Bilal Çoban'dan Çimento Fabrikası Açıklaması: Yeni Yer Neresi Olacak?

Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Prof. Dr. Bilal Çoban, Elazığ Çimento Fabrikası’nın şehir merkezinden taşınmasına yönelik görüşmelerin başlamasını memnuniyetle karşılarken, yeni tesis için Tadım bölgesinin gündeme gelmesine karşı çıktı. Çoban, “Fabrikayı doğudan alıp güneyde yine yerleşim alanlarının yakınına kurmak, 70 yıllık sorunumuzu başka bir adrese taşımak olur” dedi.

Elazığ’da uzun yıllardır tartışma konusu olan Çimento Fabrikası’nın şehir merkezinden taşınmasına yönelik gelişmeler kamuoyunda heyecan oluşturdu. Çimentaş’ın Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı bildirimde yeni tesis kurulması amacıyla ilgili kurumlarla görüşmeler yürütüldüğünün açıklanması, taşınma sürecine ilişkin beklentileri yeniden gündeme taşıdı.

Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Prof. Dr. Bilal Çoban, gelişmeyi memnuniyetle karşıladığını belirterek, görüşmelerin başlamasının önemli bir aşama olduğunu ancak henüz yeni tesisin yerinin kesinleştiği anlamına gelmediğini ifade etti. Çoban, Elazığ’ın artık yeni fabrikanın nereye kurulacağı ve yer seçiminin hangi kriterlere göre yapılacağı sorularına yanıt beklediğini söyledi.
2009 YILINDAN BU YANA MÜCADELE EDİYORUZ
Çimento fabrikasının taşınması konusunu ilk kez 2009 yılında Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi olarak gündeme getirdiklerini hatırlatan Çoban, taleplerinin hiçbir zaman üretime veya istihdama karşı olmak şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.

Fabrikanın Elazığ’da üretime devam etmesini ve çalışanların işlerini korumasını istediklerini belirten Çoban, asıl itirazlarının ağır sanayi tesisinin büyüyen şehir merkezinde kalması olduğunu kaydetti.

Bu kapsamda 2011 yılında imza kampanyaları düzenlediklerini, 2012 yılında fabrikanın çevresel ve toplumsal etkilerini ele alan “Elazığ Altınova Çimento Fabrikası Durum Analiz Raporu ve Öneriler” çalışmasını hazırladıklarını aktaran Çoban, 2014 yılında da “Başbakana Sesleniş” çalışmasıyla taşınma taleplerini yinelediklerini bildirdi.

2017 yılında Elazığ Sivil İnisiyatif Birliği çatısı altında farklı kesimlerle bir araya geldiklerini ve bakanlık düzeyinde görüşmeler gerçekleştirildiğini belirten Çoban, 2018 yılında fabrikanın boşaltacağı alanın Millet Bahçesi ve kamusal yeşil alan olarak değerlendirilmesini önerdiklerini ifade etti.

Çoban, 21 Mayıs 2025'te “Çimento Fabrikası Artık Taşınmalıdır” çağrısını yinelediklerini, 25 Ağustos 2026 tarihinde ise yeni tesisin yerinin aceleye getirilmeden belirlenmesi gerektiğini dile getirdiklerini hatırlattı.
“TADIM'A FABRİKA KURULMASINI DOĞRU BULMUYORUZ”
Yeni fabrikanın yerinin belirlenmesinde dikkatli davranılması gerektiğini vurgulayan Çoban, özellikle Tadım seçeneğine ilişkin ciddi çekinceleri bulunduğunu açıkladı.

Tadım bölgesinin yerleşimlerden bağımsız ve şehirden kopuk bir alan olmadığını belirten Çoban, Yemişlik TOKİ konutları, Miyadun Mahallesi ve Güney Çevre Yolu'nun üst kesimlerindeki villalarla bölgenin yakın ilişki içerisinde olduğunu ifade etti.

Şehrin güneye doğru gelişme potansiyelinin de dikkate alınması gerektiğini kaydeden Çoban, fabrikanın mevcut konumundan taşınırken yeni bir yerleşim sorununun oluşturulmaması gerektiğini belirtti.

Çoban, açıklamasında şu değerlendirmeye yer verdi:

“Doğuda şehirle iç içe kalmış fabrikayı alıp güneyde yine konutların ve gelecekteki yerleşimlerin yakınına kurmak, yetmiş yıllık sorunumuzu başka bir adrese taşımak olacaktır. Yerleşimlere uzaklık, imar planları ve hâkim rüzgârlar açıklanmadan bu alanın uygun olduğu söylenemez. Biz, mevcut bilgiler ışığında Tadım’a fabrika kurulmasını doğru bulmuyoruz.”
BİNGÖL YOLU, MADEN VE ALACAKAYA ÇEVRESİ DE İNCELENMELİ
Çoban, yeni tesis için alternatif bölgelerin de değerlendirilmesini istedi. Bingöl yolu ile Maden ve Alacakaya çevresindeki hammadde kaynaklarına yakın, mevcut ve gelecekteki yerleşim alanlarından uzak bölgelerin incelenebileceğini belirten Çoban, ancak bu seçeneklerin de bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Yer seçimi yapılırken jeolojik yapı, su kaynakları, tarım alanları, ulaşım imkânları ve çevresel etkilerin birlikte ele alınması gerektiğini ifade eden Çoban, yalnızca fabrikanın taşınmasının Elazığ'ın sorunlarını tamamen çözmeyeceğine dikkat çekti.
HAMMADDE OCAKLARI VE AĞIR TONAJLI KAMYONLAR DA GÜNDEMDE
Çimento fabrikasının taşınmasının yanı sıra hammadde ocaklarının konumunun da yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çoban, 1950'li yıllarda belirlenen bazı hammadde sahalarının zaman içerisinde büyüyen yerleşim alanlarıyla iç içe kaldığını söyledi.

Mahallelerin içinden geçen ağır tonajlı kamyonların trafik, toz, yol bozulmaları ve kaza riski oluşturduğunu ifade eden Çoban, fabrikanın taşınmasıyla birlikte yerleşim alanlarıyla çatışan hammadde faaliyetlerinin de planlı şekilde sona erdirilmesini ve üretimin uygun sahalara yönlendirilmesini istedi.

Kullanımı sona eren ocakların ıslah edilmesi gerektiğini belirten Çoban, çevresel ve zemin incelemelerinin uygun olması durumunda bu alanların park, yeşil alan veya farklı kamusal ihtiyaçlar için değerlendirilebileceğini kaydetti.
“17 YILDIR BEKLİYORUZ, YANLIŞ BİR KARAR ALINMASIN”
Yeni fabrikanın yer seçimi sürecinde Valilik ve ilgili kurumların öncülüğünde geniş katılımlı bir değerlendirme yapılmasını isteyen Çoban; Fırat Üniversitesi, meslek odaları, ticaret ve sanayi kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve bölge halkının görüşlerinin alınması gerektiğini söyledi.

Sürecin şeffaf yürütülmesi çağrısında bulunan Çoban, yeni tesis için hangi alanların incelendiğinin ve herhangi bir bölge üzerinde ön mutabakata varılıp varılmadığının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.

Çoban, 17 yıllık mücadelenin ardından taşınma sürecinin hızlandırılması gerektiğini ancak aceleyle yanlış bir yer seçilmesinin de kabul edilemeyeceğini belirtti.
HAZIRLANAN RAPOR KAMUOYUNA SUNULDU
Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi tarafından hazırlanan “Elazığ Çimento Fabrikasının Yer Değişikliği: Mevcut Durum, Yer Seçimi ve Geleceğe Yönelik Öneriler Raporu” da kamuoyunun değerlendirmesine sunuldu.

Çoban, temel hedeflerinin yalnızca fabrikanın adresinin değiştirilmesi olmadığını vurgulayarak üretim ve istihdamın Elazığ'da kalmasını, fabrikanın ve yerleşimlerle iç içe geçmiş hammadde faaliyetlerinin uygun alanlara taşınmasını, boşalacak bölgelerin ise gerekli incelemelerin ardından şehre kazandırılmasını istediklerini ifade etti.

Açıklamasını birlik ve ortak akıl çağrısıyla tamamlayan Çoban, “Bir yanlışı düzeltirken başka bir yanlışın temelini atmayalım” mesajını verdi.