların yaklaşık 1 milyarında ise görme kusuru tamamen önlenebilir durumda veya henüz tedavi edilmemiş nitelikte.

Dünya Görme Günü'nün bu acı tabloyu değiştirmek için bir fırsat olduğunu belirten Op. Dr. Soylu, çağrısını şu sözlerle tamamladı:

'Gözlerimizde hiçbir sorun olmadığını düşünsek bile rutin kontrollerimizi ihmal etmemeli; çocuklarımızın, ailemizin ve özellikle risk grubundaki yakınlarımızın göz sağlığına gereken önemi vermeliyiz. Görme kayıplarını önlemek ve yaşam boyu kaliteli bir görüşe sahip olmak için bugün bir adım atın ve göz muayenenizi randevunuzu ertelemeyin.'

Türk Kanser Derneği, Ekim Meme Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında 5 Ekim 2026 tarihinde Rent Go'nun ulaşım sponsorluğunda, CVK Park Bosphorus Hotel'de düzenlediği basın toplantısında, meme kanserinde erken farkındalığın, zamanında tanı ve tedavinin önemine dikkat çekti. Toplantıda Türk Kanser Derneği Başkanı Burak Duruman ile tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi ve genel cerrahi alanlarında uzman hekimler meme kanserine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.

Dünya Sağlık Örgütü'nün 2024 yılı verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 2,4 milyon kadına meme kanseri tanısı konuldu ve 694 bin kadın bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türü olmayı sürdürüyor. 2024 yılı itibarıyla yaklaşık 8,2 milyon kadın meme kanseri tanısı ile yaşamını sürdürüyor.

Meme kanserinde hastalığın erken fark edilmesi, zamanında tanı ve kapsamlı tedaviye erişim, hastalığın sonuçlarının iyileştirilmesinde önemli rol oynuyor. Dünya Sağlık Örgütü de meme kanseriyle mücadelede erken farkındalık, zamanında tanı ve kapsamlı tedaviyi temel başlıklar arasında değerlendiriyor.

'Erken fark etmek ve hastayı yalnız bırakmamak hepimizin ortak sorumluluğu'

Toplantıda konuşan Türk Kanser Derneği Başkanı Burak Duruman, meme kanserinin yalnızca sağlık alanının değil, toplumun tamamının gündeminde olması gereken önemli bir konu olduğunu belirtti.

Meme kanserine ilişkin rakamların arkasında kadınların, ailelerin ve değişen yaşamların bulunduğuna dikkat çeken Duruman, mücadelenin yalnızca hastalığın tedavisiyle sınırlı tutulmaması gerektiğini vurguladı.

Türk Kanser Derneği olarak kanserle mücadeleyi bütüncül bir yaklaşımla ele aldıklarını belirten Duruman, hastaların ve ailelerinin tedavi sürecinde karşılaşabilecekleri psikolojik, sosyal ve ekonomik güçlüklerin de önem taşıdığını ifade etti.

Duruman, erken farkındalık, sağlık hizmetlerine zamanında erişim ve tedavi sürecinde hastaların yalnız bırakılmamasının meme kanseriyle mücadelede ortak bir sorumluluk olduğunu vurgulayarak, tüm kadınları sağlıklarını ertelememeye ve kendileri için önerilen sağlık kontrollerini aksatmamaya davet etti.

Uzmanlardan meme kanserinde erken tanı ve tedavi mesajı

Basın toplantısında Prof. Dr. Yeşim Eralp, Prof. Dr. Berrin Pehlivan ve Doç. Dr. Aylin Hande Gökçe de meme kanserine ilişkin uzmanlık alanları doğrultusunda değerlendirmelerde bulundu.

Prof. Dr. Yeşim Eralp – Tıbbi Onkoloji

Prof. Dr. Yeşim Eralp, meme kanserinde erken tanının tedavi sürecindeki önemine ve hastalığın farklı özelliklerine göre tedavinin kişiselleştirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Meme kanserinin tek tip bir hastalık olmadığını, hastalığın biyolojik özellikleri ve evresinin tedavi planının belirlenmesinde önemli rol oynadığını vurgulayan Eralp, günümüzde tıbbi onkoloji alanındaki gelişmelerle birlikte hastalara yönelik tedavi seçeneklerinin çeşitlendiğini belirtti.

Erken evrede tanı konulmasının tedavi planlaması açısından önemli avantajlar sağlayabildiğine dikkat çeken Eralp, kadınların sağlık kontrollerini yaş, kişisel risk ve hekim önerileri doğrultusunda sürdürmelerinin önemini vurguladı.

Prof. Dr. Berrin Pehlivan – Radyasyon Onkolojisi

Prof. Dr. Berrin Pehlivan, meme kanseri tedavisinin yalnızca tek bir yöntemden oluşmadığını, hastalığın özelliklerine ve kişinin ihtiyaçlarına göre farklı tedavi yöntemlerinin birlikte değerlendirildiğini belirtti.

Radyoterapinin, uygun hastalarda meme kanseri tedavisinin önemli bileşenlerinden biri olduğunu ifade eden Pehlivan, tedavi planının hastalığın evresi, tümörün özellikleri ve uygulanan cerrahi gibi birçok faktör dikkate alınarak oluşturulduğunu vurguladı.

Günümüzde radyasyon onkolojisindeki teknolojik gelişmeler sayesinde tedavinin daha hassas şekilde planlanabildiğine dikkat çeken Pehlivan, amaçlarının kanserli bölgeyi hedeflerken çevredeki sağlıklı dokuları mümkün olduğunca korumak olduğunu belirtti.

Pehlivan, meme kanseri tedavisinde cerrahi, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisinin bir arada değerlendirilmesinin, hastaya uygun tedavi planının oluşturulması açısından önemli olduğunu ifade ederek, tanı alan kadınların tedavi süreçlerini hekimleriyle birlikte ve bütüncül bir yaklaşımla yürütmelerinin önemine dikkat çekti.

Doç. Dr. Aylin Hande Gökçe – Genel Cerrahi

Doç. Dr. Aylin Hande Gökçe ise meme kanserinde erken başvurunun ve doğru değerlendirme sürecinin önemine dikkat çekti.

Memede veya koltuk altında ele gelen kitle, meme cildinde veya meme başında meydana gelen değişiklikler, meme şeklinde ortaya çıkan farklılıklar gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Gökçe, her değişikliğin kanser anlamına gelmediğini ancak şüpheli bulguların mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Meme kanseri tanısı alan hastalarda cerrahi tedavinin, hastalığın evresi ve özelliklerine göre multidisipliner tedavi planının önemli bir parçası olduğunu belirten Gökçe, erken başvurunun tanı ve tedavi sürecinin zamanında başlaması açısından önem taşıdığını vurguladı.

Amaç korku yaratmak değil, doğru zamanda harekete geçmek

Türk Kanser Derneği, Ekim Meme Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yürüttüğü çalışmalarla meme kanserine ilişkin doğru bilginin toplumun geniş kesimlerine ulaştırılmasını ve erken tanı konusunda farkındalığın artırılmasını amaçlıyor.

Meme kanserinde memede veya koltuk altında ele gelen kitle, meme başında ya da ciltte değişiklik ve memede şekil farklılığı gibi belirtilerin fark edilmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.

Türk Kanser Derneği, meme kanseri konusunda farkındalığın yalnızca Ekim ayıyla sınırlı kalmaması gerektiğine dikkat çekerek, kadınları kendi sağlıklarını ertelememeye, kendileri için önerilen kontrolleri düzenli olarak yaptırmaya ve sağlık profesyonellerinin önerilerini takip etmeye davet ediyor.

Türk Kanser Derneği olarak mesajımız açık: Amaç korku yaratmak değil; doğru bilgiye, erken farkındalığa ve sağlık hizmetlerine zamanında erişimin önemini hatırlatmak.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan, 6 Ekim Dünya Serebral Palsi Farkındalık Günü dolayısıyla sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Işıkhan, serebral palsili vatandaşların fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarından ilaç ve tıbbi malzeme desteğine kadar birçok alanda desteklendiğini belirtti.

Genel Sağlık Sigortası kapsamında serebral palsi hastalarının ihtiyaç duyduğu pek çok sağlık hizmetinin Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında karşılandığını ifade etti.

Bakan Işıkhan'ın verdiği bilgilere göre, 2026 yılının ilk 6 ayında serebral palsi hastalarının sağlık harcamaları kapsamında; tedavi ve tetkikler için 1,1 milyar TL, ilaçlar için 1,07 milyar TL, tıbbi cihazlar için 135,5 milyon TL olmak üzere toplam 2,31 milyar TL tutarında sağlık harcaması karşılandı.

Işıkhan, farkındalık, sevgi ve kesintisiz destekle serebral palsi hastalarının yanında olmaya devam edeceklerini belirtti. (İLKHA)

İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hakan Parlakpınar, yapay zeka başta olmak üzere yeni teknolojilerin ilaç keşfi ve geliştirme süreçlerine etkisine ilişkin İLKHA'ya önemli açıklamalarda bulundu.

Son yıllarda özellikle yapay zeka tabanlı programların gelişmesiyle birlikte ilaç keşfi ve geliştirme süreçlerinde önemli ilerlemeler yaşandığını belirten Prof. Dr. Parlakpınar, klasik yöntemlerde moleküllerin sentezlenmesinin ardından hastalık üzerindeki etkilerinin araştırıldığını, yeni teknolojilerle ise bu sürecin önemli ölçüde kısaldığını ifade etti.

İlaç adayları önceden belirleniyor

Parlakpınar, özellikle 'in silico' olarak adlandırılan bilgisayar tabanlı çalışmalarla ilaç adaylarının daha sentezlenmeden önce değerlendirilebildiğini belirterek, şöyle konuştu:

'Bu çalışmalar kapsamında hedefler önce belirlenip proteinle olan ilaç adayının ilişkisi, yapı-aktivite eşleşmesi, docking, kenetlenme gibi çalışmalar önceden yapılıp tasarlanan ve bu aktivitelere uygun bulunan adaylar önce sentezlenip daha sonra çalışmalara geçiliyor.'

Klasik yöntemlerde bir ilaç adayının geliştirilmesi için binlerce molekülün sentezlenebildiğini ve sürecin 10-15 yılı bulabildiğini belirten Parlakpınar, bu süreçte yaklaşık 2,5-3 milyar dolar gibi maliyetlerin ortaya çıkabildiğini söyledi.

Yapay zeka ve yeni teknolojiler sayesinde özellikle klinik çalışma öncesindeki süreçlerin kısaldığını ve maliyetlerin azaldığını aktaran Parlakpınar, 'Teknolojilerin gelişmesiyle beraber ilaç geliştirme süreçleri hızlandığı gibi maliyetler azaldı ve çok daha fazla sayıda ilaç adayı, hedefe yönelik akıllı ilaçlar diyebileceğimiz ilaç çalışmaları yapılmakta.' dedi.

3 boyutlu hücre kültürü ve organoit çalışmaları

İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı'ndaki hücre kültürü laboratuvarında yürütülen çalışmalara da değinen Parlakpınar, yapay zeka teknolojileriyle birlikte 3 boyutlu hücre kültürleri, organoitler ve çip sistemleri gibi yeni yöntemlerin de ilaç geliştirme süreçlerine katkı sağladığını belirtti.

Bu teknolojilerin daha güvenli adımlarla, daha kısa zamanda ve daha düşük maliyetle çalışma yapılmasına imkan sunduğunu ifade eden Parlakpınar, özellikle kanser ile Alzheimer, Parkinson ve MS gibi nörodejeneratif hastalıklar konusunda çalışmaların hız kazandığını söyledi.

Parlakpınar, gen tedavilerinin de son yıllarda ön plana çıktığını belirterek, 'Doğrudan hedefe yönelik, hangi proteinde, hangi yolakta sorun varsa ona yönelik ilaç geliştirme çalışmaları devam ediyor. Yine yapay zeka teknolojileri, gen çalışmaları, DNA haritalarının çıkartılması, biyoteknolojik ajanların varlığı bu süreçlerin önemli unsurları.' ifadelerini kullandı.

'Yerli ve milli ilaç hedefinde tüm süreçler ülkemizde tamamlanmalı'

Türkiye'nin ilaç sanayisi, kapasitesi ve yetişmiş insan gücü açısından iyi bir konumda olduğunu belirten Parlakpınar, ancak yalnızca eşdeğer ilaç üretmenin yeterli olmadığını vurguladı.

Parlakpınar, ilaç hammaddelerinin de Türkiye'de üretilmesi gerektiğine dikkat çekerek, 'İlaç hammaddelerini de bizim kendimizin üretmesi, sentez aşamasından, molekülün sentezi ve tasarım aşamasından başlayıp yerli ve milli ilaç hedefine doğru tüm süreçlerin ülkemizde tamamlanması gerektiğini düşünüyorum.' dedi.

İlaç Ar-Ge'si, üniversite-sanayi işbirliği ve nitelikli insan gücünün birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirten Parlakpınar, bu üç unsurun güçlü bir ekosistem oluşturduğunu ifade etti.

'İlaç Ar-Ge yatırımları desteklenmeli'

İlaç Ar-Ge yatırımlarının yüksek maliyetli olduğuna dikkat çeken Parlakpınar, bazı projelerin klinik çalışmaların ileri aşamalarına ulaşamadan tamamlanabildiğini ancak bu çalışmaların ülkeye önemli bir bilgi ve tecrübe kazandırdığını söyledi.

Parlakpınar, 'Buradan elde edilen know-how dediğimiz bilgi, deneyim, tecrübe daha sonraki çalışmalarda çok önemli olduğu için projeler bu bağlamda nihai ürün çıkmasa bile desteklenmesinin önemli olduğunu düşünüyorum.' ifadelerini kullandı.

Bu ekosistemin sürdürülebilmesi için güçlü devlet politikalarına ihtiyaç olduğunu belirten Parlakpınar, Türkiye'nin bunu gerçekleştirebilecek altyapıya ve nitelikli insan gücüne sahip olduğunu vurguladı.

Covid-19 pandemisinin dışa bağımlılığın sonuçlarını tüm dünyaya gösterdiğini hatırlatan Parlakpınar, savunma sanayisinde gerçekleştirilen yerli ve milli hamlelerin ilaç sektöründe de yapılabileceğini söyledi.

'İnsan sağlığı söz konusu olduğunda her şey para ve süre değildir'

Yapay zeka ve biyoteknolojideki gelişmelerin ilaç geliştirme süreçlerini hızlandırdığını belirten Parlakpınar, klinik çalışmaların önemine özellikle dikkat çekti.

Yeni ilaçların insanlar üzerinde kullanılmadan önce gerekli aşamalardan geçirilmesi gerektiğini ifade eden Parlakpınar, 'Klinik çalışmaların yani insan çalışmalarını önce gönüllü, sağlıklı kişilerde daha sonra hasta popülasyonlarında gerekli titizlikle ilaçların etkisinin ve güvenilirliğinin ispat edilmesi gerekliliği akıldan çıkmaması gerekir. Her şey para ve süre değildir. İnsan sağlığı çok çok önemlidir.' dedi.

Yapay zekanın ilaç geliştirme açısından çok önemli avantajlar sunduğunu ancak kontrol edilmesi gereken noktaların da bulunduğunu belirten Parlakpınar, teknolojik gelişmelerin insan sağlığının güvenliği gözetilerek kullanılması gerektiğini sözlerine ekledi. (İLKHA)

Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, etkin, sürdürülebilir ve erişilebilir sağlık hizmeti anlayışı doğrultusunda vatandaşlara yönelik çalışmaları sürdürdüklerini belirtti.

Sosyal Güvenlik Kurumu aracılığıyla Sağlık Uygulama Tebliği'nde (SUT) gerçekleştirilen yeni düzenlemelerin Resmi Gazete'de yayımlandığını hatırlatan Bakan Işıkhan, şu ifadeleri kullandı:

'Yenidoğan ve çocuk hastalar için ileri teknoloji ile gerçekleştirilen cerrahi işlemleri, erken evre meme kanseri tedavisinde kullanılacak bir adet ilacı, göz sinirinin tutulumuyla seyreden nadir bir hastalığın tedavisinde kullanılan bir adet ilacı geri ödeme kapsamına aldık. Ayrıca organ nakli bekleyen hastalarımız için hayati önem taşıyan organ koruma protokollerinin kesintisiz ilerlemesini sağlayacak düzenlemeleri de hayata geçirdik. Hastalarımıza acil şifalar temenni ediyor, hayırlı olmasını diliyorum.' (İLKHA)

Uzman Dil ve Konuşma Terapisti Hazel Ezgi Dündar, çocuklarda dil ve konuşma becerilerindeki farklılıkların okuma-yazma, akademik başarı, sosyal iletişim ve kaygı üzerindeki olası etkileri ile hangi durumlarda dil ve konuşma terapisine başvurulması gerektiği hakkında açıklamalarda bulundu.

Konuşma sesindeki her güçlük okuma yazma sorununa yol açmıyor!

Çocuklarda konuşma seslerindeki güçlüklerin okuma yazma problemlerine neden olup olmayacağı konusunda ailelerin endişe duyduğunu ifade eden Hazel Ezgi Dündar, 'Konuşma sesi bozukluğu dediğimiz bozukluğun içerisinde farklı düzeyler ya da farklı bozukluklar da yer alır.' dedi.

Çocuğun sadece sesi üretemiyor olabileceğini aktaran Dündar, 'Ancak bu sesin farkında olabilir. Sadece 'kapı'ya 'tapı' diyordur ama söylediğinin farkındadır. Normalde işitsel olarak 'kapı' ile 'tapı'yı ayırt ediyordur. Bu durumlarda okuma yazma güçlüğünü çok görmüyoruz.' şeklinde konuştu.

Dil bozukluklarının zek ile doğrudan bir ilişkisi yok!

Ancak farkındalıkların da gelişim esnasında artikülasyon becerileri gibi geriden gelmiş olmasının okuma yazma güçlüğüne sebep olabilme riski taşıdığına işaret eden Dündar, 'Bu ayrımı yapmak önemlidir. Şunu bilmek gerekir; dil bozukluklarının zek ile doğrudan bir ilişkisi yoktur.' dedi.

Çocukların bunu yapamamasının herhangi bir bilişsel kapasite problemi olmadığını vurgulayan Dündar, 'Çocuğun sadece o alanda desteklenmesi gerekir. Aileler çok kaygılanabiliyor, ancak stres yapmamalılar. Artikülasyon bozuklukları her düzeyde çok sistematik bir şekilde çözülebilen sorunlardır.' ifadelerini kullandı.

Konuşmanın anlaşılmaması çocukta kaygıya ve sosyal geri çekilmeye yol açabilir!

Çocuğun konuşmasında anlaşılırlık problemi olması durumunun da aileler tarafından endişeyle karşılandığını kaydeden Dündar, 'Aileler bu konuda iki şeyi soruyor; birincisi, akademik becerileri nasıl etkileyecek? İkincisi, hem arkadaşlarıyla hem öğretmeniyle iletişimini ve etkileşimini nasıl etkileyecek?' dedi.

Bu noktada dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi veren Dündar, şunları söyledi:

'Okuma yazma becerileriyle çok ilişkili olup olmadığına bakılmalı. Bunun haricinde çocuk; 'Ben anlaşılmıyorum, tekrar tekrar soruluyor. Bu bende kaygı yaratıyor. Bu sebeple de arkadaşlarımla çok etkileşim kurmak istemiyorum. Daha sessiz, daha geride kalıyorum. Sınıfta soruyu bilsem de anlaşılmayacağımı düşündüğüm için parmak kaldırmak istemiyorum' diye düşünebilir. Her çocuk böyle bir durum yaşayacak diyemeyiz. Ancak gözlemlediğinizde böyle bir durum sezerseniz bu, çözmemiz gereken bir bozukluktur.'

Kekemelik yaşayan çocuğa konuşma şekline değil, söylediklerine odaklanarak yaklaşılmalı!

Okul hayatında ya da başka ortamlardaki heyecan ve stresin var olan sorunları tetikleyebileceğini dile getiren Hazel Ezgi Dündar, 'Özellikle kekemelik bu tür durumlarda ortaya çıkabilir. Burada şunu unutmamak gerekir; herhangi bir heyecan ya da stres sıfırdan kekemelik oluşturmaz. Bu zaten doğuştan yatkın olunan bir durumdur.' dedi.

Sorunun artması, kaygı geçtiği halde konuşmanın düzelmemesi ya da kasılmalar, zorlanmalar veya tekrarlı davranışlar gibi fiziksel belirtiler görülmeye başlanması durumunda müdahale edilmesi gereken bir problem hline gelmiş olabileceğine dikkat çeken Dündar, 'Ufak bir kaygıdan dolayı biraz artış olduğunda çocuğun nasıl söylediğine değil, ne söylediğine dikkat etmek gerekir. Bunu çocuğa hissettirmek çok önemlidir. Ne kadar takılırsa takılsın ya da nasıl takılırsa takılsın sonuna kadar dinleneceğini, bir problem olmadığını hissettirmek gerekir. Göz temasını kesmeden sonuna kadar dinleyerek, konuşma şekliyle ilgili değil konuşma içeriğiyle ilgili gerekli geri bildirimleri vermek çocuğun kendini daha güvenli bir alanda hissetmesini sağlar. 'Bir nefes al, biraz yavaşla, daha rahat söyle' demek sanki ona zaman kazandırıyormuş gibi görünse de yavaşlatmaz, tam tersine hızlandırır. 'Hemen nefes almalıyım, hemen söylemeliyim, yapmalıyım' hissi yaratarak daha büyük bir zaman baskısına ve var olan stresin artmasına yol açar; bundan kaçınılmalıdır.' açıklamasını yaptı.

Çocuğun konuşması akranlarından belirgin şekilde farklıysa terapi için beklememek gerekiyor!

Dil ve konuşma terapisine ne zaman başlanması gerektiğinin tek bir reçetesi olmadığına değinen Dündar, 'Harf hataları varsa, bunlar gelişim sürecinde yavaş yavaş düzelmiyorsa, artık akademik bozukluklara sebep olabilecek bir duruma geldiyse, çocuk bununla ilgili sosyal kaygılar yaşamaya başladıysa, çeşitli çekingenlikler ve kaçınmalar ortaya çıktıysa başvurulabilir. Dil becerileri yeterli değilse; yani akranlarından çok daha farklı bir şekilde konuşuyorsa, cümle kurmasına rağmen cümle niteliği 2-3 yaş küçük arkadaş gruplarına daha uygunsa ya da anlaşılırlığı daha küçük çocuklar gibiyse başvurulmalıdır.' dedi.

Yaklaşık 4,5-5 yaşında çocuğun konuşmasının anlaşılırlık ve nitelik olarak bir yetişkin konuşmasına benzemeye başladığını hatırlatan Dündar, şöyle devam etti:

'Okul çağı çocuğunda hl bunlar görülmüyorsa, bunlara bağlı kaygılar ve endişeler varsa, zorbalık ihtimalinden endişe ediliyorsa çok beklememekte fayda var. Farklı metotlar ve düzeyler bulunur. Terapist bazen bunun normal bir süreç olduğunu söyleyecek, bazen aileye ve öğretmene öneriler vererek ilerleyecek, bazen birkaç ayda bir takip edecek, bazen de sıklığı çocuğa göre belirlenen bir terapi sürecine başlayacaktır.'

Dil ve konuşma becerileri sadece konuşmaktan ibaret değil!

Kelimeleri olan, cümle kurabilen ama buna rağmen akranlarından farklı olan durumlar da olduğunu ifade eden Dündar, 'Akranlarına hafta sonu ne yaptığı sorulduğunda bütün bir günü, duygusunu ve detayları sıralı olarak anlatabilirken; bazı çocuklar sadece 'hafta sonu parka gittik' diyebilir. Detaylandıramama, sıralandıramama ve duygularını ifade edememe durumlarında dil becerileri kelime bilmenin ya da anlaşılır söylemenin ötesinde geriden geliyor olabilir.' dedi.

Dil terapisinin yalnızca hiç konuşulmadığı zaman ihtiyaç duyulan bir alan olmadığını aktaran Dündar, 'Okul çağıyla beraber evde ya da okulda verilen yönergeleri çocuğun anladığı düşünülse de yerine getiremediği durumlar gözlemlenebilir. Bu bir dikkat problemi olabileceği gibi dille ilişkili bilişsel becerilerden biri olan işitsel bellek ile de ilgili olabilir. İşitsel bellek; birden fazla birim bilgiyi alma, işleme, hafızada tutma ve üzerine işlem yapabilme becerisidir. Çocuğa 'Matematik kitabını aç, 54. sayfanın sonundaki soruyu çöz' dendiğinde sadece kitabı açıp devamını hatırlamayabilir. Ya da 'Cevap kırmızı mı, pembe mi, yeşil mi, sarı mı?' dendiğinde yönergelerin tamamı işlenemediği için hep son söylenen ya da ilk söylenen hatırlanabilir. Bu durum dinlemek istememekten ya da dikkat probleminden kaynaklanmayabilir; dille ilgili bilişsel becerilerin henüz akran düzeyine erişmemesinden ileri gelebilir. Dil ve konuşma becerileri sadece ağız çevresiyle sınırlı değildir, beyinde pek çok bileşeni vardır ve oralardan desteklenebilir.' diye konuştu.

Kitap okumaktan kaçınmanın nedeni dil güçlüğü olabilir!

Çocuğun kitap okumayı sevmemesinin de pek çok nedene bağlı olabileceğini belirten Hazel Ezgi Dündar, 'Kitap okumanın keyfine henüz varılmamış veya ilgi alanı bulunamamış olabileceği gibi dil güçlüğü de söz konusu olabilir. Bir yabancı dili kelime düzeyinde bilip cümle kurarak günlük hayat sürdürülebilse de bir metin okurken devreye giren kurallar ve ekler nedeniyle yorulup sıkılma ve okumayı bırakma durumu ortaya çıkabilir. Bazı çocuklar bunu Türkçe içinde yaşarlar. Bildiği yapıların dışındaki detayların içinde kaybolabilirler; bu da onların çok daha efor sarf ederek okumasına neden olur. Okumaya devam etmek istememeleri veya dikkatlerinin dağılması normaldir. Bu beceriler desteklendiğinde metni anlamak ve keyif almak daha kolay hle gelecektir.' dedi.

Ekranın kendisinden çok, çocuğun hayatında neyin yerine geçtiğine bakılmalı!

Ekranın çok kullanılmasının da merak edilen bir başka konu olduğuna işaret eden Dündar, sözlerini şöyle tamamladı:

'Ekranın çocuğun hayatında neyin yerine geçtiğine bakılmalı. Tüm gelişim alanlarında olduğu gibi dil ve konuşma gelişiminde de çevresel uyaranlar ve sosyal etkileşim çok kıymetlidir. Çocuk ekran karşısındayken etkileşimden, temas kurmaktan, uyaran almaktan ya da uykusundan geri kalıyorsa bu durum gelişimin farklı alanlarında aksamaya yol açar. Zararlı bir şey vermekten ziyade yararlı bir şey hayatından çıktığı için gelişim olumsuz etkilenebilir. Ekran yerine sosyal etkileşim ve iletişim konulması tercih edilse de günümüz teknolojisinde maruz kalma durumunda neyden kaybedildiğine bakılarak bir dengeleme yapılabilir.' (İLKHA)

Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine karın ağrısı ve karında hızlı gelişen şişkinlik şikyetleriyle başvuran Fatma AVŞAR'ın yapılan
tetkiklerinde, karın içerisinde büyük bir kitle tespit edildi.

Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı ve Malatya Turgut Özal Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Engin YILDIRIM, hastanın yaklaşık 1-1,5 aylık süreçte başlayan karın şişliği ve ağrı şikyetleriyle başvurduğunu belirtti. Yapılan muayene, görüntüleme ve diğer tanısal değerlendirmelerde, sol yumurtalık kaynaklı olduğu değerlendirilen, karın boşluğunu büyük ölçüde dolduran ve akciğerler üzerine baskı oluşturan yaklaşık 35 santimetrelik bir kitle tespit edildi. Kitlenin hızlı büyümesi nedeniyle cerrahi müdahale kararı alındı.

Gerçekleştirilen operasyonda kitlenin beklenenden daha büyük olduğu görüldü. Cerrahi sırasında kitlenin 40 santimetrenin üzerinde büyüklüğe ve yaklaşık 15 kilogram ağırlığa ulaştığı belirlendi. Kitle çıkarılarak patolojik incelemeye gönderilirken, karın içerisindeki diğer organlar da ayrıntılı şekilde değerlendirildi. Hastanın diğer organları korunarak operasyon tamamlandı. Prof. Dr. Engin Yıldırım, bu büyüklükteki yumurtalık kaynaklı kitlelerin nadir görüldüğünü belirterek, çıkarılan kitlenin kesin tanısının patolojik inceleme sonucunda netleşeceğini ifade etti.

'Yumurtalık Kitleleri Çok Hızlı Büyüyebilir'

Yumurtalık kitlelerinin kısa sürede ciddi boyutlara ulaşabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Engin Yıldırım, özellikle hızlı büyüyen ve karında belirgin şişlik oluşturan kitlelerin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Engin Yıldırım, 'Yumurtalık kitleleri tahmin edilenden çok daha hızlı büyüyebilir. Büyüdüklerinde çok hızlı şekilde bası semptomlarına neden olabilir ve hiçbir belirti vermeden yalnızca karında bir şişkinlikle ortaya çıkabilir. Hızlı büyüyen, çok büyük
boyutlara ulaşan ve özellikle menopoz sonrasında ortaya çıkan kitleler, ileri değerlendirme gerektiren kitleler olarak kabul edilmelidir.' dedi.

Yumurtalık kaynaklı kitlelerin erken dönemde değerlendirilmesinin önemine işaret eden Yıldırım, karında yeni başlayan ve giderek artan şişkinlik ile ağrı gibi şikyetlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.

Malatya İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Turgut Özal Tıp Merkezi'nde görevli Prof. Dr. Reşit Sevimli, halk arasında 'kemik erimesi' olarak bilinen osteoporozun nedenleri, risk grupları, korunma yöntemleri ve kemik yoğunluğu ölçümü hakkında İLKHA muhabirine önemli açıklamalarda bulundu.

Osteoporozun ileri yaşlarda kemik kalitesinin yavaş yavaş bozulması ve buna bağlı olarak kırık riskinin artmasıyla ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Sevimli, hastalığın temelinde çocukluk döneminden itibaren birçok faktörün bulunduğunu söyledi.

'Kemik kalitesini çocukluk döneminden itibaren etkileyen birçok faktör var'

Kemik kalitesinin yalnızca ileri yaşlarda değil, çocukluk dönemindeki beslenme ve yaşam tarzından itibaren şekillendiğini ifade eden Prof. Dr. Sevimli, 'Kemik erimesi aslında ileri yaşlarda kemik kalitemizin yavaş yavaş bozulması ve osteoporoz dediğimiz, kemik kalitesindeki bozulmadan dolayı meydana gelen kırık riskini ifade eder. Tabii bu kırık riskinin de bir temeli var. Aslında çocukluk çağındaki beslenmemizden tutun da spor aktivitemize, yaşam tarzımıza, hayat içindeki stresimize kadar birçok argüman ne yazık ki bu kemik kalitemizi etkilemekte.' dedi.

'Osteoporoz kadınlarda daha sık görülüyor'

Kadınlarda menopoz sonrasında, erkeklerde ise yaşla birlikte meydana gelen hormonal değişikliklerin kemik sağlığını olumsuz etkileyebildiğini belirten Sevimli, osteoporozun kadınlarda daha sık görüldüğünü ancak erkeklerde de görülebileceğini söyledi.

Sevimli, 'Özellikle bayanlarda menopoz dediğimiz hormonsal dengenin bozulmasından sonra kemik kalitesinde yavaş yavaş düşüşler meydana gelmekte. Erkeklerde de özellikle andropoz dediğimiz süreçte hormon değişikliklerinden dolayı kalsiyum emilimi yetersiz hale gelmekte ve kemik yapımızda bozulmalar, kırığa meyil ve kırık riski teşkil eden bir süreç başlamakta.' ifadelerini kullandı.

'Basit düşmelerde oluşan kırıklara dikkat'

Osteoporozun en önemli göstergelerinden birinin basit travmalarla meydana gelen kırıklar olduğunu dile getiren Sevimli, özellikle el bileği, omurga ve kalça kırıklarının dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Sevimli, 'Özellikle ileri yaşlarda hamur yoğururken teyzemiz 'Bileklerimde bir ağrı hissettim.' diyor. Geliyor, bir bakıyoruz el bileklerinde çatlak var. 'Abdest alırken birden ayağım beni taşımadı. Yere düştüm, bacağımı kırdım.' deyip gelen hastalarımız var.' diye konuştu.

Bu tür kırıkların her zaman ciddi bir travma sonucu oluşmadığını belirten Sevimli, 'Bunların hepsinin temelinde aslında bir travma yok, bir zorlama yok, bir düşme yok. Basit bir hareketle kemik kalitesi bozulduğu için ters bir dönmede ya da ufak bir yüklenmede kırık oluşmakta.' dedi.

'Kemik erimesinde en sık karşılaştığımız kırık tipleri el bileği, omurga ve kalça kırıkları'

Osteoporoz nedeniyle kemiğin sertliğini kaybettiğini ifade eden Sevimli, 'El bileği kırıkları, vertebra dediğimiz omurga kırıkları, kalça kırıkları en sık karşılaştığımız kırık tipleri kemik erimesinde.' ifadelerini kullandı.

'Kemik erimesinden korunmada beslenme ve spor çok önemli'

Osteoporozdan korunmada çocukluk döneminden itibaren sağlıklı beslenmenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Sevimli, özellikle süt ve anne sütünün kemik gelişiminde önemli olduğunu söyledi.

'Anne sütü kemik kalitesi ve gelişim açısından çok önemli'

Sevimli, özellikle beslenmenin çok önemli olduğu, çocuk yaşta anne sütü, beslenme açısından, kemik kalitesi açısından ve gelişim açısından çok önemli olduğunun altını çizdi.

Orta ve ileri yaşlarda ise düzenli fiziksel aktivitenin kemik sağlığının korunmasına katkı sağladığını belirten Sevimli, beslenme, spor en öncelikli argümanlar olduğunu ifade etti.

'Her yaş grubu yaşına uygun egzersiz yapması gerekir'

Her yaş grubunun yaşına uygun egzersiz yapması gerektiğini belirten Sevimli, özellikle her yaşta hastaların yürüyüş, egzersiz, yüzme gibi spor aktivitelerini hayatlarından çıkarmamalarını tavsiye ettiklerini söyledi.

'Kemik yoğunluğu ölçümü risk grubundakiler için önemli'

Kemik erimesinin tespitinde kemik dansitometrisi olarak bilinen DEXA ölçümünün kullanıldığını belirten Sevimli, özellikle ileri yaşlarda ve risk grubunda bulunan kişilerin kemik taraması yaptırmasının önemli olduğunun altını çizdi.

Sevimli, 'Genellikle 55-60 yaş sonrası, 'Tüm kemiklerimde ağrı var.' diyen teyzeler, amcalar, genellikle romatizma yoksa temelinde bize başvurdukları zaman biz bu hastalarımızın kemik taramasını yapıyoruz.' dedi.

'Sporu hayatımızdan çıkarmamamız lazım'

Kemik yoğunluğu ölçümünün yanı sıra beslenme ve egzersizin de ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Sevimli, 'Beslenme, yoğurt, süt, peynir, yumurta gibi beslenme aktiviteleriyle, sebze ağırlıklı beslenme aktiviteleriyle kalsiyumun yerine konulmasını öneriyoruz. Sporu hayatımızdan çıkarmamamız lazım. Kemik kalitemizi korumamız lazım.' ifadelerini kullandı.

'Erken tanı ve tedavi kırıkların önlenmesi açısından büyük önem taşıyor'

Sevimli, osteoporoz açısından risk taşıyan kişilerin DEXA olarak bilinen kemik yoğunluğu taramasından geçirilmesinin önemli olduğunu vurgulayarak, erken tanı ve tedavinin kırıkların önlenmesi açısından büyük önem taşıdığını kaydetti.

Malatya'da başarılı bir tedavi sürecinin devam ettiğine dikkat çeken Sevimli, 'Malatya'da 13 yıldır öğretim üyesi olarak ortopedi bölümümüzde hastalarımıza gerekli tetkik ve tedavileri başarılı bir şekilde yaptık. Bu süreçte Bursa'da bir özel hastaneye geçiş dönemimiz söz konusu. Hastalarımızın hepsine acil şifalar diliyorum. Memleketimize hizmetimize devam edeceğiz. Herkesten helallik istiyoruz.' dedi. (İLKHA)

'Unutkanlık en temel belirtilerden biri'

Alzheimer hastalığında unutkanlık, adres ve mekn bulmada güçlük, yeni şeyler öğrenmede zorlanma ve hesap yapmada güçlük gibi belirtilerin görülebildiğini aktaran Deniz, hastalık riskinin azaltılmasında yaşam tarzının önemine dikkat çekti. Damar sertliğine yol açan durum ve hastalıklar, zihinsel ve fiziksel hareketsizlik, sağlıksız beslenme ve düzensiz uykunun Alzheimer riskini artırabildiğini belirten Deniz, Akdeniz tipi sağlıklı beslenme, zihinsel ve fiziksel egzersiz ile düzenli ve sağlıklı uykunun ise riskin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.

'Yeni nesil tedaviler umut veriyor'

Hastalığı tamamen ortadan kaldıran tedavilerin mevcut olmadığını belirten Deniz, hastalık sürecini yavaşlatmaya ve belirtilerin kontrolüne yönelik ilaçların günlük uygulamada kullanıldığını söyledi.
Son yıllarda yeni nesil anti-amiloid tedavilere yönelik çalışmaların da hız kazandığını ifade eden Deniz, bu tedavilerle ilgili umut verici sonuçların gözlemlendiğini belirtti. Deniz, yakın gelecekte söz konusu tedavilerin günlük pratiğe girmesiyle Alzheimer hastalığının seyrini yavaşlatmaya veya hastalığı ortadan kaldırmaya yönelik yeni imknların ortaya çıkabileceğini kaydetti.

Dr. Öğr. Üyesi Yusuf Ziya Deniz, günlük yaşam aktivitelerinde zorluğa neden olan unutkanlık şikyeti bulunan kişilerin bir nöroloji hekimine başvurmalarını önererek, erken değerlendirme ve uygun takip sürecinin önemine dikkat çekti.

Sağlık Bakanlığı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürü Kenan Volkan Demirel, Malatya ziyaretleri kapsamında İl Sağlık Müdürlüğü ile gerçekleştirilen istişare ve değerlendirme toplantısının ardından açıklamalarda bulundu.

Sağlık hizmetlerinin niteliğini ve erişilebilirliğini artırmak amacıyla çalışmalar yürüttüklerini belirten Demirel, toplumda sağlık okuryazarlığının geliştirilmesinin öncelikli hedefleri arasında yer aldığını ifade etti.

Sağlık Bilinci Küçük Yaşta Kazandırılacak

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun öncülüğünde uygulanan 'koruyan, geliştiren ve üreten sağlık modeli' doğrultusunda hareket ettiklerini kaydeden Demirel, sağlıklı nesillerin yetişmesi için çocukların ve gençlerin bilinçlendirilmesine önem verdiklerini söyledi.

Bu kapsamda Malatya'da cumartesi ve pazar günleri Sağlıklı Çocuk Festivali gerçekleştirileceğini açıklayan Demirel, iki günlük programda eğitici ve eğlenceli etkinliklerin bir arada sunulacağını belirtti.

Festivalin amacının çocuklara ve gençlere sağlık okuryazarlığını anlatmak olduğunu vurgulayan Demirel, katılımcıların eğlenirken öğrenmelerini hedeflediklerini dile getirdi.

112, UMKE Ve Aile Hekimliği Tanıtılacak

Festival kapsamında çocuklara ve gençlere 112 Acil Sağlık hizmetleri, Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE) ve aile hekimliği sistemi tanıtılacak. Etkinliklerle katılımcıların sağlık hizmetlerini yakından tanımaları ve bu alandaki farkındalıklarının artırılması amaçlanıyor.

Türkiye'nin sağlık alanında uyguladığı politikalar ve yatırımlarla önemli bir konuma ulaştığını ifade eden Demirel, vatandaşlara nitelikli ve erişilebilir hizmet sunmak için çalıştıklarını kaydetti.

Demirel, hafta sonu düzenlenecek Sağlıklı Çocuk Festivali'ne tüm Malatyalıları davet etti.

Beslenme Uzmanı Öğr. Gör. Kübra Şahin,, okul çağındaki çocuklarda beslenmenin fiziksel ve bilişsel gelişim üzerindeki etkileri hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Beslenme yalnızca boy ve kilo artışını etkilemiyor

Çocukluk döneminde beslenmenin yalnızca fiziksel büyüme üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Öğr. Gör. Kübra Şahin, 'Çocukluk döneminde beslenme yalnızca boy ve vücut ağırlığı artışını destekleyen bir unsur değildir. Beyin gelişimi, bilişsel işlevler, dikkat, bellek ve öğrenme süreçleri de yeterli ve dengeli beslenmeden etkilenmektedir. Çocuğun uzun süre yetersiz veya dengesiz beslenmesi; yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve bilişsel performansta olumsuzluklarla ilişkilendirilebilir.' ifadelerini kullandı.

Yeterli ve dengeli beslenmenin çocuğun öğrenebilmesi için gerekli altyapının oluşmasına katkıda bulunduğunu kaydeden Şahin, 'Dolayısıyla yeterli ve dengeli beslenme, öğrenme için gerekli fiziksel ve bilişsel zeminin oluşturulmasına katkı sağlamaktadır. Dünya Sağlık Örgütü de çocukluk dönemindeki sağlıklı beslenmenin büyüme ve gelişmenin yanı sıra bilişsel gelişim açısından önemini vurgulamaktadır.' dedi.

Kahvaltının yalnızca yapılması değil, içeriği de önemli

Okula kahvaltı yapmadan gitmenin bazı çocuklarda ders performansını olumsuz etkileyebileceğini belirten Öğr. Gör. Kübra Şahin, 'Kahvaltı, gece boyunca süren açlığın ardından çocuğun güne başlaması açısından önemli bir öğündür. Kahvaltının atlanması bazı çocuklarda açlık, halsizlik, dikkat güçlüğü ve derse odaklanmada zorlanma gibi durumlara yol açabilir. Burada önemli olan sadece 'kahvaltı yapmak' değil, kahvaltının içeriğidir. İdeal bir kahvaltıda protein kaynağı, tam tahıllı bir karbonhidrat kaynağı, sebze veya meyve ve uygun bir süt ürünü bulunabilir. Örneğin; yumurta, peynir veya yoğurt gibi bir protein kaynağının yanında tam buğday ekmeği, yulaf veya başka bir tam tahıllı ürün; domates, salatalık gibi sebzeler ve meyve tercih edilebilir. Su da kahvaltının önemli bir parçasıdır.' diye konuştu.

Beslenme çantasına ne koymalı?

Okulda tüketilecek ara öğün ve öğünlerin çocukların günlük beslenmesinde önemli bir yer tuttuğunu söyleyen Öğr. Gör. Kübra Şahin, 'Tam tahıllı ekmekle hazırlanmış peynirli veya yumurtalı bir sandviç, yanında meyve ve ayran; yoğurt, yulaf ve meyve; peynirli tam tahıllı tost ve meyve gibi seçenekler hazırlanabilir. Paketli gıdalar yüksek miktarda şeker, tuz veya doymuş yağ içeren ürünler oldukları için günlük beslenmenin temelini oluşturmamalıdır. Özellikle şekerli içeceklerin düzenli tüketimi azaltılmalıdır. Şekerle tatlandırılmış içeceklerin çocuklarda aşırı enerji alımı ve fazla kilo riskiyle ilişkili olduğu bilinmektedir. Çocuğun temel içeceği su olmalı; süt veya ayran gibi seçenekler de günlük beslenmesinde yer almalıdır.' şeklinde konuştu.

Okuldaki yiyecek ortamı obezite riskini etkileyebilir

Çocukluk çağı obezitesinin tek bir nedene bağlanamayacağını belirten Öğr. Gör. Kübra Şahin, 'Obezite; beslenme, fiziksel aktivite, uyku, genetik yatkınlık, çevresel koşullar ve sosyoekonomik faktörlerin bir araya geldiği çok faktörlü bir durumdur. Ancak okul çağında çocukların günün önemli bir bölümünü okulda geçirmesi nedeniyle okulda ulaşabildikleri yiyecek ve içecekler önemli hale gelmektedir. Şekerli içecekler, enerji yoğun atıştırmalıklar ve sık tüketilen yüksek kalorili ürünler toplam enerji alımını artırabilir ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının yerleşmesine katkıda bulunarak obezite ve insülin direnci gibi sağlık sorunlarına neden olabilir.' dedi.

Çocuğun kilosunu eleştirmek ters etki oluşturabilir

Sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmaya çalışırken kullanılan dilin de en az besin seçimi kadar önemli olduğuna dikkat çeken Öğr. Gör. Kübra Şahin, 'Çocuğun kilosunu sürekli gündeme getirmek, başka çocuklarla karşılaştırmak, 'Şişmansın', 'Çok yiyorsun', 'Bunu yersen kilo alırsın' gibi ifadeler kullanmak sağlıklı bir beslenme davranışı geliştirmek için doğru bir yaklaşım değildir. Çocukluk döneminde yeme davranışı yalnızca açlık ve toklukla değil; duygular, sosyal çevre, aile tutumları ve çocuğun kendi bedeniyle kurduğu ilişkiyle de şekillenir.' ifadelerini kullandı.

Yiyecekleri 'iyi-kötü', 'yasak-serbest' diye ayırmayın

Yiyecekleri keskin biçimde kategorize etmenin çocukta sağlıklı bir beslenme ilişkisi kurulmasını zorlaştırabileceğini belirten Şahin, 'Yiyecekleri 'iyi-kötü' veya 'yasak-serbest' şeklinde keskin biçimde ayırmak yerine, sağlıklı seçimleri günlük yaşamın doğal bir parçası haline getirmek daha doğru olacaktır. Örneğin 'Bunu yeme, kilo alırsın' demek yerine 'Vücudumuzun güçlü olması için farklı besinlere ihtiyacı var' şeklinde konuşulabilir. Ebeveynlerin kendi beslenme davranışları da çocuk için güçlü bir modeldir.' dedi.

Sağlıklı beslenme yalnızca ailenin sorumluluğu değil

Okul kantinleri ve okul yemeklerinin çocukların beslenme tercihleri üzerinde önemli etkisi bulunduğuna dikkat çeken Şahin, 'Okul, çocuğun beslenme alışkanlıklarının şekillenmesinde son derece önemli bir çevredir. Çocuk yalnızca evde değil, günün önemli bir bölümünde okulda bulunmaktadır. Bu nedenle okul kantininde hangi ürünlerin bulunduğu, hangi yiyeceklerin daha kolay ulaşılabilir olduğu, okul yemeklerinin içeriği ve hatta yiyeceklerin nasıl sunulduğu çocuğun tercihlerini etkileyebilir.' diye konuştu.

Aile, okul ve kamu birlikte hareket etmeli

Çocuklarda sağlıklı beslenme alışkanlığı oluşturulmasının bütüncül bir yaklaşım gerektirdiğini vurgulayan Şahin, 'Sağlıklı beslenme konusunda sorumluluğu yalnızca aileye yüklemek doğru değildir. Aile, okul ve kamu birlikte hareket etmelidir. Aile sağlıklı beslenme alışkanlığını evde desteklerken okulun da çocukların sağlıklı seçeneklere ulaşmasını kolaylaştırması gerekir. Kamu politikalarının ise okullardaki yiyecek ve içecek ortamını sağlıklı hale getirecek standartları oluşturması ve bunların uygulanmasını denetlemesi önemlidir. Burada hedef çocuklara sürekli 'ne yememeleri gerektiğini' söylemekten çok, sağlıklı seçimi çocuk için daha kolay ve ulaşılabilir seçenek haline getirmek olmalıdır.' şeklinde sözlerini tamamladı. (İLKHA)

Günümüzde sağlıkla ilgili her türlü bilgiye ulaşmak artık son derece çok kolay. Bir belirtiyi arama motoruna yazmak, sosyal medyada bir uzmanın videosunu izlemek ya da yapay zekya soru sormak birkaç saniye sürüyor. Ancak bilgiye hızlı ulaşmak, o bilginin doğru olduğu anlamına gelmiyor. Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Yasemin Açık, 3-9 Eylül Halk Sağlığı Haftası kapsamında dijital mecralardaki bilgi kirliliğine ve sağlık okuryazarlığının önemine dikkat çekti.

Sağlık okuryazarlığının bilgiye ulaşmanın yanı sıra bilgiyi anlamayı, güvenilirliğini değerlendirmeyi ve doğru biçimde kullanmayı kapsadığını söyleyen Prof. Dr. Açık, 'Dünya Sağlık Örgütü, sağlık okuryazarlığını sağlığın belirleyicilerinden biri olarak tanımlıyor. Bu konu ülkemizde de gündemde. Sağlık Bakanlığı'nın 2024 yılı sonunda yayımladığı 'Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ve İlişkili Faktörleri Araştırması'na göre sağlıkla ilgili konularda en önemli bilgi kaynağı %69,1 ile aile hekimleri. Bununla birlikte nüfusun %63,7'si sağlık bilgisine ulaşmak için internet arama motorlarını, %45,1'i televizyonu, %29,6'sı ise sosyal medyayı kullanıyor. Bu kaynaklara son yıllarda yapay zek araçları da eklendi. Dijital araçlar bilgiye erişimi hızlandırırken ulaşılan bilginin doğruluğunu değerlendirme sorumluluğunu da artırıyor' dedi.

'Doğal ürünler herkes için uygun olmayabilir'
Dijital mecralarda bazı bitkilerin, besinlerin ve karışımların hastalıkları önleyen veya tedavi eden mucize çözümler gibi sunulabildiğini belirten Prof. Dr. Açık, şöyle devam etti; 'Bir ürün gerçekten doğal olsa bile herkes için uygun olmayabilir. Çünkü her bireyin vücudu, sağlık durumu, ihtiyaçları ve tedavilere verdiği yanıt farklıdır. Bir kişi için yararlı ya da uygun olan bir tedavi, takviye veya uygulama başka bir kişi için aynı sonucu vermeyebilir, hatta sağlık açısından risk oluşturabilir. Örneğin bitkisel ürünler ve takviyeler kullanılan ilaçlarla etkileşime girebilir, bazı hastalıklarda ciddi sorunlara yol açabilir. 'Bu nedenle çevreden duyulan ya da dijital mecralarda karşılaşılan her öneriyi uygulamaya çalışmak doğru bir yaklaşım olmaz. Özellikle kesin sonuç', 'tek kürle çözüm' veya 'herkese uygun' gibi ifadeler önemli birer uyarı işaretidir. Ayrıca bir içeriğin çok izlenmesi, çok paylaşılması veya tanınmış bir kişi tarafından anlatılması onu güvenilir kılmaz. Bilgiyi kimin verdiğine ve hangi kaynağa dayandırdığına bakılmalı. Bu nedenle başta kronik hastalığı bulunanlar, hamileler, çocuklar ve düzenli ilaç kullananlar olmak üzere herkesin bu tür önerileri uygulamadan önce uzmanlara danışması gerekiyor.'

'Yapay zekdan bilgi alınabilir ancak karar hekime bırakılmalı'
Sağlıkla ilgili konularda yapay zek araçlarının kullanımına da değinen Prof. Dr. Açık, 'Yapay zek bir konuyu anlamaya veya güvenilir kaynaklara ulaşmaya yardımcı olabilir. Ancak aynı belirti farklı hastalıkların habercisi olabilir ve kişinin sağlık durumu yalnızca birkaç bilgi üzerinden değerlendirilemez. Bu nedenle tanı koyma, ilaç kullanımı veya mevcut tedaviyi değiştirme gibi konuları hekime bırakmak gerekiyor' diye konuştu.

Güvenilir sağlık bilgisi için beş soru
Prof. Dr. Yasemin Açık, internette karşılaşılan sağlık bilgilerini değerlendirirken şu beş sorunun sorulmasını önerdi:
1. Bilgiyi kim paylaşıyor? Kişinin veya kurumun bu alandaki uzmanlığı açıkça belirtiliyor mu?
2. İddia, bilimsel araştırmalara ve resmi sağlık kurumlarının güncel bilgilerine dayanıyor mu?
3. İçeriğin yayımlanma veya güncellenme tarihi bulunuyor mu?
4. Kesin sonuç, mucize çözüm ve herkese uygun gibi iddialı ifadeler kullanılıyor mu?
5. Öneri; ilaç bırakmayı, doz değiştirmeyi, tedaviyi ertelemeyi veya kontrolsüz takviye kullanmayı içeriyor mu?

Prof. Dr. Açık, 'Bu sorulardan biri bile kuşku yaratıyorsa bilginin uygulanmadan veya başkalarıyla paylaşılmadan önce Sağlık Bakanlığı ve DSÖ gibi güvenilir kaynaklardan kontrol edilmesi; kişisel
sağlık kararlarında ise hekime veya eczacıya danışılması gerekiyor' açıklamasında bulundu.

Sağlık Bakanlığı 7 günde 7 farklı konuya dikkat çekecek
Sağlık Bakanlığı'nın Halk Sağlığı Haftası kapsamında 7 günde 7 farklı temayla anne ve çocuk sağlığından dijital bağımlılığa, sağlıklı yaşam alışkanlıklarından kanser taramalarına kadar pek çok konuyu gündeme taşıyacağını belirten Prof. Dr. Açık, 5 Eylül'de 'Bilgiyi Sorgula, Kaynağı Doğrula, Sağlığını Aşı ile Koru' temasıyla sağlık okuryazarlığının önemine dikkat çekileceğini söyledi. Prof. Dr. Açık sözlerini, 'Toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesi için gece gündüz emek veren tüm sağlık çalışanlarının Halk Sağlığı Haftası'nı kutluyorum' diyerek tamamladı.

'Tahtayı Göremeyen Çocuk Odaklanamaz'

Birçok ebeveynin çocuklardaki ders isteksizliğini veya odaklanma sorununu yanlış değerlendirdiğini belirten Op. Dr. Mehmet Bülent Doğu, şu uyarılarda bulunuyor: 'Sınıfta tahtayı net göremeyen, okurken satır kaçıran ya da baş ağrısı çeken bir çocuğun derse odaklanması beklenemez. Okul çağındaki çocuklarda sıkça rastladığımız miyopi, hipermetropi, astigmatizma gibi kırma kusurları ile göz tembelliği (ambliyopi) zamanında fark edilmezse; çocuğun özgüvenini zedeler ve öğrenme sürecini olumsuz etkiler. Çoğu zaman 'öğrenme güçlüğü' sanılan durumların arkasından tedavi edilebilir bir göz kusuru çıkmaktadır.'

Bu Belirtilere Dikkat!

Op. Dr. Doğu, ebeveynlerin çocuklarında gözlemlemesi gereken kritik işaretleri şöyle sıralıyor:

· Televizyonu çok yakından izleme veya kitapları yüze yakın tutma

· Gözleri sık sık ovalama, kısarak bakma veya tek gözü kapatma

· Baş ağrısı, göz yorgunluğu ve çabuk yorulma

· Sık sık düşme veya nesnelere çarpma gibi denge sorunları

İlk Muayene İçin Okul Çağını Beklemeyin

Göz sağlığı takibinin doğumdan itibaren başlaması gerektiğini vurgulayan Op. Dr. Doğu; ilk 6 ay içinde yapılan muayenenin doğumsal katarakt ve glokom gibi kritik hastalıkların erken teşhisi için vital önem taşıdığını ifade ediyor. 2-3 yaş kontrolünün ardından, 5-6 yaş yani okul öncesi dönemin mutlaka değerlendirilmesi gereken en kritik eşik olduğunun altını çiziyor.

Kapsamlı bir çocuk göz muayenesinde görme keskinliği, şaşılık, renk körlüğü ve gerekli hallerde göz içi basıncı ölçümlerinin titizlikle yapıldığını belirten Op. Dr. Doğu, erken teşhis edilen göz tembelliğinin uygun gözlük kullanımı veya kapama tedavileriyle tamamen kontrol altına alınabildiğini hatırlatıyor. Sağlıklı bir gelecek ve kesintisiz bir okul başarısı için tüm ebeveynleri, ziller çalmadan önce çocuklarını uzman bir göz hekimine götürmeye davet ediyoruz.

Eylül ayının prostat kanseri konusunda farkındalığın artırılması açısından önemli bir dönem olduğunu belirten Polat, dünya genelinde prostat kanserinin önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini ifade ediyor. IARC'ın GLOBOCAN 2022 verilerine göre Türkiye'de 2022 yılında 17.274 yeni prostat kanseri vakası görüldü. Prostat kanseri, erkeklerde akciğer kanserinin ardından ikinci sırada yer aldı.

Yaş ve aile öyküsü riski artırabiliyor

Prostat kanserinde yaş en önemli risk faktörlerinden biri. Birinci derece akrabalarında prostat kanseri bulunan erkeklerde ve bazı genetik özelliklere sahip kişilerde risk daha yüksek olabiliyor.

Bu nedenle erkeklerin aile öykülerini bilmeleri ve kendi risk durumlarını hekimleriyle değerlendirmeleri önem taşıyor.

2026 yılı itibarıyla Avrupa Üroloji Birliği'nin yaklaşımında da kişiselleştirilmiş ve risk temelli erken tanı ön plana çıkıyor. Ortalama risk grubundaki erkeklerde erken tanı görüşmelerinin 50 yaş civarında başlaması önerilirken, aile öyküsü bulunan erkeklerde daha erken yaşlarda değerlendirme yapılması gündeme geliyor. BRCA2 gibi bazı genetik risklerin bulunduğu kişilerde ise erken tanı değerlendirmesinin daha da erken yaşlara çekilmesi öneriliyor.

PSA yüksekliği tek başına prostat kanseri anlamına gelmiyor

PSA testi prostat kanserinin değerlendirilmesinde önemli bir araç. Ancak PSA değerinin yüksek çıkması tek başına prostat kanseri olduğu anlamına gelmiyor.

İyi huylu prostat büyümesi, prostat enfeksiyonu ve başka bazı durumlar da PSA seviyesinin yükselmesine neden olabiliyor. Bu nedenle PSA sonucunun kişinin yaşı, aile öyküsü, klinik bulguları ve hekim değerlendirmesiyle birlikte ele alınması gerekiyor.

Prostat kanseri erken dönemde belirti vermeyebilir

Polat'ın özellikle dikkat çektiği konulardan biri de erkeklerin yalnızca şikyetleri olduğunda doktora başvurmamaları gerektiği. Prostat kanseri erken dönemde herhangi bir belirti vermeyebilir.

İdrar yapmada güçlük, idrar akışında zayıflama, gece sık idrara çıkma, idrarda veya menide kan görülmesi gibi belirtiler ortaya çıktığında mutlaka hekime başvurulması gerekiyor. Ancak bu belirtilerin bulunmaması da prostat kanseri olmadığı anlamına gelmiyor.

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları genel sağlık açısından önemli

Düzenli fiziksel aktivite yapılması, sağlıklı vücut ağırlığının korunması, dengeli beslenilmesi ve tütün ürünlerinden uzak durulması genel sağlık açısından koruyucu bir yaklaşım oluşturuyor.

Bununla birlikte herhangi bir besinin, vitaminin veya yaşam tarzı değişikliğinin prostat kanserini kesin olarak önlediği söylenemez.

'Kontrolü ertelemek, erken tanı açısından önemli bir fırsatın kaçırılmasına neden olabilir'

'Özellikle erkeklerin sağlık kontrollerini ertelememeleri gerektiğini düşünüyorum. Sağlık konusunda çekinmek, utanmak veya 'bir şeyim yok' düşüncesiyle kontrolü ertelemek, erken tanı açısından önemli bir fırsatın kaçırılmasına neden olacaktır.'

Prostat kanserinde doğru yaklaşımın kişinin kendi risklerini bilmesi ve kendisi için uygun erken tanı planını hekimiyle birlikte oluşturması olduğunu ifade eden Ezgi Polat, Türk Kanser Derneği olarak prostat kanseri konusunda toplumsal farkındalığın artırılmasını, erkeklerin doğru bilgiye ulaşmasını ve sağlık kontrollerini zamanında gerçekleştirmesini önemsediklerini belirtiyor.

Polat, sözlerini şu çağrıyla tamamlıyor:

'Unutulmaması gereken en önemli nokta; prostat kanserinde erken tanının tedavi seçeneklerini ve hastalığın seyrini olumlu yönde etkileyebilmesidir. Bu nedenle erkekleri risklerini öğrenmeye, sağlık kontrollerini ertelememeye ve prostat sağlığı konusunda hekimleriyle görüşmeye davet ediyorum.'

Bakan Memişoğlu'nun açıklamasına göre, yapılan yeni düzenleme kapsamında aile hekimlerine Leflunomid reçeteleme yetkisi tanındı.

Nörolojik hastaların kullandığı enteral beslenme ürünlerine ilişkin rapor süreleri de bir yıla uzatıldı.

Eczanelerde hazırlanan majistral ilaçlara sağlanan desteğin yüzde 40 oranında artırıldığı bildirildi.

Ayrıca 2 Hemofili B ilacı ile bir kanser ilacı geri ödeme kapsamına dahil edildi.

Çocuk cerrahisi tarafından gerçekleştirilen yüksek zorluk derecesine sahip cerrahi işlemlerin de ödeme kapsamına alındığı belirtildi. (İLKHA)

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın açıklamasına göre, Sosyal Güvenlik Kurumu aracılığıyla yapılan düzenlemeler kapsamında 2 adet Hemofili B ilacı ile bir adet kanser ilacı geri ödeme listesine alındı.

Geri ödeme kapsamına alınan 3 ilaçtan birinin yerli üretim olduğu belirtildi.

Eczanelerde hazırlanan majistral ilaçlarda SGK tarafından karşılanan tutar yüzde 40 oranında artırıldı.

Çocuk cerrahisinde uygulanan işlemlerin kapsamının da genişletildiği bildirildi.

Kemik iliği nakli süreçlerinde de çeşitli iyileştirmeler hayata geçirildi. Nakil bekleyen hastalar için uygun verici bulunmasına yönelik tarama süreçlerinin güncellendiği, tedavi ve ilaç uygulamalarına ilişkin yeni düzenlemeler yapıldığı kaydedildi. (İLKHA)

Özel hastanelerin denetim, fiziki standart, laboratuvar ve sağlık hizmeti sunumuna ilişkin kurallarında yeni düzenlemeler yapıldı.

Sağlık Bakanlığınca hazırlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenlemeyle özel hastanelerin kalite akreditasyonu, denetim süreçleri ve bazı teknik yükümlülüklerinde önemli değişiklikler yapıldı.

Akredite hastanelere denetim muafiyeti

Türkiye Sağlık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü (TÜSKA) tarafından akredite edilen özel hastanelere, aldıkları belge kategorisine göre olağan denetimlerden muafiyet getirildi.

Buna göre platin veya altın kategorisinde belgelendirilen hastaneler 3 yıl, gümüş kategorisinde belgelendirilenler 2 yıl, bronz kategorisinde belgelendirilenler ise 1 yıl olağan denetimlerden muaf tutulacak.

Ancak şikyet, ihbar veya gerekli görülen diğer durumlarda yapılabilecek olağan dışı denetimler bu muafiyetin dışında tutuldu.

Fiziki standartlarda yüzde 5 sapma

Yönetmelikte özel hastanelerin uyması gereken asgari fiziki standartlarda da değişiklik yapıldı.

Daha önce yüzde 2'ye kadar izin verilen ölçü sapması, yeni düzenlemeyle yüzde 5'e çıkarıldı.

Ayrıca 30 Ocak 2025 tarihinden önce ruhsatlandırılan özel hastaneler, yönetmelikte belirtilen fiziki şartlardan muaf tutuldu.

Bu muafiyet, 30 Ocak 2025 itibarıyla özel hastaneler tarafından yapılan değişiklikler ile yönetmeliğin geçiş hükümleri kapsamında bulunan hastaneler için uygulanmayacak.

Röntgen ve laboratuvar şartları yeniden düzenlendi

Özel hastanelerde bir adet seyyar röntgen cihazı veya en az 500 mA gücünde röntgen cihazı bulunması zorunlu olacak.

Röntgen cihazının yerinde hizmet alımı yoluyla hastanede bulundurulması halinde de bu şart yerine getirilmiş sayılacak.

Laboratuvar hizmetlerinde de esneklik sağlandı. Hastanelerde, kabul ve tedavi edilen uzmanlık dallarının gerektirdiği tıbbi biyokimya ve/veya tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarlarının bulunması zorunluluğu devam ederken, belirli bir alanda sağlık hizmeti sunan özel hastaneler bu hizmeti yerinde hizmet alımı yoluyla karşılayabilecek.

Hastanenin söz konusu laboratuvarı açabilmesi için gerekli uzman tabip kadrosunun bulunmaması halinde ise talep üzerine Bakanlık tarafından ilgili uzmanlık dalında kadro verilebilecek.

Uzmanlık eğitimi programı bulunan hastanelere kadro düzenlemesi

Yönetmelikte özel hastanelerin akademik personel çalıştırmasına ilişkin hüküm de değiştirildi.

Buna göre, vakıf üniversitesiyle iş birliği protokolü bulunan hastaneler yerine, Bakanlıkça onaylanmış uzmanlık eğitimi programı bulunan özel hastaneler belirli şartlar çerçevesinde profesör ve doçent çalıştırabilecek. Bu kapsamda çalıştırılabilecek akademik personel sayısı, ilgili tabip ve diş tabibi kadrolarının yüzde 20'sini geçemeyecek.

Muayenehane hastaları için başka hastanede işlem imknı

Muayenehaneden özel hastaneye gelen hastaya gerekli müdahalenin ilgili hastanede yapılamaması halinde, hekimin talebi doğrultusunda işlemin başka bir hastanede gerçekleştirilmesine vaka bazlı özel izin verilebilecek.

İzin, ilgili il sağlık müdürlüğü tarafından verilecek. İzin taleplerinin değerlendirilmesi, acil durumlarda, mesai saatleri dışında ve tatil günlerinde uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ise Bakanlık tarafından belirlenecek.

Yönetmelikte yapılan değişikliklerin büyük bölümü yayımlandığı gün yürürlüğe girerken, özel hastanelerin fiziki şartlardan muafiyetine ilişkin düzenleme 30 Ocak 2025 tarihinden geçerli olmak üzere uygulanacak. (İLKHA)

Vücudumuzu hastalıklara karşı koruyan bağışıklık sisteminin bazen kendi dokularını hedef alabildiği biliniyor. Peki ya gözlerimiz? Göz Vakfı Bayrampaşa Göz Hastanesi doktorlarından Prof. Dr. Berna Başarır, bağışıklık sistemi ile göz sağlığı arasındaki özel ilişkiyi ve otoimmün göz hastalıklarının bilinmeyenlerini anlattı.

Vücudun savunma mekanizması olan bağışıklık sistemi, çoğu zaman bizi enfeksiyonlara karşı korusa da bazı durumlarda kontrolden çıkarak sağlıklı dokulara saldırabiliyor. Bu durum göz gibi hassas organlarda gerçekleştiğinde ise ciddi görme kayıplarına yol açabiliyor.

Gözlerin vücutta 'bağışıklık ayrıcalığına' (immuneprivilege) sahip özel alanlar olduğunu belirten Göz Vakfı Bayrampaşa Göz Hastanesi Hekimlerinden Prof. Dr. Berna Başarır, bağışıklık sisteminin gözle olan karmaşık ilişkisi hakkında önemli açıklamalarda bulundu.

'Gözlerimiz Bağışıklık Sisteminden Gizli Değil, Özel Olarak Korunuyor'

Halk arasında 'bağışıklık sisteminin gözlerin varlığından haberi olmadığı' yönündeki yaygın şehir efsanesine değinen Prof. Dr. Başarır, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Sanılanın aksine gözlerimiz bağışıklık sistemimizden tamamen saklanmış veya 'gizlenmiş' değildir. Aksine, göz içinde makrofajlar, dendritik hücreler ve T hücreleri gibi özel bağışıklık hücreleri sürekli görev yapar. Göz, görme yetimizi koruyabilmek adına aşırı iltihabi (enflamatuar) reaksiyonları sınırlandıran özel bir koruma mekanizmasına sahiptir. Kan-retina bariyeri ve göz içi anti-enflamatuar ortam sayesinde bağışıklık yanıtları kontrol altında tutulur. Ancak bu hassas denge bozulduğunda ciddi sağlık sorunları ortaya çıkar.'

Koruma Kalkanı Ne Zaman Kırılır?

Gözün doğal koruma kalkanının bazı tetikleyiciler nedeniyle zayıflayabileceğini belirten Prof. Dr. Başarır,otoimmün süreçlerin nasıl başladığını şöyle özetledi:

'Genetik yatkınlık, geçirilmiş enfeksiyonlar, çevresel faktörler, ağır stres ve toksinler bağışıklık sisteminin toleransını bozabilir. Sistem, vücudun kendi göz dokularını yabancı bir tehdit gibi algılamaya başladığında otoimmün göz hastalıkları tetiklenir.'

Hangi Hastalıklar Gözü Hedef Alıyor?

Prof. Dr. Başarır,bağışıklık sisteminin kontrolden çıkmasıyla ortaya çıkan veya gözü etkileyen temel rahatsızlıkları sıraladı:

Üveit: Gözün orta katmanının (üvea) iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına ve körlüğe neden olabilir. Sjögren Sendromu ve Şiddetli Kuru Göz: Bağışıklık sisteminin gözyaşı bezlerine saldırması sonucu göz yüzeyinde ciddi kuruluk ve tahriş oluşur. Graves (Tiroit Göz) Hastalığı:Tiroit bozukluğuna bağlı olarak göz arkasındaki dokuların ve kasların şişmesiyle gözlerin öne fırlamasına (ekzoftalmi) yol açar. Optik Nörit (Multipl Skleroz İlişkili): Görme sinirinin iltihaplanması sonucu ani görme kayıpları ve göz hareketleriyle oluşan ağrılar görülebilir. Behçet Hastalığı, Sarkoidoz ve OtoimmünRetinopati: Üveitler içinde değerlendirilir. Damarları ve ağ tabakayı (retina) etkileyen son derece ciddi otoimmün tablolardır.

Erken Teşhis Görme Yetinizi Kurtarır

Gözde oluşan ağrı, kızarıklık, ışığa karşı aşırı hassasiyet, bulanık görme, uçuşan cisimler veya kronik kuruluk gibi belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Başarır, sözlerini şöyle tamamladı:

'Göz hastalıklarında erken teşhis, doku hasarı kalıcı hale gelmeden müdahale edebilmemiz açısından hayati önem taşır. Özellikle bilinen bir otoimmün rahatsızlığı olan veya nedeni açıklanamayan göz şikayetleri yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden detaylı bir göz muayenesinden geçmesi gerekir. Günümüzde gelişen immunoterapi ve modern tedavi yöntemleriyle bağışıklık kaynaklı göz hasarlarının önüne geçmek mümkündür.'

Yılan sokmaları uzun yıllar boyunca öngörülemeyen ve tamamen tesadüfi olaylar olarak değerlendirildi. Ancak geniş kapsamlı bilimsel çalışmalar, vakaların önemli bölümünün insanların günlük yaşamı, çalışma koşulları, yaşam alanları ve sağlık hizmetlerine ulaşma süresiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmada, farklı ülkelerden yüz binlerce yılan sokması vakasına ilişkin veriler incelenerek insanların hangi koşullarda daha fazla risk altında olduğu belirlendi. Bulgular, özellikle tropikal ve kırsal bölgelerde tarım faaliyetlerinin yılan sokmalarının başlıca risk alanlarından biri olduğunu gösteriyor.

En büyük risk tarlalarda

Çalışmanın baş araştırmacısı Jaideep Menon'a göre en savunmasız grup, tropikal bölgelerde yaşayan ve açık havada çalışan kırsal kesim sakinlerinden oluşuyor.

Verilerde tarım, tarla ve çiftlik faaliyetlerinin vakaların önemli bir bölümünün meydana geldiği koşullar arasında öne çıktığı belirtildi.

Tarlalar, çay ve kauçuk plantasyonları ile ormanlara yakın alanların yılanlar için doğal yaşam alanları olması, bu bölgelerde çalışanları doğrudan risk altında bırakıyor.

Yılan sokmalarının büyük bölümünün bacak ve ayaklarda meydana gelmesi de dikkat çekiyor. Daha önce yapılan saha araştırmaları da alt ekstremitelerin en sık sokulan bölgeler olduğunu ve çıplak ayakla ya da uygun koruyucu giysi olmadan çalışmanın riski artırdığını ortaya koymuştu.

Yılanlar sadece gece ortaya çıkmıyor

Araştırmanın dikkat çektiği noktalardan biri de yılanların yalnızca geceleri aktif olduğu yönündeki yaygın inanışın gerçeği tam olarak yansıtmaması.

Verilerde sokmaların önemli bölümünün gündüz meydana geldiği, özellikle insanların tarla ve açık alanlarda yoğun olarak çalıştığı saatlerde vakaların arttığı belirtildi. Bununla birlikte geceleri meydana gelen vakaların da özellikle kırsal evlerde, yetersiz aydınlatma ve yerde uyuma gibi koşullarla bağlantılı olduğu kaydedildi.

Sri Lanka'da yapılan bir saha çalışması da açık alandaki yılan sokmalarının çoğunlukla gündüz gerçekleştiğini, kapalı alanlardaki vakaların ise özellikle geceleri ve uyku sırasında görüldüğünü ortaya koymuştu.

Hindistan'da 'Dört Büyükler' tehlikesi

Yılan sokmalarının ağır sonuçlara yol açtığı ülkelerin başında Hindistan geliyor. Ülkede zehirlenme vakalarının önemli bölümünden 'Dört Büyükler' olarak bilinen yılan türleri sorumlu tutuluyor.

Russell engereği ve testere pullu engerek gibi türlerin zehri kanın pıhtılaşma mekanizmasını bozarak ciddi kanamalara yol açabilirken, kobra ve krait türlerinin zehri sinir sistemini etkileyerek felce ve solunum yetmezliğine neden olabiliyor.

Özellikle kraitlerin geceleri aktif olduğu ve kırsal evlere girebildiği belirtiliyor. Bu türün sokmaları bazen ağrısız olabildiğinden, kişi belirtileri fark ettiğinde zehrin etkisi ilerlemiş olabiliyor.

Asıl yarış tedaviye ulaşmakla başlıyor

Yılan sokmalarında zaman kaybı, tedavinin başarısını doğrudan etkileyen en önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Zehirlenme durumunda panzehir tedavisinin mümkün olan en kısa sürede uygulanması gerekiyor.

2026'da yayımlanan ayrı bir sistematik derleme de özellikle çocuklarda hastaneye ulaşmada yaşanan gecikmelerin ağır sonuçlarla bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre uygun olmayan ilk yardım uygulamaları ve hastaneye geç başvuru, ciddi zehirlenme ve ölüm riskini artırıyor.

Bu nedenle uzmanlar, yılan sokması sonrasında geleneksel ve zarar verici yöntemlere başvurmak yerine en kısa sürede sağlık kuruluşuna ulaşılması gerektiğini vurguluyor.

Korunmak için basit önlemler

Uzmanların önerileri arasında özellikle tarla ve açık alanlarda çalışanların uzun ve koruyucu ayakkabılar ile kalın eldiven kullanması bulunuyor.

Yoğun otların bulunduğu alanlarda yürürken bir çubukla çevrenin kontrol edilmesi, karanlıkta ise mutlaka fener kullanılması öneriliyor. Evlerde duvarlardaki çatlak ve açıklıkların kapatılması, ev çevresindeki ot ve çöp yığınlarının temizlenmesi de yılanların yaşam alanlarına yaklaşmasını önleyebilecek tedbirler arasında yer alıyor.

Kırsal bölgelerde yerde uyuyanların ise özellikle geceleri kullanılan cibinlikleri iyi kapatmaları tavsiye ediliyor.

Araştırmalar, yılan sokmalarının tamamen önlenemese bile riskin önemli ölçüde azaltılabileceğine işaret ediyor. Bu nedenle uzmanlar, kırsal bölgelerde yaşayanlara yönelik eğitimlerin artırılması, sağlık merkezlerinin panzehire erişiminin güçlendirilmesi ve hızlı sevk sistemlerinin geliştirilmesini istiyor.

Bilimsel veriler, yılan sokmalarının kader veya tamamen rastlantısal bir olay olmadığını, çalışma koşulları, yaşam alanı, korunma yöntemleri ve sağlık hizmetine ulaşma süresi doğru yönetildiğinde önlenebilir bir halk sağlığı sorunu olduğunu ortaya koyuyor. (İLKHA)

Uzman Klinik Psikolog Mehmet Demez, deprem sonrası Malatya'da ortaya çıkan psikolojik ve toplumsal tabloya ilişkin değerlendirmelerde bulundu: Depremin üzerinden üç yıldan fazla bir zaman geçti. Malatya'nın sokaklarında dolaşırken asıl yıkımın, insan ruhunda ve toplumsal dokuda gerçekleştiğini acı bir şekilde görüyoruz.
Sanki deprem sonrası o enkazın altından çıkanlar eski Malatyalılar değilmiş gibi... Ortada bambaşka bir insan profili var artık.
Afetler psikolojik olarak, insanların hayata ve birbirlerine duydukları temel güven duygusunu da zedeler. Büyük felaketler sonrasında bireylerde hayatta kalma refleksi kronikleşir. Bu refleks, ilk başta biyolojik bir savunma mekanizmasıdır; ancak zamanla ahlaki ve sosyal sınırları kemiren bir bencilliğe, bir doyumsuzluğa dönüşür.
Malatya'da bugün karşı karşıya olduğumuz tablo, tam anlamıyla derin bir psiko-sosyal çözülme sürecidir. İnsanlar, kaybettikleri güvenli alanın (evlerinin, geçmişlerinin, rutinlerinin) yarattığı derin boşluğu maddiyatla, aşırı kr hırsıyla ve biriktirme dürtüsüyle doldurmaya çalışıyorlar. 'Ben kazandım ya, başkası ne olursa olsun' zihniyeti, kentin köklü komşuluk kültürünü, ahilik geleneğini ve dayanışma ruhunu adeta buharlaştırdı.
Bir şehrin yıkımı sadece sarsıntının şiddetiyle ölçülmez. Asıl yıkım, sarsıntıdan çok sonra, o şehrin insanını ayakta tutan omurganın; yani vicdanın, merhametin ve köklü ahlaki değerlerin enkaz altında kalmasıyla başlar. Malatya'da bugün karşı karşıya olduğumuz tablo, tam anlamıyla derin bir psiko-sosyal çözülme sürecidir ve bu tablonun en acı yönü, insani değerlerin erozyonudur. Bu ruhsal ve toplumsal çöküşü birkaç başlık altında okumak mümkündür:
Biz bilincinden ben merkezliliğe geçiş oluştu. İnsanlar, ellerindeki kısıtlı güvenli alanı korumak için 'ben ve çekirdek ailem' kabuğuna çekilmiş, toplumsal dayanışma ruhunu unutup tamamen bencilce bir koruma refleksine kapılmışlardır.
Vicdan ve merhametin yerini fırsatçılık anlayışı aldı. Travma anlarında devreye giren 'bireysel hayatta kalma' güdüsü, empatiyi ve vicdanı körleştirir. Beynin tehlike altındaki alt bölgeleri, başkasının acısını görmezden gelmeyi bir savunma mekanizması olarak seçer. Evini kiraya verirken uçuk rakamlar talep eden, depremzedenin çaresizliğini bir ticaret fırsatı olarak gören zihniyet, merhametin yerini soğuk bir çıkarcılığın aldığının kanıtıdır. Vicdanın öldüğünün en net ilanıdır.
Ahilik ruhunun yerini doyumsuzluk ve vur-kaç kültürü aldı. Geleceğe dair duyulan belirsizlik ve kontrol kaybı, bireylerde 'elde edebildiğim kadar çok şey elde etmeliyim' hırsı oluşturur. Bu, psikolojide doymak bilmeyen bir güvenlik arayışı maskesi takmış açgözlülüktür. Herkesin birbirine rakip, hatta potansiyel bir düşman gözüyle baktığı, esnaf dayanışmasının bittiği bir yerde ticaret de insanlık da tekleşir. İnsanlar, komşusunu bir destek unsuru olarak değil, potansiyel bir tehdit veya ekonomik bir fırsat/tehlike olarak görmeye başladığında, toplumun omurgası kırılır.
Bugün Malatya sokaklarında dolaşan insanların en büyük şikyeti, birbirlerine yabancılaşmış olmalarıdır. Eski Malatyalılar gitti, sanki başkaları geldi cümlesi, toplumsal kimliğin ve değerler sisteminin uğradığı büyük depremin özetidir. Değerler; aidiyet, vefa ve dürüstlük gibi kavramlar, zorluklar karşısında ilk feda edilenler olur. Toplumun genelinde birbirinin acısına karşı geliştirilen bir 'duygusal uyuşma' hali hkim. Kimse kimsenin elinden tutmuyor, kimse kimsenin derdiyle hemhal olmuyor.
Malatya'da betonarme binalar, çarşılar, meydanlar, yollar, geniş caddeler elbet bir gün tamamlanıp nihai şeklini alacaktır. Ancak psiko-sosyal çözülme tedavi edilmediği, vicdan, merhamet ve ahlaki değerler yeniden inşa edilmediği sürece, o yeni binalar sadece birbirine yabancılaşmış, mutsuz, öfkeli ve sürekli çatışma halinde olan insanlara ev sahipliği yapmaya devam edecektir.
Bu şehrin yeniden ayağa kalkması, ekonomik teşviklere ve kentsel dönüşüm projeleriyle birlikte; ruhsal bir rehabilitasyona, birbirimizin yarasını görmeye ve o yitirilen 'ortak vicdan' ile 'ahilik ruhunu' yeniden tesis etmeye bağlıdır. Asıl mesele, insanlığımızı ve vicdanımızı kurtarmaktır.
Şehirle birlikte insanı onarmak…
Hoşça bakın zatınıza...

İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Hasan Pekdemir, aşırı sıcakların özellikle kalp hastaları üzerindeki etkileri, oluşturabileceği ciddi riskler ve hastaların sıcak havalarda alması gereken önlemlerle ilgili İLKHA muhabirine önemli açıklamalarda bulundu.

Sıcak havaların, koroner arter hastalığı, yüksek tansiyon, kalp yetmezliği, kalp kapak hastalığı, ciddi akciğer basıncı yüksekliği ve ritim bozukluğu bulunan hastaları daha fazla etkilediğini belirten Prof. Dr. Pekdemir, sıcaklık artışıyla birlikte kalp krizi ve ani ölüm riskinin de yükseldiğini ifade etti.

'Sıcaklık arttıkça kalp krizi riski de artıyor'

Sıcak havaların kalp hastaları üzerindeki etkisine dikkat çeken Prof. Dr. Pekdemir, sıcaklık artışıyla birlikte kalp krizi ve ani ölüm riskinde artış görülebildiğini belirterek, 'Özellikle sıcaklık artışı ile beraber kalp krizi geçirme riskinde her santigrat derece artışında yüzde 2-3 gibi ölüm oranları, ani ölüm oranları, kalp krizi geçirme oranları artar.' dedi.

Aşırı sıcakların vücutta ciddi sıvı ve elektrolit kaybına neden olabileceğini ifade eden Pekdemir, bunun da kalp hastalarında çeşitli komplikasyonları beraberinde getirebileceğini söyledi.

Pekdemir, 'Özellikle sıcak havalarda aşırı sıvı kaybı, yine aşırı sıcağın etkisi ile vücut dengesinin bozulması, ani tansiyon düşüşleri, sıvı kaybı ile beraber dehidratasyon dediğimiz vücutta sıvı kaybı ve kanın akışkanlığının azalması ve yine sıvı kaybı ve aşırı sıcakların etkisi ile ciddi vücutta elektrolit dengesinin bozulması; bunlar ciddi aritmiler, kalp yetmezliğinin kötüleşmesi, özellikle tansiyon hastalarının durumunun ağırlaşması ve kalp krizlerinde artışları birlikte getirebilir.' ifadelerini kullandı.

Kalp hastalarına sıcak hava uyarısı

Kalp hastalarının özellikle günün en sıcak saatlerinde güneş altında bulunmaktan kaçınmaları gerektiğini belirten Pekdemir, mümkün olduğunca serin ortamlarda bulunulmasını tavsiye etti.

Pekdemir, 'Bu tür hastaların genellikle sıcak havalarda kendilerini serin ortamlarda korumaları, özellikle gündüz saat 11.00 ile 17.00 arasında çok güneş altında, aşırı sıcak ortamda bulunmamaları, mümkünse işlerini bu saatlerin dışında yapmaları gerekiyor. İhtiyaç olmadan, çok susamadan yine su içmeleri, sıvı takviyeleri yapmaları gerekir.' dedi.

Ancak kalp yetmezliği bulunan hastaların sıvı tüketiminde dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Pekdemir, fazla sıvı alımının bazı hastalarda kalp yetmezliğini ağırlaştırabileceğini belirtti.

'Kalp yetmezliği olanlar sıvı dengesine dikkat etmeli'

Özellikle ciddi ritim bozukluğu, hipertansiyon, koroner arter hastalığı ve kalp yetmezliği bulunan kişilerin sıcak havaların etkisinden korunması gerektiğini ifade eden Pekdemir, 'Mecbur kalmadıkça güneş altında fazla kalmalarını önermiyoruz.' diye konuştu.

Kalp yetmezliği bulunan ve yoğun ilaç kullanan hastalarda elektrolit dengesizliğinin daha önemli hale geldiğini belirten Pekdemir, aşırı sıcaklarla birlikte sıvı kaybının bu tabloyu daha da ağırlaştırabileceğini söyledi.

Pekdemir, 'Eğer kalp yetmezliği varsa aşırı sıcak havalarda yine de sıvı dengesine dikkat etmesi gerekiyor. Aşırı su tüketmek bazen kalp hastalarına, kalp yetmezliği olan hastalara ciddi yük getirebilir, kalp yetmezliğini artırabilir. Bu türlü hastaların aldığı, çıkardığı dengesini koruyarak sıvı dengesini ona göre ayarlamasını istiyoruz.' ifadelerini kullandı.

Kalp krizi geçiren hastalar daha dikkatli olmalı

Yakın zamanda kalp krizi geçirmiş ve stent takılmış hastaların sıcak havalarda sıvı kaybına karşı daha dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Pekdemir, dehidratasyonun ciddi riskler oluşturabileceğini belirtti.

Pekdemir, 'Yine koroner arter hastalığı, yüksek tansiyon olan hastalarda dehidratasyon çok önemli. Yakın zamanda kalp krizi geçirmiş bir hastaysa ciddi sıvı kaybı olduğu zaman kanın akışkanlığı artacağı için stentlerin trombozunda, stentlerin yerinden tıkanmasında veya kalp krizinin tetiklenmesinde biraz önce de bahsettiğim gibi yüzde 2-3 her santigrat derece artışında kalp krizinin tetiklenmesine arttığına dair yayınlar var.' dedi.

Bu hastaların terlemeyle kaybettikleri sıvıyı yerine koymaları gerektiğini belirten Pekdemir, susama hissinin oluşmasını beklemeden yeterli sıvı alınmasını tavsiye etti.

'İlaç kullanan hastalar doktor kontrolünde hareket etmeli'

Sıcak havalarda özellikle kalp yetmezliği hastalarının kullandığı idrar söktürücü ilaçlara da dikkat edilmesi gerektiğini belirten Pekdemir, sıvı kaybının arttığı dönemlerde ilaç dozlarının doktor tarafından yeniden değerlendirilmesinin gerekebileceğini söyledi.

Pekdemir, 'İlaç kullananlara önerimiz şu, sıcak havalarda kalp yetmezliği olanlarda sıvı kaybı fazla olacağı için idrar söktürücü ilaçların dengeli ayarlanması gerekir. Bazen çok sıcak havalarda dozunu azaltmak gerekebilir. Onun dışında ekstra normal rutinlerine devam etsinler. Yeter ki kaybettikleri sıvıları tekrar alsınlar.' ifadelerini kullandı.

'Göğüs ağrısı ve nefes darlığı geçmiyorsa hastaneye başvurun'

Sıcak havaya maruz kaldıktan sonra ortaya çıkan bazı belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini vurgulayan Pekdemir, dinlenme ve sıvı alımına rağmen geçmeyen göğüs ağrısı, nefes darlığı ve çarpıntının önemli bir uyarı işareti olduğunu söyledi.

Pekdemir, 'Çok aşırı bir hasta sıcak havaya maruz kaldığı zaman istirahat ettiğinde, dinlendiğinde, gölgeye geçtiğinde, sıvı aldığında geçmeyen göğüs ağrısı, geçmeyen nefes darlığı, geçmeyen çarpıntıları varsa, belli bir süre dinlendikten, sıvı aldıktan sonra bunlar düzelmiyorsa, özellikle de tansiyon düşüklüğü ve bilinç kaybına gidecek derecede bir halsizlik, bitkinlik oluşmuşsa mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmalı.' uyarısında bulundu. (İLKHA)

Uluslararası Sağlık Turizmi Konfederasyonu (SATKON) ile Sanayi ve Ticaret Konfederasyonu (SANKON) iş birliğinde düzenlenecek Anadolu Sağlık Turizmi ve Ekonomik İşbirliği Zirvesi, 18–19 Eylül 2026 tarihlerinde Konya'da gerçekleştirilecek.

Zirvede Türkiye'nin sağlık turizmindeki güçlü potansiyelinin Anadolu şehirlerine yayılması, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi, sağlık turizmi yatırımlarının artırılması ve Türkiye'nin küresel pazardaki konumunun güçlendirilmesi konuları değerlendirilecek.

Anadolu'nun potansiyeli uluslararası alana taşınacak

SATKON Genel Başkanı Ali Altuntaş, yaptığı yazılı açıklamada Anadolu'nun sağlık kuruluşları, üniversiteleri, sağlık profesyonelleri, termal kaynakları, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle sağlık turizmi açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirtti.

Bu potansiyelin uluslararası alanda daha etkin biçimde tanıtılması gerektiğini ifade eden Altuntaş, zirvede yeni iş birliği modellerinin de ele alınacağını kaydetti.

Yatırım ve ticaret başlıkları görüşülecek

Zirvede sağlık turizminin yanı sıra ekonomik iş birliği, yatırım, ticaret, sağlık teknolojileri, uluslararası hasta hareketliliği ve ülkeler arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesi de gündeme taşınacak.

Sağlık turizminin yalnızca sağlık hizmetlerinden oluşmadığına dikkat çeken Altuntaş, sektörün yatırım, istihdam, ihracat ve uluslararası ekonomik iş birliği bakımından stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı. Altuntaş, Anadolu şehirlerinin bu süreçte daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini ifade etti.

'Zirve Anadolu'ya önemli katkı sağlayacak'

SATKON Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Prof. Dr. Haşmet Mesut Özsoy ise Türkiye'nin nitelikli sağlık insan gücü, modern sağlık altyapısı ve bilimsel kapasitesiyle dünya sağlık turizminde önemli bir merkez olma potansiyeline sahip olduğunu belirtti.

Konya'da gerçekleştirilecek zirvenin sağlık turizminin Anadolu'da daha güçlü şekilde gelişmesine katkı sağlayacağını aktaran Özsoy, organizasyonun uluslararası bağlantıların artırılması açısından da önemli olduğunu kaydetti.

Sürdürülebilir iş birlikleri hedefleniyor

Zirveyle Türkiye'nin farklı bölgelerinde sağlık turizminin geliştirilmesi, uluslararası sağlık kuruluşları ve yatırımcılarla yeni bağlantılar kurulması ve sektörde faaliyet gösteren kurumlar arasında sürdürülebilir iş birlikleri oluşturulması hedefleniyor.

Anadolu Sağlık Turizmi ve Ekonomik İşbirliği Zirvesi, Türkiye'nin sağlık turizmi vizyonuyla Anadolu'nun ekonomik ve sosyal potansiyelini uluslararası platformda buluşturacak.

Botoks denildiğinde ilk akla gelen estetik ve gençleşme uygulamaları olsa da tıbbi adıyla botulinum toksini, fiziksel tıp ve rehabilitasyon alanında önemli bir tedavi yöntemi olarak kullanılıyor.

Malatya Turgut Özal Tıp Merkezi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Tülay Yıldırım tarafından uygulanan botulinum toksini enjeksiyonuyla özellikle nörolojik hastalıkların ardından gelişen spastisitenin azaltılması ve hastaların hareket kabiliyetlerinin artırılması amaçlanıyor.

Kaslardaki istemsiz sertliğe müdahale

Botulinum toksininin estetik dışında önemli bir tıbbi kullanım alanının bulunduğunu belirten Yıldırım, spastisitenin hastaların günlük yaşamını ciddi şekilde etkileyebildiğini söyledi.

Spastisiteyi kaslarda gelişen istemsiz ve kontrol edilemeyen sertlik olarak tanımlayan Yıldırım, durumun özellikle nörolojik rahatsızlıklarda görüldüğünü ifade ederek, 'Spastik çocuklarda, inmelerde, beyin kanamalarına bağlı inmelerde, MS'te ve bazen Parkinson'da görülebiliyor. Kas istem dışı kasılıyor. Bu istemsiz hareket de hastanın hareketini engelliyor. Koldaysa kolunu kullanamaz, ayağındaysa yürüyemez hale gelebiliyor. Dolayısıyla hastanın yaşam kalitesini oldukça bozan ciddi bir sağlık sorunu' dedi.

Çevre illerden de hastalar geliyor

Botulinum toksini uygulamasının Turgut Özal Tıp Merkezi'nde uzun yıllardır gerçekleştirildiğini kaydeden Yıldırım, hastaların tedaviye daha hızlı ulaşabilmeleri için randevu süreçlerini mümkün olduğunca kısa tutmaya çalıştıklarını belirtti.

Merkezin yalnızca Malatya'ya hizmet vermediğine dikkat çeken Yıldırım, Adıyaman, Bingöl, Elazığ ve Kahramanmaraş başta olmak üzere çevre illerden de çok sayıda hastanın tedavi için başvurduğunu söyledi.

'Tek başına botulinum toksini yeterli değil'

Tedavinin yalnızca enjeksiyondan ibaret olmadığının altını çizen Yıldırım, botulinum toksini uygulamasının fizik tedavi ve egzersiz programlarıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Yıldırım, 'Tek başına botulinum toksini enjeksiyonu bir işe yaramaz. Biz kasın sert kısmını gevşetiyoruz, sonrasında yoğun bir fizik tedaviyle kasın diğer kısmını güçlendirmeye çalışıyoruz. Hasta hareketini engelleyen sertliği yenip zayıf kasını çalıştırdığında, kullanamadığı kolunu kullanabilir hale gelebiliyor. Yürümesine engel olan durum da zaman içerisinde azalabiliyor' diye konuştu.

Tedavi tecrübe ve sabır gerektiriyor

Botulinum toksini uygulamasında hekim tecrübesinin ve düzenli hasta takibinin büyük önem taşıdığını ifade eden Yıldırım, her hasta için uygulanacak dozun ve enjeksiyon aralıklarının kişiye özel belirlendiğini söyledi.

Tedavinin sabır gerektiren bir süreç olduğunu aktaran Yıldırım, hastanın yaşadığı zorlukların yanı sıra hekim ve sağlık ekibinin de sürecin içerisinde aktif olarak yer alması gerektiğini belirtti.

Etkisi 6 aya kadar sürebiliyor

Botulinum toksini uygulamasının kalıcı bir tedavi olmadığını da hatırlatan Yıldırım, uygulamanın etkisinin 6 aya kadar devam edebildiğini, hastanın durumuna göre enjeksiyonun daha sonra tekrarlanabildiğini kaydetti.

Tedaviden fayda gören hastaların yeniden başvurduğunu ifade eden Yıldırım, 'Botulinum toksini fizik tedavi ve rehabilitasyon alanının önemli ajanlarından biri. Ancak mutlaka fizik tedavi, rehabilitasyon ve egzersiz uygulamalarıyla desteklenmesi gerekiyor. İhtiyacı olan hastalarda bu işin uzmanı bir hekim tarafından uygulanmalı ve hasta mutlaka takip edilmeli. Bir kere yapılıp bırakılacak bir tedavi değil' ifadelerini kullandı.

Malatya İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı'nde görev yapan Doç. Dr. Mehmet Aslan, ses kısıklığının nedenleri, belirtileri, erken tanı ve tedavinin önemine ilişkin İLKHA muhabirine önemli açıklamalarda bulundu.

Ses kısıklığının, sesin kişinin istediği gürlüğe veya tona ulaşamaması şeklinde tanımlanabileceğini belirten Aslan, bu durumun toplumda oldukça sık görüldüğünü ifade etti.

'Ses kısıklığının en sık nedeni enfeksiyonlar'

Ses kısıklığının en bilinen nedeninin enfeksiyonlar olduğunu belirten Aslan, bunların başında virüslerin geldiğini söyledi.

Aslan 'Ses kısıklığı, sesin karşı tarafından duyulan veya kendi tarafınızda algıladığınız kısımda sesin tam olarak istediğiniz gürlüğe veya tona ulaşmamasıdır. Ses kısıklığının en bilinen sebebi aslında enfeksiyonlardır. Enfeksiyonlarda da en sık bilinen sebebi virüslerdir. Halk arasında larenjit diye tabir edilen hastalıktır.' dedi.

Grip, üst solunum yolu enfeksiyonları, soğuk algınlığı ve soğuğa maruz kalma gibi durumlarda ses tellerinde inflamasyon oluşabileceğini aktaran Aslan, bu tür ses kısıklıklarının çoğunlukla kısa sürede kendiliğinden düzeldiğini ifade etti.

Aslan 'Bu genellikle grip, üst solunum yolu enfeksiyonları, soğuk algınlığı, klima çarpması veya soğukta kalma gibi durumlarda virüsler tarafından olur. Bir inflamasyon oluşur ve kısa zamanda yaklaşık 7 günde geçer. Tedavisi için ciddi bir şey yapmaya gerek yok. Eğer çok ağrı olursa belki bir ağrı kesici alınabilir ama onun dışında yeterli sıvı alımı bu sorunu çözecektir. Biraz da sesi dinlendirmek bu sorunu çözecektir.' ifadelerini kullandı.

Bakterilerin de ses kısıklığına neden olabildiğini ancak virüslere göre daha az görüldüğünü belirten Aslan, bu durumlarda tedavinin hekim değerlendirmesine göre antibiyotik, semptomatik tedavi ve ses istirahatini içerebildiğini kaydetti.

'Ses teli felci ameliyatlardan sonra görülebiliyor'

Ses kısıklığının daha nadir nedenleri arasında ses teli felcinin bulunduğunu belirten Aslan, bunun özellikle bazı cerrahi operasyonlardan sonra ortaya çıkabildiğini söyledi.

Aslan 'Ses teli felcinin en çok gördüğümüz sebebi geçirilmiş ameliyatlara bağlı olarak gözükmektedir. Bunun da en sık sebebi geçirilmiş guatr cerrahisi dediğimiz tiroit cerrahisidir. Tek taraflı olduğu zaman genellikle ses teli felci tek tarafı etkilediği için ses kısıklığı ön planda olur. İki tarafı etkilediği zaman da ses kısıklığından daha ziyade nefes problemi olur.' diye konuştu.

Ses teli felcinin kalp, akciğer ve göğüs kafesine yönelik bazı ameliyatların ardından da görülebileceğini aktaran Aslan, bazen herhangi bir belirgin neden olmadan da ses teli felci gelişebildiğini ifade etti.

Bu hastaların bir kısmında ses teli hareketlerinin zaman içerisinde geri dönebildiğini belirten Aslan 'Genellikle 5-6 aydan sonra kendisi dönebiliyor. Sadece konforu bozmak dışında ciddi bir probleme sebep olmamaktadır. Bazen sıvı alımlarında nefese kaçma veya akciğere kaçma şeklinde birkaç tane şikyete sebep olabiliyor.' dedi.

'Uzun süren ses kısıklığı gırtlak kanserinin belirtisi olabilir'

Ses kısıklığının daha nadir ancak önemli nedenlerinden birinin de tümörler olduğunu dile getiren Aslan, özellikle ileri yaşta ve sigara öyküsü bulunan kişilerde uzun süre devam eden ses kısıklığının dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Aslan 'Erken evrede ses tellerinde gerçekleşen tümörler, seste kalite bozulmasına sebep olarak ses telinde fonksiyon bozukluğu yaratıp ses kısıklığına sebep olur. İleri yaşta, sigara öyküsü olan kişilerde 'Soğuk ayran içtim, soğuk su içtim veya soğuk bir şey yedim, sesim geçer.' diye bekleyip 3 hafta veya genellikle 1 ay, 2 ay geçmeyen hastalarda mevcut kitlenin oluşumunu görüyoruz ve ses telindeki kaybın buna bağlı olduğunu görüyoruz.' ifadelerini kullandı.

Ses kısıklığı yaşayan her hastanın kanser olduğu anlamına gelmediğinin altını çizen Aslan, ancak belirli risk gruplarında gecikmeden uzman değerlendirmesi yapılması gerektiğini söyledi.

'3 haftadan uzun süren ses kısıklıklarında hekime başvurulmalı'

Özellikle 3 haftadan uzun süren, düzelmeyen veya giderek kötüleşen ses kısıklıklarının önemsenmesi gerektiğini vurgulayan Aslan, şöyle devam etti:

'Enfeksiyon ve diğer sebeplerle ilgili olan rahatsızlıklarda biraz sesimizi dinlendirdiğimiz zaman çoğu zaman sesimizin tam olmasa da iyileştiğini görüyoruz. Ama 3 haftadan daha uzun süren, gittikçe kötüleşen ses kısıklıklarında özellikle hekimimize başvurmalıyız.'

İleri yaşta olan, sigara kullanan veya ağır sanayi gibi zehirli gazlara maruz kalınan işlerde çalışan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini belirten Aslan, bu kişilerin ses kısıklığı yaşaması halinde KBB uzmanına başvurmasının önem taşıdığını ifade etti.

Buna karşılık genç, herhangi bir risk faktörü veya ek hastalık öyküsü bulunmayan kişilerde 3 haftadan kısa süren ses kısıklıklarının çoğunlukla larenjit ve farenjit gibi nedenlere bağlı olduğunu belirten Aslan, bu durumların dinlenme, yeterli sıvı alımı ve ses istirahatiyle düzelebileceğini söyledi.

'Gırtlak kanserinin en önemli nedenlerinden biri tütün ve tütün ürünleri'

Tütün ve tütün ürünlerinin özellikle gırtlak kanseri açısından önemli bir risk faktörü olduğunu vurgulayan Aslan, toplumda sigaranın zararlarının yalnızca nikotin üzerinden değerlendirildiğine dikkat çekti.

Aslan 'Sigaranın içindeki nikotin kanser yapmıyor. Sigara yanarken dumanın içindeki hidrokarbonlar, ortaya çıkan karbonlar; ses telleri, ağız mukozası, geniz mukozası, nazofarenks dediğimiz alan, ağız boşluğu, her tarafta yani sigaranın uzandığı her yerde epiteli bozar.' dedi.

Sigara dumanındaki maddelerin uzun süreli maruziyet sonucunda hücrelerde hasara yol açabildiğini ifade eden Aslan 'Vücudumuz çoğu zaman bunu tamir eder. Ama kronik maruziyet, yaş ilerledikçe artık bu tamir mekanizmasının da gittikçe azalması veya yavaşlamasından dolayı kanser ortaya çıkmaktadır.' diye konuştu.

Dünyada tütün kullanımıyla en güçlü şekilde ilişkilendirilen kanserlerin başında akciğer kanserinin geldiğini belirten Aslan, gırtlak kanserinde de tütün ve tütün ürünlerinin en önemli risk faktörlerinden biri olduğunu söyledi.

Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin de masum görülmemesi gerektiğini vurgulayan Aslan, bu ürünlerin kullanımına karşı da dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

'Mesleği gereği sesini yoğun kullananlar dikkat etmeli'

Ses sağlığının korunmasında yaşam tarzı değişikliklerinin önemli olduğunu belirten Aslan, özellikle mesleği gereği sesini yoğun kullanan kişilerin seslerini doğru teknikle kullanmaları gerektiğini söyledi.

Turgut Özal Tıp Merkezi bünyesinde ses terapisi merkezinin bulunduğunu belirten Aslan, imam ve öğretmenler başta olmak üzere sesini yoğun kullanan meslek gruplarına yönelik terapi ve eğitimlerin önem taşıdığını kaydetti.

Aslan 'İmamlar belli bir noktadan sonra o coşkuyla beraber sesini çok ciddi bir şekilde yükselterek kullanmaya başlıyorlar. Bu doğru değil. Sesinizi en uygun oktavda kullanın ve bağırarak, hızlı bir şekilde, devamlı olarak anlatmayın. Arada es vererek, gerekirse arada iki damla suyla boğazınızı nemlendirerek sesinizin kalitesini kötüleştirmeyin.' ifadelerini kullandı.

Öğretmenlerin de benzer şekilde seslerini doğru kullanmaları gerektiğini belirten Aslan, profesyonel ses sanatçılarının ise aldıkları eğitimler sayesinde seslerini daha bilinçli kullandıklarını söyledi.

'Çocuklarda bağırmaya bağlı ses sorunları görülebiliyor'

Çocuklarda da ses kısıklığı ve ses teli problemlerinin ortaya çıkabildiğine dikkat çeken Aslan, özellikle oyun sırasında yüksek sesle bağırmanın çocukların ses tellerini olumsuz etkileyebildiğini ifade etti.

Aslan 'Çocuklar genellikle laftan çok anlamıyor. Sokakta arkadaşlarıyla oyun oynarken çok ciddi bir şekilde bağırıyor. Bağırmakla ilgili problemler olduğu için sesleri çok çabuk şekilde etkilenebiliyor ama tam tersine çok çabuk da düzelemiyor.' dedi.

Çocuklara küçük yaşlardan itibaren seslerini doğru kullanmaları konusunda eğitim verilmesinin önemli olduğunu belirten Aslan, yüksek perdeden ve yüksek sesle sürekli konuşmanın ses problemlerine yol açabileceğini kaydetti.

Ses kısıklığının kişinin günlük yaşam konforunu ve iletişimini ciddi şekilde etkileyebildiğini belirten Aslan, vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.

Aslan 'Ses kısıklığı konforu bozan, karşıyla iletişimi bozan ciddi bir problem. Ses kısıklığında en önemli mesajımız şu: 3 haftadan uzun süren, özellikle ileri yaş hastalarda muhakkak bir uzmana başvurmak gerekiyor. Altında farklı, sıkıntılı, kötü bir hastalık olmasın diye.' dedi.

Sesin yüksek tonda ve bağırarak kullanılmasının doğru olmadığını vurgulayan Aslan 'Bunun ne iletişime bir katkısı olur, ne karşı tarafla diyalogda size bir katkısı olur ne de size bir faydası olur. En güzeli sakin sakin konuşmak. Derdimizi karşı tarafa en sakin şekilde anlatabilmek.' ifadelerini kullandı.

'Bir ömür boyu ses kısıklığı yaşamamak için sigaradan uzak durmalı'

Aslan, ömür boyu ses sağlığını korumak isteyenlere ise şu mesajı verdi:

'Bir ömür boyu sesimizi korumak için, ses kısıklığı yaşamamak için en önemli unsurumuz; birincisi sigaradan uzak durmak, ikincisi de sesimizi doğru kullanmak, düzgün kullanmak ve normal tonunda kullanmaktır. Bu, ses sağlığınız, beden sağlığınız ve ruh sağlığınız açısından en uygun olandır.' (İLKHA)

Yaz aylarının gelmesiyle birlikte yükselen hava sıcaklıkları ve dik açıyla gelen güneş ışınları, farkında olmadan gözlerimizde ciddi hasarlara yol açabiliyor. Uzun süre ultraviyole ışınlarına maruz kalmanın korneada tahribat oluşturabileceğini belirten Göz Vakfı Bayrampaşa Göz Hastanesi hekimlerinden Op. Dr. Atilla Şahin, özellikle çocuklar ile hassas göz yapısına sahip kişilerin bu dönemde ekstra tedbir alması gerektiğini vurguladı.

'Güneş Gözlüğü Bir Aksesuar Değil, Sağlık İhtiyacıdır'

Yaz aylarında gözü korumanın ilk kuralının doğru gözlük kullanımı olduğunu vurgulayan Op. Dr. Şahin, şu uyarılarda bulundu:

'Özellikle güneşin en dik geldiği öğle saatlerinde dışarı çıkılması gerekiyorsa, UVA ve UVB filtreli güneş gözlükleri mutlaka kullanılmalı. Plajda, açık havada veya uzun yolculuklarda gözlerin korunması büyük önem taşıyor. Kaliteli ve ultraviyole filtreli gözlükler yalnızca konfor değil, doğrudan göz sağlığımız için gereklidir.'

Ekran Başı Çalışanlar ve Alerjik Bünyeler Risk Altında!

Bazı kişilerde kornea sinirlerinin çok daha hassas olabileceğine değinen Op. Şahin, dijital ekran kullanımı ve alerjilerin ışık hassasiyetini artırdığına dikkat çekti:

'Uzun süre bilgisayar, telefon veya tablet ekranlarına maruz kalmak kornea sinirlerinde hassasiyet oluşturabilir. Bu durumda ışık gözü çok daha fazla rahatsız eder. Fotokromik camlı gözlükler veya koruyucu gözlükler bu hassasiyeti azaltmada oldukça faydalıdır. Ayrıca göz alerjileri de ışık hassasiyetini katlayabilir.'

Çocuklar İçin 10.00 - 14.00 Saatlerine Dikkat!

Yazın çocukların deniz ve güneş altında uzun süre vakit geçirdiğini hatırlatan Op. Dr. Şahin, ebeveynlerin özellikle riskli saatlere dikkat etmesi gerektiğini belirtti:

'Çocukların özellikle öğle saatlerinde 10.00 - 14.00 doğrudan güneşe maruz kalmaları sınırlandırılmalıdır. Dışarı çıkmaları gerekiyorsa şapka ve güneş gözlüğü kullanımı ihmal edilmemeli. Denizde ise UV korumalı yüzücü gözlükleri tercih etmek hem göz sağlığı hem de genel konfor için son derece önemlidir.'

Gözünüze Doğrudan Buz Koymayın!

Işık hassasiyeti ve rahatsızlık yaşayan kişilerin en çok yaptığı hatalardan birinin doğrudan buz uygulamak olduğunu belirten Op. Dr. Şahin, doğru bakım yöntemini şöyle açıkladı:

'Göz çevresine doğrudan buz uygulamak dokulara zarar verebilir. Bunun yerine buzdolabında bekletilmiş göz maskeleri veya serin bezlerle yapılan kısa süreli uygulamalar çok daha rahatlatıcı olur. Uygulama sırasında bir rahatsızlık hissi olursa işlem hemen sonlandırılmalıdır.'

Erken Teşhis Kalıcı Hasarları Önlüyor

Gözlerde geçmeyen yanma, sulanma, ışık hassasiyeti veya alerji belirtileri uzun süre devam ederse vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması gerektiğinin altını çizen Op. Dr. Şahin, erken değerlendirmenin olası ciddi göz sorunlarının önüne geçmedeki en önemli adım olduğunu hatırlattı.

Bakan Memişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 'Rotamız hep şifa. 6 deniz ambulansımızla bugüne kadar 44 bin 476 hastamızın naklini gerçekleştirdik.' bilgisini paylaştı.

Memişoğlu, 'Denizde, karada, havada. Sağlık için fedakarca görev yapan tüm sağlık ekiplerimize teşekkür ediyorum.' ifadelerini kullandı. (İLKHA)

Yaz döneminde ciddi artış gösteren diğer Kulak Burun Boğaz hastalıkları ve dikkat edilmesi gerekenler;

'Yüzücü Kulağı' (Eksternal Otit - Dış Kulak Yolu Enfeksiyonu)
Havuz ve deniz suyunun kulak kanalına girmesi oradaki koruyucu asidik ortamı bozar. Bakteri ve mantarlar için mükemmel bir üreme alanı oluşur. Şiddetli kulak ağrısı, kulakta dolgunluk , kulak akıntısı ve dokunulduğunda hassasiyetle kendini gösterir. Bu problemden korunmak için elimizden geldiği kadar kulağa su kaçırmamalı ve deniz,havuz ve banyo sonrası kulağın içerisine bir şey sokmadan kulak havlu peçete yardımıyla durulanmalıdır.

Kulak Mantarı (Otomikoz)
Dış kulak yolunun nemli olması nedeniyle yine sıklığı artan hastalıklardan biridir. Kulak mantarından korunmak için dış kulak yolunun kuru tutulması önem arz etmektedir.

Kulak Zarı Delinmesi
Özellikle havuza, denize ani ve hızlı dalış yapılması sonucunda barotravmaya bağlı kulak zarı delinmesi olayları yaz mevsiminde sık karşılaştığımız problemlerdendir. Takibinde işitme kaybı, kulaktan kan gelmesi, ağrı gibi problemler eşlik edebilmektedir. Bu problemden korunmak için çok yüksek noktalardan ani ve hızlı dalışlardan kaçınılması gerekmektedir.

Alerjik Rinit
Yazın polen mevsiminin başlamasıyla Alerjik rinit (Saman nezlesi) şikayetlerinde ciddi artışlar olmaktadır. Bu hastalarda şikayet olarak genelde her gün defalarca hapşırık, şeffaf burun akıntısı, sürekli burun kaşıntısı ve nefes alma problemleri ön planda olmaktadır. Bu hastalar kendilerini gripmiş gibi hissetmekte bazen ek olarak kulakta ve damakta da kaşıntı hissi de ortaya çıkabilmektedir. Devamlı olan burun akıntısından dolayı hastalar sürekli burun çekmek ve burun temizlemek zorunda kaldıkları için sosyal ortamlarda problem yaşamaktadırlar. Bu hastalık genelde medikal tedavi ile kontrol altına alınmaktadır. Ayrıca hastanın şikayetlerinin arttığını hissettiği ortamlardan (polen,hayvan tüyü vs.) uzak durması da şikayetlerinin kontrol altına alınmasında önemlidir. Bu problemin tedavisi için Kulak Burun Boğaz uzmanı tarafından muayene edilip uygun tedavi başlanması gerekmektedir.

Sıcaklığa Bağlı Burun Kanamaları (Epistaksis)
Özellikle çocuklarda ve tansiyon hastalarında yazın sıklığı artan hastalıklardandır.Kuru hava ve aşırı sıcaklar, burun ön bölgesindeki kılcal damarların kurumasına ve çatlamasına yol açar. Hafif bir dokunuşla veya kendiliğinden durup dururken başlayan burun kanamaları yazın sıklaşır. Burun mukozası dediğimiz iç örtüsünün kremler yardımıyla nemli tutulması bulunulan ortamın da nemlendirilmesini problemin önüne geçmek için önermekteyiz. Ayrıca acil durumlar için Kulak Burun Boğaz hekimi muayenesi sonrasında verdiğimiz bazı burun spreyleri de bulunmaktadır.

Klimaya bağlı sinüs problemleri
Yazın sıcaklardan kaçmak için kullandığımız klimalar da sinüslerin sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir. Klimaların üflediği kuru ve soğuk hava, burun içindeki mukoza örtüsünü kurutur ve burun tüylerinin (silyaların) hareketini yavaşlatır. Bu durum sinüslerin boşalmasını engelleyerek yaz ortasında şiddetli sinüzit ataklarına (baş ağrısı, burun tıkanıklığı) neden olur. Ayrıca temizlenmeyen klima filtreleri ortama bakteri saçar. Bu problemin önüne geçmek için klima temizliğinin düzenli olarak yapılması ve ortamın nemli tutulması önem arz etmektedir.

Op.Dr.İbrahim Akın,''Ayrıca bu saydığımız problemler olduğunda Kulak Burun Boğaz hekimine danışılmadan kulak damlaları vs gibi ilaçları kullanmak problemlerin artmasına sebep olabileceği de unutulmamalıdır.''dedi.

Açılışta konuşan Gastroenteroloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yüksel Seçkin, kliniğin teknik kapasitesi ve yürütülen çalışmalar hakkında önemli bilgiler paylaştı.

Gastroenteroloji kliniğinin yaklaşık 50 yatak kapasitesi, 4 poliklinik, 1 endoskopi ünitesi ve 2 ERCP ünitesiyle hizmet veren çok büyük bir merkez olduğunu belirten Seçkin, Türkiye'de ileri endoskopik işlemleri gerçekleştirebilen nadir kliniklerden biri olduklarını söyledi.

Prof. Dr. Yüksel Seçkin

Klinik bünyesinde yaklaşık 10 binin üzerinde endoskopi ve kolonoskopi işlemi yapıldığını ifade eden Seçkin, 'Bu işlemlerin yaklaşık 6 bin 500'ü endoskopi, 4 bini ise kolonoskopidir ve bu işlemlerin yüzde 90-95'ini anestezi altında gerçekleştirmekteyiz.' dedi.

'Türkiye'ye ve yurt dışından gelen çok sayıda hastaya hizmet veriyoruz'

Seçkin, klinikte yaklaşık 2 bin ERCP işlemi yapıldığını, bunun yaklaşık bin 200-bin 300'ünü ise organ nakli hastalarının nakil sonrası gelişen rahatsızlıklarının tedavisinin oluşturduğunu kaydetti.

Seçkin, sadece Malatya ve bölgeye değil tüm Türkiye'ye ve yurt dışından gelen çok sayıda hastaya hizmet verdiklerini belirterek bağışlanan ileri teknoloji cihazın en iyi şekilde koruyup hastaların hizmetine sunacaklarını sözlerine ekledi.

'Bu bağış binlerce hastaya şifa kaynağı olacak'

Prof. Dr. Erol Karaaslan

Turgut Özal Tıp Merkezi Başhekimi Prof. Dr. Erol Karaaslan yapılan bu anlamlı bağışın merhumların hatırasını yaşatmanın ötesinde binlerce hastaya şifa kapısı aralayacağını ifade etti.

Karaaslan, Malatyalı hayırsever vatandaşlara da çağrıda bulunarak, 'Yapılacak bağışlarla hastanemiz daha da güçlenecek ve şifa bekleyen birçok vatandaşımıza umut olacaktır. Tüm hemşehrilerimizi bu konuda duyarlı olmaya davet ediyorum.' diye konuştu.

Prof. Dr. Nusret Akpolat

İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat da konuşmasında hayırseverliğin önemine değinerek, şu ifadeleri kullandı: 'Safa Bey ve onun nezdinde tüm Kısacık ailesine teşekkürle başlamak istiyorum. Bir endoskopi ünitesinin yaptıkları katkı gibi sadece kısa iki cümleyle ifade edilecek bir konu değil. Hayırsever olmak her babayiğidin harcı değildir. Bu anlamda bu ailenin kazandığından toplum yararına verebilmesini ve bu anlamdaki yüce gönüllülüğünden dolayı tebrik ediyor, sayılarının artmasını ve başhekimimizin dediği gibi herkese örnek olmasını diliyorum.'

Merhume Naile Kısacık ve merhum Hüseyin Kısacık'ın torunu Safa Kısacık ise tüm aile bireyleri İstanbul'da yaşamasına rağmen merhum babaannesi Naile Kısacık'ın her zaman büyük bir Malatya sevdalısı olduğunu dile getirdi. Babaannesinin Turgut Özal Tıp Merkezi'nde büyük ilgi ve değer gördüğünü belirten Kısacık, 'Burada tedavi gördüğü dönemde sağlığıyla yakından ilgilenen Furkan hocamıza ve tüm tıp merkezi çalışanlarına çok teşekkür ederiz. Bize babaannemizin anısını yaşatacak böyle anlamlı bir fırsat sunduğunuz için minnettarız.' dedi.

Safa Kısacık

Konuşmaların ardından açılış gerçekleştirildi. Rektör Prof. Dr. Nusret Akpolat'ın hayırsever Safa Kısacık'a teşekkür hediyesini takdim etmesi ve gerçekleştirilen toplu fotoğraf çekiminin ardından program sona erdi.

Törene; İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Aslan, Turgut Özal Tıp Merkezi Başhekimi Prof. Dr. Erol Karaaslan, Gastroenteroloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yüksel Seçkin, hayırsever Safa Kısacık ve ailesinin yanı sıra akademisyenler ile hastane personeli katıldı. (İLKHA)

Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Burcu Polat, dünya nöroloji otoritelerinin benimsediği yeni yaklaşım doğrultusunda, hastalıkları tedavi etmekten çok beyin sağlığını yaşam boyu korumaya odaklanan koruyucu nöroloji anlayışı ve bunun için uygulanması gereken bilimsel, toplumsal ve bireysel adımlar hakkında açıklamalarda bulundu.

Hastalık ortaya çıkmadan beyin sağlığını korumak küresel standart hline getiriliyor!

Dünya genelindeki önde gelen nöroloji akademilerinin, yakın zamanda ortak raporlar ve kararlar yayımladıkları bilgisini veren Doç. Dr. Burcu Polat, 'Bu metinlerde yalnızca hastalıkları tedavi etmeyi değil, hastalıklar ortaya çıkmadan beyin sağlığını korumayı da küresel bir standart hline getirmeyi hedeflediklerini vurguladılar.' dedi.

Yeni yol haritası kapsamında halkın sağlığını doğrudan etkileyecek dört temel hedef belirlendiğini aktaran Doç. Dr. Polat, 'Dünya genelinde nöroloji uzmanı ve sağlık personeli sayısı artırılarak, hastaların tedaviye erişim sürelerinin kısaltılması; hekimlerin tükenmişlik yaşamadan hastalarına daha fazla vakit ayırmasının sağlanması; Alzheimer demansı, ALS, inme gibi beyin hastalıklarına kesin çözümler ve yeni ilaçlar bulunması için yürütülen bilimsel araştırmalara verilen bütçe ve desteklerin artırılması; halkın günlük yaşamda beyin sağlığını nasıl koruyacağına dair güvenilir rehberler hazırlanarak ve hastalıkları önleyici küresel kampanyalar yürütülmesi… Bunlara ek olarak; sağlık eğitiminin uygulamalı olarak ilkokuldan itibaren verilmesi çok önemli. Çünkü beyin sağlığı anne karnında başlıyor, daha ilkokuldan itibaren sağlık bilinci gelişmiş bir anne adayı sağlıklı bir çocuk dünyaya getirecektir.' açıklamasını yaptı.

Nörologlar, yeni gelişmekte olan koruyucu nöroloji alanını ilerletmek için de çalışabilir!

Beynin, insan vücudunun merkezi komuta ve kontrol merkezi olarak işlev gördüğünü ve fiziksel, zihinsel ve sosyal refahımızdan sorumlu bir organ olduğunu hatırlatan Doç. Dr. Polat, 'Nörologlar, beyin sağlığı alanında uzman olarak hizmet vermelerinin yanı sıra yeni gelişmekte olan koruyucu nöroloji (preventive neurology) alanını ilerletmek için de çalışabilirler.' dedi.

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de 21. yüzyıl için etkin bir beyin sağlığı vizyonu ve eylem planına ihtiyaç olduğunu dile getiren Doç. Dr. Polat, 'Beyin sağlığı; bir insanın yaşamı boyunca fiziksel, zihinsel ve sosyal refahını en iyi şekilde destekleyen ideal beyin fonksiyonlarına sahip olması ve bunu sürdürmesidir.' ifadelerini kullandı.

Her iki kişiden biri yaşamı boyunca nörolojik hastalık riskiyle karşı karşıya!

Yapılan güncel araştırmalara göre, her iki kişiden birinin hayatının bir döneminde bir nörolojik hastalık veya bozukluktan etkilendiğine işaret eden Doç. Dr. Burcu Polat, şunları söyledi:

'Beyin sağlığının korunması için 4 ana alana odaklanılmalı. İlki bilim. Beyin hastalıklarını önleyecek tıbbi buluşlar için bilimsel araştırmalar hızlandırılmalı. Ardından sağlık çalışanlarına her dönemde güvenilir ve güncel beyin sağlığı kaynakları sunulmalı. Beyin sağlığını koruyan yasaların çıkması için hükümetlerle çalışılmalı. Topluma, yaşlılıkta zihinsel gerilemeyi önleyecek pratik ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları çocukluktan itibaren öğretilmeli.'

Çocuklukta geçirilen kafa travmaları yıllar sonra da beyni etkileyebiliyor!

Günlük yaşam için bilimsel ipuçları paylaşan Doç. Dr. Polat, 'Çocukluk çağından itibaren doğru beslenme, beyin hastalıkları riskini azaltır. Okul çağında yaşanan kafa travmalarının (spor yaralanması, trafik kazaları), yıllar sonra bile beyin sağlığını olumsuz etkileyebileceği kanıtlanmıştır. Beyindeki mikro plastik birikimi, hava kirliliği gibi güncel çevre sorunları bilim dünyası tarafından yakından takip edilmektedir.' şeklinde konuştu.

Beyin yaşam boyu kendini yenileyebilir!

'Beyin için hiçbir zaman geç değil!' diyen Doç. Dr. Burcu Polat, iki önemli kavrama dikkat çekerek sözlerini şöyle tamamladı:

'Plastisite ve bilişsel sermaye… Beyin, yaşamın her döneminde yapısal ve fonksiyonel olarak adapte olabilir, yeniden şekillenebilir ve kendisini yenileyebilir. Her beyin değişen oranlarda bir plastisiteye yani değişip dönüşme potansiyeline sahiptir. Hayat boyu öğrenme, bilişsel (bellek, dikkat, planlama, soyutlama vb. işlevler) olarak aktif olmak ve sosyal etkileşimin yüksek olması bireylerin akıl (beyin) sermayesine katkıda bulunur.

Yani geç kalmadınız, beyin sağlığınız için hemen bugün bir yerlerden başlayın! Sigarayı bırakmak, kilo kontrolü sağlamak, asansör yerine merdiven kullanmak, gün içinde kısa molalar verip nefes egzersizleri yapmak ya da kitap okumaya başlamak gibi küçük adımlarla başlanabilir. Sürdürülebilir ve gerçekçi hedefler belirleyerek sağlığı geri kazanmak mümkün.' (İLKHA)

İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı ve Turgut Özal Tıp Merkezi'nde görev yapan Prof. Dr. Funda Memişoğlu, KKKA'nın kene aracılığıyla bulaşan, ölümcül seyredebilen ciddi bir viral enfeksiyon hastalığı olduğunu söyledi.

Hastalığın, virüsü taşıyan kenelerin insanlara tutunarak salgılarıyla virüsü deri altına bırakması sonucu bulaştığını belirten Memişoğlu, enfeksiyonun yalnızca kene yoluyla değil, enfekte hayvanların kanı ve dokularıyla temas edilmesi halinde de görülebileceğini ifade etti. Özellikle hayvancılıkla uğraşanların eldiven gibi koruyucu ekipman kullanmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Memişoğlu, hasta kişilerin kanı ve vücut sıvılarıyla temasın da bulaş riski oluşturduğunu kaydetti.

Yanlış müdahale riski artırıyor

Kene tutunması halinde doğru müdahalenin hayati önem taşıdığına dikkat çeken Memişoğlu, kenenin mümkün olan en kısa sürede ve deriye en yakın noktadan, parçalanmadan çıkarılması gerektiğini söyledi.

Kenenin üzerine sigara bastırmak, kolonya veya alkol dökmek gibi uygulamaların kesinlikle yapılmaması gerektiğini belirten Memişoğlu, bu yöntemlerin kenenin virüsü vücuda bırakmasına neden olabileceğini ifade etti. Kişinin keneyi çıkaramaması halinde ise vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini dile getirdi.

Belirtiler 1 ila 3 gün içinde başlayabiliyor

KKKA'nın kuluçka süresinin en fazla 9 gün olduğunu belirten Memişoğlu, hastalığın yüksek ateş, baş ağrısı, şiddetli halsizlik, kas ve eklem ağrıları, bulantı, kusma ve ishalle başlayabileceğini söyledi.

İleri evrede burun ve diş eti kanamaları, sebepsiz morluklar, ciltte basmakla solmayan döküntüler ile idrar ve dışkıda kan görülebileceğini belirten Memişoğlu, kene tutunma öyküsü bulunan ve bu belirtileri yaşayan kişilerin acilen hastaneye başvurması gerektiğini kaydetti.

Doğaya çıkanlara önemli uyarılar

Risk grubunda bulunan çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar, piknik yapanlar ve doğa yürüyüşüne çıkanlara da tavsiyelerde bulunan Memişoğlu, uzun ve açık renkli kıyafetlerin tercih edilmesini, pantolon paçalarının çorap içine sokulmasını ve pikniklerde açık renkli örtü kullanılmasını önerdi.

Doğadan dönüşte ise koltuk altı, kulak arkası, ense, saçlı deri, diz arkası ve kasık bölgesi başta olmak üzere tüm vücudun dikkatlice kene yönünden kontrol edilmesi gerektiğini ifade etti.

'Malatya'da doğrulanmış ve şüpheli vakalar görülmeye başladı'

Türkiye'nin 2002 yılından bu yana KKKA açısından endemik ülkeler arasında yer aldığını belirten Memişoğlu, sıcaklıkların artmasıyla birlikte Malatya'da da vakaların görülmeye başladığını söyledi.

Geçen yıl Türkiye genelinde 618 KKKA vakası ve 36 ölüm bildirildiğini aktaran Memişoğlu, 'Bu yıl Malatya'da şu ana kadar ölüm olmadı. Ancak ülkemizde ölüm vakaları bildirilmeye başlandı. Beklediğimiz şekilde Malatya'da da doğrulanmış ve şüpheli vakalarımız gelmeye başladı.' dedi.

'Her kene ısırması ciddiye alınmalı'

Hastalığın erken teşhis ve destek tedavisiyle ölüm riskinin azaltılabildiğini belirten Memişoğlu, vatandaşların 'Kene ısırmasından bir şey olmaz.' anlayışını terk etmesi gerektiğini vurguladı.

Türkiye'de KKKA'nın ölüm oranının yaklaşık yüzde 4,8 olduğunu belirten Memişoğlu, 'Hangi kenenin bu hastalığı taşıdığını bilemezsiniz. Her kene ısırması ciddiye alınmalı, sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve belirtiler açısından takip edilmelidir.' ifadelerini kullandı.

Kenenin her zaman fark edilmeyebileceğine de dikkat çeken Memişoğlu, doğada bulunma öyküsü olan kişilerde kene görülmese bile ateş, halsizlik, kas ağrısı veya kanama gibi şikayetlerin ortaya çıkması halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini sözlerine ekledi.

Malatya'da görev yapan Aile Hekimi ve Halk Sağlığı Doktoru Dr. Fuat Zengin, '1-7 Ağustos Dünya Emzirme Haftası' dolayısıyla emzirme ve anne sütünün önemi hakkında İLKHA muhabirine önemli açıklamalarda bulundu.

Dr. Zengin, anne sütünün hem bebeğin sağlıklı gelişimi hem de toplumun geleceği açısından vazgeçilmez olduğunu söyledi.

'Anne sütü bebeğe özel hazırlanmış mucizevi bir besindir'

Anne sütünün içeriğinin tamamen bebeğin ihtiyaçlarına göre şekillendiğini ifade eden Dr. Zengin, 'Anne sütü tamamen mucizevi bir içeriğe sahip bir beslenme aracıdır. Anne karnından yeni doğan bebeğin sindirim sistemi başka gıdalara henüz hazır değildir. Onun ihtiyaç duyduğu besinleri en mükemmel şekilde karşılayan gıda anne sütüdür. Bu nedenle fizyolojik büyüme açısından son derece önemlidir.' dedi.

'Anne sütü sadece fiziksel değil, psikolojik ve ruhsal gelişime de katkı sağlıyor'

Anne sütünün sadece fiziksel değil, psikolojik ve ruhsal gelişime de katkı sağladığını belirten Zengin, 'Anne sütünün içeriği bebeğin ihtiyaçlarına göre değişebilmektedir. İlk gelen kolostrum adı verilen süt, bebeğin sindirim sistemini adeta koruyucu bir tabaka gibi kaplayarak mikropların geçişini engeller. İçerdiği immünoglobulin A sayesinde bakterilere karşı koruyucu görev üstlenir.' ifadelerini kullandı.

'Sütün içeriği emzirme sırasında bile değişiyor'

Anne sütünün emzirme sürecinde dahi farklı özellikler gösterdiğini belirten Zengin, 'Sütün ilk kısmında su ve şeker oranı yüksektir. Emzirmenin ilerleyen safhalarında ise protein ve aminoasit oranı artmaktadır. Yani süt, bebeğin ihtiyacına göre değişmektedir.' diye konuştu.

Anne sütünün eşsiz bir yapıya sahip olduğuna dikkat çeken Zengin, 'Anne sütü tıpkı bir parmak izi gibidir. Hiçbir laboratuvar bu sütün aynısını üretemez. Bu nedenle anne sütü bebeğin fizyolojik, psikolojik ve ruhsal gelişimi için mükemmel hazırlanmış bir gıdadır.' dedi.

'İlk 6 ay sadece anne sütü verilmelidir'

İlk 6 ayda anne sütünün yüzde 88'inin sudan oluştuğunu hatırlatan Zengin, Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Bakanlığının da aynı tavsiyede bulunduğunu belirterek şunları söyledi:

'İlk 6 ay mutlaka sadece anne sütü verilmesi gerekiyor. Çünkü bebeğin sindirim sistemi henüz yenidir ve anne sütü onun için en ideal beslenme şeklidir. Bu dönem bebeğin büyüme ve gelişmesinin temellerinin atıldığı en önemli dönemdir.'

'Doğru emzirme teknikleri konusunda eğitimler yaygınlaşıyor'

Toplumda emzirme konusunda bazı yanlış inanışların bulunduğunu dile getiren Zengin, 'Memenin büyük ya da küçük olmasının süt yeterliliğiyle ilişkilendirildiği yanlış inanışlar var. Çocuk kısa süre emdiğinde doyduğu düşünülerek emzirmenin bırakılması gibi hatalı uygulamalar görülebiliyor. Ancak gebelik döneminden itibaren verilen eğitimlerle doğru emzirme teknikleri toplumda giderek yaygınlaşıyor.' ifadelerini kullandı.

'Emzirmek sadece annenin sorumluluğu değildir'

Emzirmenin yalnızca annenin görevi olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Zengin, toplumun tüm kesimlerinin bu konuda destek olması gerektiğini söyledi.

Zengin, 'Bir annenin topluma yapabileceği en büyük iyilik bebeğini sağlıklı yetiştirmesidir. Ancak bu sadece annenin görevi değildir. İş yerlerinin, ailelerin ve toplumun anneleri desteklemesi gerekir. İş yerlerinde kreşlerin bulunması, süt izinlerinin rahat kullanılabilmesi ve annelerin işe dönüşlerinin kademeli şekilde planlanması faydalı olacaktır.'

'Çalışan annelere ekonomik destek sağlanmalı'

Çalışan annelerin çocuklarına daha fazla vakit ayırabilmeleri için yeni uygulamaların hayata geçirilebileceğini ifade eden Zengin, '24 haftalık doğum izni önemli bir gelişmedir. Ancak sonrasında da annelerin yarı ücretli izin gibi uygulamalarla desteklenmesi güzel olacaktır. Çalışan anneler, bebeklerine bakmak istediklerinde ekonomik açıdan desteklenmelidir.' dedi.

'Anneliğin değeri toplum tarafından korunmalıdır'

Anneliğin toplumun geleceğini şekillendiren en önemli görevlerden biri olduğunu belirten Zengin, 'Anne bir eliyle beşiği, bir eliyle dünyayı sallar. Çünkü topluma yeni bireyler kazandıran ilk kişidir. Annelere ne kadar değer verirsek yetişen nesiller de o kadar sağlıklı ve topluma faydalı olur.' diye konuştu.

'Doğurganlık oranındaki düşüş endişe verici'

Türkiye'deki doğurganlık hızının nüfusun kendini yenileme seviyesinin altına düştüğünü belirten Zengin, 'Bir toplumun kendini sürdürebilmesi için doğurganlık hızının en az 2,1 olması gerekir. Ancak Türkiye'de bu oran 1,42 seviyesine gerilemiştir. Evlenme yaşlarının yükselmesi ve çocuk sahibi olma isteğinin azalması yaşlı nüfusun artmasına neden oluyor. Bu konuda aileleri destekleyici sosyal politikalar geliştirilmelidir.' dedi.

'Anneler doğum sonrası da desteklenmeli'

Doğum sonrası depresyonun da göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade eden Zengin, 'Her 10 anneden bir veya ikisinde doğum sonrası depresyon görülebiliyor. Annelerin sosyal faaliyetlere kolay ulaşabilmesi, belediyelerin sosyal imknlarından ücretsiz yararlanabilmesi ve ekonomik olarak desteklenmesi hem anne sağlığı hem de aile yapısı açısından önemlidir.' şeklinde konuştu.

'Kur'an-ı Kerim de iki yıla kadar emzirmeyi tavsiye ediyor'

Anne sütünün dini açıdan da önemli bir yere sahip olduğunu belirten Zengin, sözlerini şöyle tamamladı:

'Anne sütü Allah tarafından bebeğe özel hazırlanmış bir nimettir. Kur'an-ı Kerim'de de annelerin çocuklarını iki yaşına kadar emzirmeleri tavsiye edilmektedir. Bilimsel, toplumsal ve dini açıdan anne sütünün önemi tartışılmazdır. Bu nedenle emzirme yükünü yalnızca annenin omuzlarına bırakmamalıyız. Eşiyle, iş yeriyle ve toplumun tüm kesimleriyle annelere destek olunmalıdır.' (İLKHA)

Ayrıca, son günlerde kamuoyunu meşgul eden ve soruşturma kapsamında ele alınan bir konunun da dolaylı olarak 'kumar bağımlılığına' bağlanması, toplumsal bilgi ve farkındalık ihtiyacını bir kez daha açığa çıkardı. Özellikle kamuoyuna mal olmuş bir ismin uzun yıllara dayanan 'bağımlılık' öyküsü ve iyilik adı ile yapılanlar karşısında sergilenen damgalayıcı yaklaşım, benzer sorunları yaşayan bireylerin yaşadıklarını gizlemesine ve profesyonel yardım almaktan çekinmesine yol açıyor.

Konuyla ilgili değerlendirme yapan Klinik Psikolog Elif Sena Özata: 'Kumar bağımlılığında tedavinin önündeki önemli engellerden biri bağımlılığın kişinin kimliğiyle özdeşleştirilmesi ve kişiler ile ailelerinin damgalanacağı düşüncesiyle yaşanan sorunları gizlemesi, yardım aramayı ertelemesidir. Bağımlılığın değişmez bir kişilik özelliği ya da 'iflah olmazlık' olarak ele alınması, kişide iyileşmeye dair umudunu azaltabilir, suçluluk ve utanç duygularını arttırarak sorunun daha uzun süre saklanmasına neden olabilir. Bu nedenle hem tedavi sürecinde hem de toplumsal dilde bireyi 'kumarbaz' gibi bağımlılığı ile tanımlayan ifadelerden kaçınmak ve insanı merkeze alan ifadeler kullanmak önemlidir.' diyor.

Dünya Sağlık Örgütü, kumar bağımlılığının yol açtığı zararların finansal kayıplarla sınırlı olmadığını, ilişki sorunları, aile içi çatışmalar, damgalanma ve yakınların yaşamında ortaya çıkan ekonomik ve psikolojik güçlükleri de kapsadığını belirtiyor. Bu nedenle kumar bağımlılığını yalnızca 'ne kadar kaybetti?' sorusuyla değerlendirmek, sorunun önemli bir kısmını görünmez kılıyor.

Prof. Dr. Kültegin Ögel, kumar bağımlılığı konusunu 'İnsanlar kaybedeceklerini bildikleri halde neden oynuyorlar?' sorusu çerçevesinde ele alıyor. Prof. Dr. Ögel; 'Kumar ve bahis bağımlılığında beyin ve öncelikleri değişir. Beyin yanlış olsa da her şeyden önce kumar ve bahise önem vermeye başlar. Bunun en önemli nedeni, beynin dopamin beklentisidir. Yani konu aslında kazanmak değil, kazanma ihtimalidir. Dopamin beklentisi, diğer tüm önceliklerin önüne geçer. Beyin artık hesaplayamaz, plan yapamaz, muhakeme edemez. Bu durum beynin yapısal değişikliğinden kaynaklanır. Bilimsel olarak söyleyecek olursak; beynin striatum beklentisinde dopamin beklentisi artar, bunun sonucu prefrontal korteks'de öncelikleri belirleme bozulur. Bu değişiklikler; kumar bağımlılarının yüzde 90'unda görülür. Bunu ölçen psikolojik testlerde, kumar bağımlılarında kumar bağımlısı olmayanlara oranla yüzde 40 daha fazla bozulma saptanıyor. Beynin aktivasyonunda ise yüzde 30 düşüş gözleniyor.' dedi.

Klinik Psikolog Elif Sena Özata ise kumar bağımlılığını çok boyutlu bir bozukluk olarak tanımlıyor: 'Kumar oynama sürecinde artan maddi ve manevi kayıplar, kişiyi tek başına bir kördüğümü çözme mücadelesi içinde hissettirir. Dışarıya karşı 'her şey yolunda' maskesi için harcanan yoğun bir zihinsel çaba görülür. Bu durum, zamanla bireylerde duygusal tükenmişlik ve yorgunluğa yol açar. Beraberinde, uyku sorunları, kaygı bozuklukları, depresyon, duygu dalgalanmaları ve kimi zaman intihar düşünceleri görülebilir.'

'BAĞIMLILIK BİR AİLE HASTALIĞIDIR'

Klinik Psikoloğu Elif Sena Özata, bağımlılığın bir aile hastalığı olduğuna dikkat çekiyor. Klinik Psikolog Özata, 'Kumarın sonuçları çoğu zaman kişinin çevresinde görünmeyen dalgalarla yayılır. Eşler, çocuklar, ebeveynler ve diğer yakınlar da finansal belirsizliğin, bozulan güvenin ve tekrar eden krizlerin içinde yaşamaya başlayabilir. Kumar davranışı bir kişiye ait olsa da ortaya çıkan sonuçlar aile bütçesini, ev içindeki duygusal güvenliği, ilişkilerdeki rolleri ve geleceğe ilişkin ortak planları etkileyebilir. Bu nedenle, bağımlılık bir aile hastalığıdır ve tedavi sürecine yalnızca oynayan değil, etkilenen yakınların da katılması önemlidir. Öncelikle kişiyi bağımlılığın sonuçlarından her defasında korumaya çalışmak, iyi niyetle yapılsa bile farkında olmadan döngünün sürmesine katkı sağlayabilir. Bu nedenle sınırların açıkça belirlenmesi ve profesyonel yardım alınması önemlidir.' diyor.

'BAĞIMLILIKTA İYİLEŞME KUMARIN BIRAKILMASI İLE SINIRLI DEĞİL'

Kumar bağımlılığında iyileşmenin sadece kumarın bırakılmasıyla sınırlı olmadığının altını çizen Klinik Psikolog Elif Sena Özata; 'Tedavi, kumar oynama davranışını sürdüren düşünce, duygu ve koşulların anlaşılmasını, riskli durumlarla baş etme becerilerinin geliştirilmesini ve yaşamın yeniden yapılandırılmasını hedefler. Tedavinin başında, kişi ve ailesine bağımlılık hakkında bilgilendirme sağlanmalı ve yaklaşım biçimlerinin etkisi vurgulanmadır. Süreçte yaşanan zorlanmalar ya da yeniden oynama durumları da kişinin değişmeyeceğinin kanıtı olarak değil, tedavi planın yeniden değerlendirilmesi gerektiren durumlar olarak ele alınmalıdır. Yeniden oynama sonrasında kişiyi suçlamak veya tedavinin başarısız olduğunu düşünmek yerine, bu duruma hangi tetikleyicilerin ve koşulların yol açtığını inceleyerek koruyucu plan güçlendirilmelidir. Bu yaklaşım, kişilerin sorunlarını daha erken paylaşabilmesini ve profesyonel desteğe daha güvenli biçimde ulaşabilmesini kolaylaştırabilir.

Bağımlılık sürecinde kişinin iradesini kullanamadığını dile getiren Prof. Dr. Kültegin Ögel de tedavi hakkında: 'Bağımlı olduktan sonra verilen sözlere güven olmaz. Kişi iradesini kullanamaz. Kararlarının arkasında duramaz. Çünkü artık her şey bozulan beynin kontrolü altındadır. Bu nedenle, zorunlu kısıtlamalar iyileşme için şarttır. İlaçlar bu bozulmayı zararsız hale getirmek için yararlıdır. Psikoterapi ise, kişinin bu hatalı düşüncelerini görmesine ve bunlarla başa çıkma yollarını öğrenmesine yardımcı olur.' dedi.