Üniversiteyi bitiren gençler, yıllarca emek vererek aldıkları diplomayla iş hayatına adım atmak istiyor. Ancak karşılarına çoğu zaman aynı şart çıkıyor: “En az 2-3 yıl tecrübe.”
Peki yeni mezun bir genç, daha önce hiç çalışma fırsatı bulamamışsa bu tecrübeyi nereden edinecek?
İşveren tecrübe istiyor. Genç ise iş istiyor. Fakat işveren “tecrüben yok” diyerek kapıyı kapatırsa, genç nasıl tecrübe kazanacak?
Bu durum, bugün binlerce üniversite mezununun karşı karşıya kaldığı büyük bir paradoks haline gelmiş durumda.
Gençler üniversitede eğitimlerini tamamlıyor, sınavlara giriyor, staj yapıyor, çeşitli kurslara katılıyor, yabancı dil öğreniyor ve kendilerini geliştirmeye çalışıyor. Mezun olduklarında ise iş ilanlarında karşılarına “deneyimli adaylar tercih edilir” ya da “en az 2 yıl iş deneyimi” şartı çıkıyor. İş hayatına yeni başlayacak birinden yılların deneyimini beklemek ne kadar gerçekçi? Elbette işverenin deneyimli personel istemesi anlaşılabilir. Ancak yeni mezunların da iş hayatına kazandırılması gerekiyor. Çünkü tecrübe doğuştan gelmiyor; çalışarak, sorumluluk alarak ve fırsat verilerek kazanılıyor. Bir gence ilk fırsatı vermeden ondan deneyim beklemek, aslında gençlere kapıyı baştan kapatmak anlamına geliyor.
Belki de iş ilanlarında yalnızca “kaç yıl çalıştın?” sorusuna değil, “ne yapabiliyorsun, ne öğrenebilirsin ve kendini ne kadar geliştirmeye açıksın?” sorularına da bakmak gerekiyor.
Yeni mezunlara yönelik daha fazla yetiştirme programı, staj sonrası istihdam modeli, işbaşı eğitim programı ve genç istihdam teşviki oluşturulabilir. Çünkü bugün tecrübesiz olduğu için işe alınmayan genç, yarın da tecrübe kazanamadığı için aynı engelle karşılaşabilir. Sonuçta mesele yalnızca bir gencin iş bulması değil. Bir ülkenin yetişmiş insan gücünün nasıl değerlendirileceği meselesidir.
Gençler üniversiteyi sadece diploma sahibi olmak için okumuyor. Hayata atılmak, üretmek, kendi ayakları üzerinde durmak ve ülkesine katkı sunmak istiyor. Onlara ihtiyaçları olan şey çoğu zaman yeni bir diploma değil, ilk fırsat. Çünkü herkesin bir zamanlar “ilk işi” vardı. Ve kimse tecrübeli doğmadı.