Hayatın en büyük yanılgılarından biri, herkes tarafından sevilmeye ve herkesin rızasını kazanmaya çalışmaktır.
İnsan, daha çocukluk yıllarından itibaren başkalarının beklentileriyle şekillenmeye başlıyor. “El âlem ne der?”, “Bunu yaparsam ne düşünürler?”, “Bana küser mi?”, “Beni yanlış anlar mı?” soruları, zamanla insanın kendi sesini bastırıyor.
Oysa insanın hayatı, başkalarının memnuniyetini sağlamak üzerine kurulmuş bir proje değildir.
“Yaratılmışları razı etmek için yaratılmadık.”
Bu cümle, ilk bakışta yalnızca inanç dünyasına ait bir öğüt gibi görünse de aslında insanın hayata karşı duruşunu yeniden düşünmesini sağlayacak kadar geniş bir anlam taşır.
Çünkü bu söz bize şunu hatırlatır:
Her insanı memnun edemezsin.
Herkesin beklentisine göre yaşayamazsın.
Doğru bildiğin yoldan, sırf birileri hoşlanmıyor diye vazgeçemezsin.
Ve en önemlisi, kendi vicdanını susturup başkalarının alkışını hayatının ölçüsü haline getiremezsin.
Alkışın peşinde geçen bir ömür
Günümüz insanının en büyük bağımlılıklarından biri belki de görünür olma ve onaylanma ihtiyacıdır.
Sosyal medyada bir fotoğraf paylaşılır, kaç kişinin beğendiğine bakılır. Bir düşünce söylenir, kimlerin desteklediği hesaplanır. Bir başarı elde edilir, başarıdan çok insanların verdiği tepki önemsenir.
Böylece insan, farkında olmadan kendi hayatının merkezinden uzaklaşır.
Kendi değerini, başkalarının verdiği puanlarla ölçmeye başlar.
Oysa bir insanın değeri, kaç kişinin onu beğendiğiyle belirlenmez.
Bir insanın doğruluğu, kaç kişinin onu alkışladığıyla ölçülmez.
Ve bir kararın doğru olması, herkesin o karardan hoşnut olması anlamına gelmez.
Bazen doğru olanı yapmak, yalnız kalmayı göze almaktır.
Bazen hakkı söylemek, alkış yerine tepkiyi beraberinde getirir.
Bazen dik durmak, kalabalığın yönüne değil vicdanının gösterdiği yöne bakmayı gerektirir.
Her “hayır” kötülük değildir
Toplum olarak “hayır” demeyi çoğu zaman bencillikle karıştırıyoruz.
Birinin isteğini yerine getirmediğimizde kötü insan olduğumuzu düşünüyoruz. Bir beklentiyi karşılamadığımızda suçluluk duyuyoruz. Birilerinin gönlü olsun diye kendi sınırlarımızı sürekli ihlal ediyoruz.
Oysa sağlıklı bir insan ilişkisi, sınırsız fedakârlık üzerine kurulamaz.
Her “evet” iyilik değildir.
Her “hayır” da kötülük değildir.
Bazen “hayır” demek, kendine sahip çıkmaktır.
Bazen mesafe koymak, kin değil sınırdır.
Bazen susmak korkaklık değil, gereksiz tartışmadan uzak durmaktır.
Bazen de birilerinin hoşuna gitmeyecek bir gerçeği söylemek, sahte bir memnuniyetten çok daha değerlidir.
Makam geçer, insan kalır
Bu sözün bir başka önemli tarafı da makam ve güç sahiplerine söylediği şeydir.
İnsan, bulunduğu makamı kendi şahsının kalıcı bir uzantısı zannetmemeli.
Bugün elinde olan yetki yarın başkasının elinde olabilir.
Bugün kapısını çalan insanlar, yarın başka kapılara gidebilir.
Bugün seni alkışlayan kalabalık, yarın seni eleştirebilir.
Çünkü makamlar geçicidir, güç geçicidir, alkış geçicidir.
Geride kalan ise insanın nasıl yaşadığıdır.
Haksızlık karşısında ne yaptığıdır.
Gücü elindeyken güçsüze nasıl davrandığıdır.
Kendisinden bir şey beklemeyen insanlara karşı nasıl bir tavır sergilediğidir.
Asıl mesele, herkesin seni sevmesi değil; senin insanlığını kaybetmeden yaşayabilmendir.
Memnun etmek başka, gönül kırmamak başka
Elbette bu söz, insanları önemsememek anlamına gelmez.
Tam tersine...
İnsana saygı göstermek, kimseyi küçümsememek, gönül kırmamaya çalışmak, adaletli olmak ve güzel ahlak sahibi olmak hepimizin sorumluluğudur.
Fakat güzel ahlak ile herkesi memnun etmeye çalışmak arasında büyük bir fark vardır.
Birincisi karakterdir.
İkincisi ise çoğu zaman bağımlılık.
İyi insan olmak başka şeydir; herkesin istediği insan olmaya çalışmak başka.
Çünkü herkesin istediği insan olmaya çalıştığınızda, sonunda kendiniz olmaktan vazgeçersiniz.
Birinin beklentisi diğerinin beklentisiyle çelişir.
Birinin doğru dediğine diğeri yanlış der.
Birinin cesaret olarak gördüğünü diğeri kibir olarak yorumlar.
Birinin sessizlik dediğine diğeri ilgisizlik der.
Birinin dürüstlük dediğine diğeri kırıcı olmak der.
Peki o zaman insan hangi ölçüyle yaşayacak?
İşte tam burada kişinin kendi vicdanı, değerleri ve inancı devreye giriyor.
Herkesin gönlünü hoş etmek mümkün değildir
İnsanın hayatında mutlaka birileri çıkacaktır.
Sizi yanlış anlayanlar...
Sizi eleştirenler...
Sizinle aynı düşünmeyenler...
Başarınızı küçümseyenler...
Başarısızlığınızdan memnun olanlar...
Siz doğru bir şey yaptığınızda bile kusur arayanlar...
Bunların tamamını susturmak mümkün değildir.
Çünkü insanları kontrol edemezsiniz.
Ama kendi duruşunuzu kontrol edebilirsiniz.
Başkalarının düşüncelerini değiştiremezsiniz.
Ama onların düşüncelerinin sizin hayatınızı yönetmesine izin vermeyebilirsiniz.
İşte gerçek özgürlük biraz da burada başlar.
Hayat bir memnuniyet yarışması değildir
Bugün toplumda başarıyı bile başkalarının bakışı üzerinden değerlendiren bir anlayış hâkim.
İyi bir işiniz varsa “insanlar ne diyecek?”
İyi kazanıyorsanız “kim ne düşünecek?”
Evleniyorsanız “düğün nasıl olacak?”
Çocuğunuz varsa “başkalarının çocuğuyla kıyaslandığında nasıl görünecek?”
Bir yere gittiğinizde “fotoğrafı nasıl çıkacak?”
Hatta bazen iyilik yaparken bile “kim görecek?” diye düşünüyoruz.
Böyle bir hayatın sonunda insanın elinde çok sayıda alkış olabilir ama kendisine ait çok az şey kalır.
Çünkü insan başkalarının gözünde yaşamaya başladığında, kendi hayatını yaşamayı bırakır.
Asıl soru şu olmalı
Hayatın belli dönemlerinde insan kendisine şu soruyu sormalı:
“Ben gerçekten doğru olduğuna inandığım için mi böyle yaşıyorum, yoksa insanlar benden bunu beklediği için mi?”
Bu sorunun cevabı kolay değildir.
Çünkü insan bazen ailesinin beklentileriyle, bazen toplumun baskısıyla, bazen çevresinin yargılarıyla, bazen de kaybetme korkusuyla hareket eder.
Fakat insanın olgunlaşması biraz da bu zincirleri fark etmesiyle başlar.
Herkesi memnun edemeyeceğini kabul ettiğinde...
Her eleştirinin doğru olmadığını anladığında...
Her alkışın değer ifade etmediğini gördüğünde...
Ve en önemlisi, insanın kendi vicdanıyla baş başa kaldığında vereceği hesabın, kalabalıkların vereceği hükümden daha önemli olduğunu kavradığında...
İşte o zaman insan gerçekten kendi yolunu yürümeye başlar.
“Yaratılmışları razı etmek için yaratılmadık.”
Bu cümleyi, başkalarını küçümsemek için değil; kendimizi kaybetmemek için hatırlamak gerekir.
İnsanlara saygı duyacağız.
Gönül kırmamaya çalışacağız.
Hakkaniyetten ayrılmayacağız.
Kimseye zulmetmeyeceğiz.
Ama bütün bunları yaparken hayatımızın direksiyonunu başkalarının eline de bırakmayacağız.
Çünkü herkesin rızasını kazanmak mümkün değildir.
Bugün sizi alkışlayan yarın eleştirebilir.
Bugün yanınızda duran yarın uzaklaşabilir.
Bugün sahip olduğunuz makam yarın elinizden çıkabilir.
Fakat insanın kendisiyle, vicdanıyla ve inancıyla kurduğu bağ devam eder.
Bu yüzden mesele, herkesi razı etmek değil; doğru olanı yaparken kimseye haksızlık etmemektir.
Bazen kalabalığın hoşuna gitmeyen bir doğruda yalnız kalmak, yanlış bir kalabalığın içinde alkışlanmaktan daha büyük bir kazançtır.
Çünkü hayat, başkalarının bizi nasıl gördüğüyle değil; bizim kendimize ve Rabbimize karşı nasıl bir insan olduğumuzla anlam kazanır.
