Nehirlerde Kuraklık, Buzullarda Erime: Su Rezervleri Alarm Veriyor

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) yayınladığı yeni bir rapora göre, 2025 yılı dünya genelindeki nehirlerde son otuz yıldan fazla süredir görülen en kurak yıllardan biri oldu.

Rapor, tatlı su kaynaklarındaki uzun vadeli düşüşün ve buzulların geri çekilmesinin devam edeceği konusunda uyarıda bulunuyor; bu eğilimlerin gezegenin, insanların ve ekonomilerin geleceği için ciddi sonuçlar doğuracağı belirtiliyor.

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün Küresel Su Kaynakları Durum Raporu, su döngüsünün daha düzensiz ve tahmin edilemez hale geldiğini, çok az ve çok fazla su arasında gidip geldiğini gösteriyor. Son yedi yılda, 1991'den bu yana 'normal' akışa sahip nehir sayısı en düşük seviyeye indi.

Yedinci yıl üst üste, 'normal' koşullara sahip nehir havzalarının sayısı açık ara azınlıkta kaldı: 1991 ile 2020 yılları arasındaki ortalama yüzde 46'ya kıyasla, bu oran yüzde 34 ile yüzde 38 arasında değişti.

Yeraltı suyu depolaması (yeraltı sularında, göllerde ve nehirlerde, toprak neminde, bitki örtüsünde, buzda ve karda depolanan toplam su miktarı) 2010'ların ortalarından beri azalmakta.

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Genel Sekreteri Celeste Saulo, gezegenin su rezervlerinin eskiden ara sıra yaşanan kurak mevsimleri absorbe eden ve böylece su krizini önleyen bir 'tasarruf hesabı' gibi işlev gördüğünü söyledi. Cenevre'de raporun tanıtımında gazetecilere yaptığı açıklamada Saulo, '2025 raporunun temel konularından biri, bu tasarruf hesabına ne olduğudur. Ve basit cevap şu ki, onu tüketiyoruz.' dedi.

2025 yılı, tüm bölgelerde yaygın buzul kaybının yaşandığı üst üste dördüncü yıl oldu ve bu durum kısa vadede sel gibi tehlikelere, uzun vadede ise su güvensizliğine yol açtı. 2023 ile 2025 yılları arasında, buzullar her raporlama yılında kütle kaybetti ve küresel buzul kütle kaybı toplamda 1400 gigaton suya ulaştı. Bu, yaklaşık olarak yıllık tatlı su çekimlerinin üçte birine eşittir.

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün Hidroloji ve Kriyosfer Direktörü Wayne Jenkinson konferansta yaptığı konuşmada, 'Dünya genelindeki 19 buzul bölgesinin tamamı buz kaybetti; Orta Asya, İzlanda, Rus Arktik bölgesi, batı Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'nde de durum böyleydi. Bu, kayıtlara geçen en kötü üç yıldan biriydi.' dedi.

Son beş yılın her birinde, dünyanın dört bir yanındaki Ulusal Meteoroloji ve Hidroloji Servisleri rekor kıran seller ve kuraklıklar bildirdi. Raporda, bazı yerlerde bir olay ile bir sonraki olay arasında hiç toparlanma süresi olmadığı belirtildi.

Saulo, son olarak, 'Su sınır tanımaz. Bir nehir havzasının su dengesi, başka bir ülkede olanlara bağlıdır. Bir ülkedeki buzulların geri çekilmesi, yüzlerce kilometre aşağıda yaşayan nüfus için su mevcudiyetini yeniden şekillendirir. İşte tam da bu nedenle ortak verilere, ortak standartlara ve ortak erken uyarı sistemine ihtiyacımız var; Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) varoluş amacı da tam olarak budur.' dedi. (İLKHA)