İSAF Başkanı Ensari'den Soma'daki Maden Kazası Sonrası Çağrı: 'Artık Taziye Değil, Hesap Verebilir Bir Sistem İstiyoruz'

İş Sağlığı ve Güvenliği Federasyonu (İSAF) Genel Başkanı Mehmet Şeyhmus Ensari, Soma'da meydana gelen maden kazasının ardından yaptığı açıklamada, Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının yeniden ele alınması gerektiğini belirterek, kazaların ardından yalnızca taziye mesajları yayınlamak yerine sorumluluk zincirinin tüm yönleriyle incelenmesi çağrısında bulundu.

Ensari, hayatını kaybeden madenciler için başsağlığı dileyerek başladığı açıklamasında, Türkiye'de işçilerin yaşamını yitirmeye devam ettiğine dikkat çekti.

'Artık aynı cümleleri kurmaktan, aynı taziye mesajlarını yayınlamaktan ve birkaç gün sonra hiçbir şey olmamış gibi devam etmekten yorulduk' diyen Ensari, yalnızca kazaların nedenlerinin değil, kazaların önlenememesindeki sorumlulukların da sorgulanması gerektiğini ifade etti.

13 yılda 1.267 maden işçisi hayatını kaybetti

Ensari, 2013-2025 yılları arasında yalnızca maden işkolunda 1.267 işçinin hayatını kaybettiğini belirterek, ortaya çıkan tablonun münferit kazalarla açıklanamayacağını savundu.

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, yönetmelikler, iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri ve denetim mekanizmalarının bulunduğunu belirten Ensari, buna rağmen maden kazalarının devam ettiğine dikkat çekti.

Ensari, söz konusu tablonun iş sağlığı ve güvenliği sisteminin uygulanması ve denetlenmesi açısından kapsamlı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

MİSGEP için 'sonuçları nerede?' sorusu

Açıklamasında Madenlerde İş Sağlığı ve Güvenliği Projesi'ne (MİSGEP) de değinen Ensari, 2019-2024 yılları arasında yaklaşık 17,6 milyon avroluk bütçeyle yürütülen proje kapsamında 80 maden işletmesine toplam 420 saha ziyareti gerçekleştirildiğinin belirtildiğini aktardı.

Ensari, proje kapsamında yapılan çalışmaların kalıcı sonuçlarının kamuoyuna açıklanması gerektiğini ifade ederek, 'Projelerin ve saha ziyaretlerinin sayısından ziyade, bunların işçi hayatını koruma noktasında ne sonuç verdiğinin ortaya konulması gerekiyor' değerlendirmesinde bulundu.

'80 maden işletmesinin isimleri açıklanmalı'

Ensari, MİSGEP kapsamında ziyaret edilen 80 maden işletmesine ilişkin ayrıntıların kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirterek şu soruların yanıtlanmasını istedi:

Hangi işletmelere hangi tarihlerde ziyaret gerçekleştirildi?
Denetimlerde hangi riskler tespit edildi?
Hangi eksikliklerin giderilmesi istendi?
Tespit edilen eksikliklerin ne kadarı giderildi?
Giderilmeyen eksiklikler için hangi işlemler uygulandı?
İmbat Madencilik için kritik sorular

Soma'daki kazanın ardından İmbat Madencilik'e ilişkin de sorular yönelten Ensari, şirketin MİSGEP kapsamında ziyaret edilen 80 işletme arasında bulunup bulunmadığının açıklanmasını istedi.

Ensari, şirketin proje kapsamında yer alması halinde ziyaret sayılarının, son ziyaret tarihinin, tespit edilen risklerin ve yapılan önerilerin kamuoyuna açıklanması gerektiğini belirtti.

Ayrıca tespit edilen eksikliklerin giderilip giderilmediğinin ve giderilmeyen eksiklikler konusunda herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmadığının da ortaya konulması gerektiğini kaydetti.

'Denetim varsa neden ölümler devam ediyor?'

İş sağlığı ve güvenliği denetiminin yalnızca eksikliklerin raporlanmasından ibaret olmadığını belirten Ensari, etkin bir denetim sisteminin riskleri tespit etmesi, giderilmesini sağlaması ve gerekli durumlarda yaptırım uygulanmasını gerektirdiğini ifade etti.

Ensari, gerekli önlemlerin alınmadığı durumlarda üretimin devam etmesinin de sorgulanması gerektiğini belirterek, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki sorunların yalnızca mevzuat üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

'Denetim zinciri de sorgulanmalı'

Maden kazalarının ardından yalnızca işletme içerisindeki sorumlulara odaklanılmaması gerektiğini dile getiren Ensari, idari sorumluluk zincirinin de bütün yönleriyle incelenmesi gerektiğini ifade etti.

Ensari; kazanın meydana geldiği işletmenin kimler tarafından, hangi tarihlerde denetlendiği, hangi risklerin tespit edildiği, hangi eksikliklerin raporlandığı ve bu eksikliklerin giderilip giderilmediğinin belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Daha önce aynı risklere ilişkin uyarılar yapılıp yapılmadığının da araştırılması gerektiğini belirten Ensari, görevini gerektiği şekilde yerine getirmediği tespit edilen kamu görevlileri veya yöneticiler bulunması halinde idari ve hukuki süreçlerin işletilmesi gerektiğini kaydetti.

'Başarı, işçinin akşam evine sağ salim dönmesidir'

İş sağlığı ve güvenliğinde başarının tutulan tutanak, verilen eğitim veya yürütülen proje sayısıyla ölçülmemesi gerektiğini vurgulayan Ensari, temel ölçütün çalışanların güvenli şekilde evlerine dönebilmesi olduğunu söyledi.

Ensari, 'Başarı, işçinin akşam evine sağ salim dönmesidir' ifadelerini kullanarak, iş güvenliğinin evrak, proje, ihale veya istatistikten ibaret olmadığını belirtti.

İSAF'tan şeffaflık çağrısı

İSAF Genel Başkanı Mehmet Şeyhmus Ensari açıklamasının sonunda MİSGEP kapsamında gerçekleştirilen çalışmaların işletme bazında kamuoyuna açıklanmasını istedi.

Ensari ayrıca İmbat Madencilik'in proje kapsamındaki durumunun, yapılan denetimlerin tarih ve sonuçlarının, tespit edilen risklerin ve bunların giderilme durumlarının kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulundu.

Soma'daki kazaya ilişkin bağımsız, şeffaf ve sorumluluk zincirinin tamamını kapsayan bir soruşturma yürütülmesi gerektiğini belirten Ensari, iş sağlığı ve güvenliğinin temelinde insan hayatının bulunduğunu vurguladı.

Ensari, açıklamasını 'İSG'de kaybedecek zamanımız yok' çağrısıyla tamamladı.