- Haberler
- Kültür Sanat
- Kıbrıs'ın Hafızası: Gazi Mağusa ve Bir Ağıdın Doğuşu
Kıbrıs'ın Hafızası: Gazi Mağusa ve Bir Ağıdın Doğuşu
Doç. Dr. Devrim Alkaya, Kıbrıs gezisinin son durağı olan Gazi Mağusa'da hem 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'nın izlerini hem de 'Mağusa Limanı' türküsüne ilham veren hüzünlü hikâyeyi ekranlara taşıdı.
İnşaat Yüksek Mühendisi, TV programcısı ve kültürel miras uzmanı Doç. Dr. Devrim Alkaya, “Kıbrıs Kardeş Vatan” programının final bölümünde Gazimağusa’yı anlattı. Alkaya, kentin hem tarihi direnişi hem de kültürel hafızasıyla kendisini derinden etkilediğini ifade etti.
Gazi Mağusa’nın “Gazi” unvanını almasının, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında gösterilen direnişle doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Alkaya, şehirdeki Türk mücahitlerinin ve halkın haftalar süren kuşatma ve bombardımana rağmen kaleyi terk etmeden büyük bir kararlılıkla savunma yaptığını belirtti.
14 Ağustos 1974’te başlayan ikinci harekâtla Türk birliklerinin şehre ulaşması ve 16 Ağustos’ta kontrolün sağlanmasının ardından, Kıbrıs Türk Yönetimi Meclisi tarafından alınan kararla Mağusa’ya “Gazi” unvanı verildi. Böylece şehrin adı resmen Gazimağusa olarak değiştirildi. Bu unvanın, tıpkı Gaziantep’e Milli Mücadele döneminde verilen “Gazi” unvanı gibi, halkın kahramanlığını simgelediği ifade edildi.
Programda yalnızca tarih değil, kültürel hafıza da ele alındı. Alkaya, halk arasında derin izler bırakan Mağusa Limanı türküsünün yakıldığı limanda bulunduğunu belirterek, türkünün ardındaki trajik hikâyeyi izleyicilerle paylaştı.
Anlatılanlara göre 1940’lı yıllarda Mağusa Limanı’nda çalışan ve “Arap Ali” olarak bilinen bir işçi, İngiliz sömürge yönetimi döneminde Hintli askerlerle yaşadığı kavganın ardından ağır şekilde yaralanarak hayatını kaybetti. Ali’nin ardından yakılan ağıt, zamanla dilden dile dolaşarak türküye dönüştü. Türküde yer alan “Uyan Ali’m uyan” sözleri, yaşanan acının ve çaresizliğin sembolü olarak hafızalara kazındı.
Gazi Mağusa’nın hem direnişin hem de hüznün şehri olduğunu ifade eden Alkaya, programın final bölümünde bu özel kente selam gönderdi. “Kıbrıs Kardeş Vatan” serisinin son durağı olan şehir, izleyicilere tarih ve duygunun iç içe geçtiği güçlü bir anlatı sundu.
Bakmadan Geçme
