“Ulan ne boktan bir şeymiş bu hayat kavgası;
Ne yana dönsen puşt zulası, ne yana dönsen mayın tarlası,
Bu kadar mı azalır insanda insan mayası...”
Anonim
Bazen insanın içinden sadece susmak gelir. Ne anlatacak hâli kalır ne de anlatmanın bir anlamı olduğuna dair inancı...
Çünkü hayat dediğimiz şey, çoğu zaman bize anlatıldığı kadar güzel ve adil değildir. Daha çocukken “iyi insan ol, dürüst ol, kimseye kötülük etme” diye büyütülürüz. Büyüklerimizden güzel sözler, güzel nasihatler dinleriz. İnsanlara güvenmeyi, verilen sözün arkasında durmayı, dostluğun kıymetini öğreniriz.
Sonra büyürüz...
Ve hayat bize başka bir ders vermeye başlar.
Öyle bir ders ki kitabı yoktur, öğretmeni yoktur, sınavı yoktur ama bedeli ağırdır.
Kimin dost, kimin yol arkadaşı, kimin sadece işine geldiğinde yanında olduğunu zaman öğretir.
İşte insanın canını en çok da bu yakar.
Çünkü insan, düşmanından gelen darbeye bir şekilde hazırlanır. Ama dost bildiğinden gelen ihanete hazırlıksız yakalanır.
Ne yana dönsen bir hesap...
Ne yana dönsen bir çıkar ilişkisi...
Ne yana dönsen birbirinin yüzüne gülüp arkasından başka konuşan insanlar...
Eskiden insanın bir sözü vardı. Sözü senet sayılırdı. Bir el sıkışmanın, bir omuz vermenin, bir “merak etme, ben buradayım” demenin anlamı vardı.
Şimdi ise bazı insanların “yanındayım” demesi bile insanı düşündürüyor.
Acaba gerçekten yanında mı?
Yoksa işi düşünceye kadar mı?
İnsan neden bu kadar değişti?
Belki de mesele insanların değişmesi değil. Belki biz, insanları olduklarından daha iyi zannetmekte fazla ısrar ettik.
Çünkü iyilik yapan insan, herkesi kendisi gibi sanıyor.
Kendi vicdanıyla başkasının vicdanını aynı yerde görüyor.
Kendisi emanete ihanet etmiyorsa, karşısındakinin de etmeyeceğini düşünüyor.
Kendisi dostluğun kıymetini biliyorsa, karşısındakinin de bileceğine inanıyor.
Ama hayat, insana zamanla şunu öğretiyor:
Herkes senin kadar insan değil.
İşte insan mayası dediğimiz şey tam da burada başlıyor.
İnsan olmak yalnızca iki ayağının üzerinde yürümek değildir.
İnsan olmak, eline güç geçtiğinde ezmemektir.
Menfaatin olduğu yerde değil, ihtiyaç duyulan yerde görünmektir.
Birinin düştüğünü gördüğünde üzerine basmak yerine elinden tutmaktır.
Bir insanın sırrını, zayıflığını, çaresizliğini kendi çıkarına çevirmemektir.
Ve en önemlisi...
İnsan, kendisine yapılmasını istemediği şeyi başkasına yapmamaktır.
Ne yazık ki bugün bunların bazıları bize fazlasıyla lüks geliyor.
İnsanlar birbirini makamıyla, parasıyla, çevresiyle, sahip olduklarıyla ölçüyor.
Bir insanın nasıl bir kalbi olduğundan çok, kimleri tanıdığı soruluyor.
Ne kadar dürüst olduğundan çok, ne kadar güçlü olduğu önemseniyor.
Ne kadar vefalı olduğundan çok, ne kadar işe yaradığına bakılıyor.
Böyle bir düzende insanın yorulmaması mümkün mü?
Elbette değil.
Çünkü hayat kavgası sadece ekmek kavgası değil artık.
Bir de insan kalma kavgası var.
Her gün biraz daha sertleşen hayatın içinde vicdanını kaybetmeme kavgası...
Haksızlığa alışmama kavgası...
Yalanı normalleştirmeme kavgası...
Çıkar uğruna eğilip bükülmeme kavgası...
Ve belki de en zor olanı:
Bunca kötülüğün arasında iyi kalabilme kavgası.
İnsan bazen “Ben de onlar gibi olayım, bundan sonra kimseyi düşünmeyeyim” diye geçiriyor içinden.
Çünkü iyi niyetinin karşılığında kırılmış.
Güveninin karşılığında ihanete uğramış.
Vefasının karşılığında vefasızlık görmüş.
Ama sonra içindeki bir ses “Sen onlar gibi olma” diyor.
İşte insanı insan yapan da belki o ses.
Çünkü kötülük kolaydır.
Kırmak kolaydır.
Yıkmak kolaydır.
Sırt çevirmek kolaydır.
Asıl mesele, bütün bunları yapabilecek güce sahipken yapmamaktır.
Asıl mesele, sana kötülük yapan birinin seviyesine inmeyip yoluna devam edebilmektir.
Hayat bazen gerçekten bir mayın tarlası gibi.
Bir adım atıyorsun, önüne başka bir engel çıkıyor.
Birine güveniyorsun, hayal kırıklığı...
Birine destek oluyorsun, karşılığında nankörlük...
Birine kapını açıyorsun, gün geliyor o kapının ardında seni yalnız bırakıyor.
Ama yine de yürümek zorundasın.
Çünkü hayat durmuyor.
Sen kırıldın diye sabah olmaktan vazgeçmiyor.
Sen yoruldun diye dünya dönmeyi bırakmıyor.
Senin canın yandı diye zaman geriye gitmiyor.
O yüzden insan bazen bütün bu çirkinliklere rağmen kendisine bir söz vermeli:
“Ben değişmeyeceğim.”
Kötülük gördüm diye kötü olmayacağım.
İhanet gördüm diye ihanet etmeyeceğim.
Vefasızlık gördüm diye vefayı terk etmeyeceğim.
Çünkü başkalarının karakterindeki eksiklik, benim karakterimin bahanesi olamaz.
Dünya ne kadar kirlenirse kirlensin, insanın kendi içindeki temizliği koruması gerekir.
Belki bugün kaybeden taraf gibi görünürsün.
Belki saf derler.
Belki enayi derler.
Belki “Bu devirde böyle insan mı kaldı?” diye gülerler.
Bırak gülsünler.
Çünkü insanın geceleri başını yastığa koyduğunda kendi vicdanıyla kavga etmemesi, kazanılabilecek en büyük zaferdir.
Ve belki bir gün, bütün bu hayat kavgasının ortasında geriye dönüp baktığımızda anlayacağız:
Meğer mesele çok para kazanmak, çok makam sahibi olmak, çok insan tanımak değilmiş.
Mesele, bütün bunların arasında insan kalabilmekmiş.
Ne yana dönersek dönelim puşt zulası olabilir.
Ne yana baksak mayın tarlası çıkabilir.
İnsanların insan mayası azalıyor gibi de görünebilir.
Ama yine de bir yerlerde hâlâ selamı başının üstünde taşıyan, ekmeğini paylaşan, dostunu yarı yolda bırakmayan, yetimin hakkına el uzatmayan, emanete sahip çıkan, düştüğünde başkasını da kaldıran insanlar var.
Belki azlar...
Ama varlar.
Ve bazen insanı hayata bağlayan şey de zaten o birkaç güzel insandır.
O yüzden bütün bu hengâmenin içinde kendimize şunu hatırlatmak gerekiyor:
Hayat ne kadar boktanlaşırsa boktanlaşsın, biz insanlığımızı kaybetmeyelim.
Çünkü dünya zaten kötülük yapanlarla dolu.
Bir de bizim onlara benzememize gerek yok.
İnsan mayası azaldı diye, kendi mayamızdan vazgeçmeyelim.
Çünkü sonunda geriye ne para kalacak, ne makam, ne alkış, ne de kalabalıklar...
Geriye sadece nasıl bir insan olduğumuz kalacak.
Ve belki de hayatın bütün kavgası, tam olarak bunun için veriliyor.
İnsan kalabilmek için...
