Malatya'nın Unutulan Mezar Taşları Gün Yüzüne Çıkarılacak
Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemlerinden izler taşıyan Malatya'daki tarihi mezarlıklar mercek altına alınıyor. Saha çalışmalarıyla mezar taşları fotoğraflanacak, kitabeleri okunacak ve koordinatları belirlenerek dijital envantere aktarılacak.
Malatya Kent Konseyi Tarih ve Kültür Mirası Çalışma Grubu organizasyonunda, Malatya’nın tarihi mezarlıklarının ve mezar taşlarının tespit edilmesi, korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla “Eski Mezar Alanlarının Belirlenmesi” konulu saha araştırmasının ilk toplantısı gerçekleştirildi. Proje kapsamında kentin farklı dönemlerine ait tarihi mezarlıkların envanterinin oluşturulması, saha çalışmalarının gerçekleştirilmesi ve elde edilen verilerin dijital ve basılı kültür envanterine dönüştürülmesi hedefleniyor.
Malatya Kent Konseyi Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilen toplantıya Malatya Kent Konseyi Tarih ve Kültür Mirası Çalışma Grubu Temsilcisi Orhan Tuğrulca, Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Mevlüt Anıl Fidan, Araştırmacı Uzman Tarihçi B. Bayram Güngör, Malatya Büyükşehir Belediyesi KUDEB’den Fatih Bahçeci, Emekli Görsel Sanatlar Öğretmeni Fikri Demirtaş ve Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü öğrencilerinden Veysel Tetik, Fatma İrem Aktaş, N. Sıla Bulut, Mustafa Karaman, Elif Şengün ve Zeynep Temel katıldı.
Proje kapsamında Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve Erken Cumhuriyet dönemlerine ait tarihi mezarlıklar ile mezar taşlarının tespit ve kayıt altına alınması planlanıyor. Özellikle kırsal mahallelerde ve köylerde bulunan, bugüne kadar envanter dışında kalan tescilsiz mezar taşlarının belirlenerek kültürel miras envanterine kazandırılması amaçlanıyor.
Malatya Kent Konseyi Tarih ve Kültür Mirası Çalışma Grubu Temsilcisi Orhan Tuğrulca, projenin yalnızca mevcut mezarlıkları tespit etmeye yönelik bir çalışma olmadığını belirterek, “Öncelikle Malatya’nın farklı bölgelerinde bulunan tarihi mezarlıkları tespit ederek bunların mevcut durumlarını ortaya koymayı amaçlıyoruz. Sahada yapılacak çalışmalarla mezar taşlarını tek tek belgelemek, kitabeleri okumak, fotoğraflamak ve konumlarını kayıt altına almak istiyoruz. Özellikle bugüne kadar herhangi bir envantere girmemiş tescilsiz mezar taşlarının belirlenmesi bizim için önemli. Bu verileri bir araya getirerek Malatya’nın tarihi mezarlıklarına ilişkin kapsamlı ve sürdürülebilir bir kültür envanteri oluşturmayı hedefliyoruz” dedi.
Tarihi mezarlıklar için saha çalışmaları yapılacak
Proje kapsamında kaymakamlıklar, muhtarlıklar ve yerel araştırmacılarla iş birliği içerisinde kırsal bölgelerdeki tescilsiz mezar taşlarının listelenmesi planlanıyor. Saha çalışmalarında drone çekimleri, nokta koordinatlarının belirlenmesi, kitabe okumaları ve fotoğraflama gibi yöntemlerden yararlanılması öngörülüyor.
Çalışmaların akademik boyutunda ise üniversitelerin Sanat Tarihi ve Koruma-Onarım bölümlerinde öğrenim gören lisans/lisansüstü öğrencilerin saha araştırmalarına dâhil edilmesi planlanıyor. Böylece genç araştırmacıların da Malatya’nın kültürel mirasının belgelenmesi sürecine aktif katkı sunması hedefleniyor.
Öncelikli mezarlıklarda bakım çalışmaları yapılacak
Toplantıda tarihi mezarlıkların karşı karşıya bulunduğu tahribat riskleri de ele alındı. Yeni defin işlemleri, geçmişte gerçekleştirilen imar ve yol çalışmaları, yoğun otlanma ve bakımsızlık gibi sorunların tarihi mezarlıklar açısından risk oluşturduğu belirtildi. Sancaktar, Kaynarca ve Alacakapı mezarlıklarında geçmiş dönemlerde çeşitli tahribatların meydana geldiği ifade edildi.
Kültürel Miras Dijital Envantere aktarılacak
Projenin önemli hedeflerinden biri de tarihi mezarlıklara ilişkin mevcut verilerin sistemli hale getirilerek dijital kültür envanterine aktarılması planlanıyor. Çalışmalara akademisyenler, öğrenciler ve genç araştırmacıların dâhil edilmesi hedeflenirken, ihtiyaç halinde gönüllülük esasına dayalı temizlik ve farkındalık etkinliklerinin düzenlenmesi önerildi.
Toplantıda, Malatya genelinde tespit edilen tescilli ve tescilsiz mezar alanlarına ilişkin yürütülecek belgeleme çalışmalarının ilerleyen süreçte bir araya getirilerek bütüncül bir şekilde değerlendirilmesi kararlaştırıldı. Elde edilecek verilerin proje kapsamında yapılacak çalışmalarla birlikte değerlendirilmesinin ardından izlenecek yol haritasının netleştirileceği belirtilerek toplantı sona erdi.
Bakmadan Geçme